Cari Tablet Terbaik?! HONOR Pad X9a Tablet 2026: Jualan 10K di Shopee, Ini 7 Sebab Ramai Pilih!

Dalam pasaran tablet yang semakin meriah dengan pelbagai jenama dan model, HONOR Pad X9a nampaknya masih mendapat perhatian pembeli Malaysia.

Menariknya, pautan produk HONOR Pad X9a di Shopee yang dikongsikan menunjukkan angka jualan mencecah 10,000 unit.

Angka ini pastinya menarik perhatian, lebih-lebih lagi apabila tablet tersebut bukan model terbaharu yang baru dilancarkan pada tahun ini.

Jadi, apa sebenarnya yang membuatkan HONOR Pad X9a masih menjadi pilihan pengguna pada 2026?

Adakah disebabkan skrin yang besar, bateri tahan lama, prestasi atau harga yang dianggap berbaloi?

Mari kita lihat sebab-sebabnya.

1. Skrin besar 11.5 inci dengan resolusi 2.5K

Antara tarikan utama HONOR Pad X9a ialah paparan berukuran 11.5 inci.

Tablet ini menggunakan skrin LCD dengan resolusi 2.5K iaitu 2508 × 1504 piksel.

Lebih menarik, ia menyokong kadar segar semula sehingga 120Hz.

Apa kelebihannya?

• Paparan lebih luas untuk menonton video.
• Teks lebih jelas ketika membaca dokumen.
• Pergerakan skrin lebih lancar.
• Lebih selesa untuk membaca e-buku dan bahan pembelajaran.
• Sesuai untuk membuka beberapa aplikasi mengikut keperluan.

Bagi pengguna yang selalu menonton YouTube, Netflix atau mengikuti kelas dalam talian, skrin besar seperti ini memang memberikan pengalaman lebih menarik berbanding telefon pintar.

HONOR turut menyatakan paparan ini mempunyai ciri penjagaan mata termasuk pensijilan TÜV Rheinland bagi cahaya biru rendah dan bebas kelipan pada peringkat perkakasan.

2. Bateri besar 8,300mAh untuk penggunaan lebih lama

Satu lagi sebab tablet ini menarik perhatian ialah kapasiti baterinya.

HONOR Pad X9a dilengkapi bateri berkapasiti 8,300mAh.

Ini memberikan kelebihan kepada pengguna yang mahu menggunakan tablet untuk aktiviti seperti:

• Menonton video.
• Membaca bahan pembelajaran.
• Melayari internet.
• Menghadiri kelas dalam talian.
• Menyediakan dokumen.
• Menggunakan aplikasi pejabat.

Tablet ini turut menyokong pengecasan pantas 35W.

Namun, tempoh penggunaan sebenar bergantung kepada kecerahan skrin, aplikasi yang digunakan, sambungan internet dan tahap penggunaan.

3. Empat pembesar suara untuk pengalaman hiburan lebih baik

Tidak semua tablet dalam kategori harga mampu milik menawarkan sistem audio yang menarik.

HONOR Pad X9a dilengkapi empat pembesar suara dengan penguat pintar.

HONOR turut mempromosikan peningkatan kelantangan sehingga 200 peratus berbanding tetapan rujukan tertentu.

Kelebihan ini menjadikannya lebih sesuai untuk:

• Menonton filem.
• Mendengar muzik.
• Mengikuti kelas dalam talian.
• Menonton kandungan YouTube.
• Membuat panggilan video.

Bagi mereka yang lebih suka menonton video menggunakan tablet berbanding telefon, sistem empat pembesar suara ini memang satu kelebihan.

4. Reka bentuk nipis dan ringan

Walaupun mempunyai skrin 11.5 inci, HONOR Pad X9a masih mengekalkan reka bentuk yang agak nipis.

Antara spesifikasi fizikalnya:

Perkara	Spesifikasi
Ketebalan	6.77mm
Berat	475g
Bahan badan	Aluminium alloy
Skrin	11.5 inci
Warna	Space Grey

Berat sekitar 475 gram menjadikannya lebih mudah dibawa ke pejabat, universiti atau digunakan ketika berada di luar rumah.

5. Boleh digunakan untuk belajar dan kerja pejabat

HONOR Pad X9a bukan sekadar tablet untuk hiburan.

Ia turut menawarkan beberapa fungsi yang membantu produktiviti pengguna.

Antaranya ialah sokongan penggunaan papan kekunci tanpa wayar dan HONOR Pencil yang serasi.

Dengan aksesori berkenaan, pengguna boleh melakukan tugasan seperti:

• Menaip dokumen.
• Membalas e-mel.
• Membaca fail PDF.
• Mencatat nota.
• Menyediakan bahan pembelajaran.
• Membuat kerja pejabat ringan.

Tablet ini juga menggunakan MagicOS 9.0 berasaskan Android 15 ketika diperkenalkan di Malaysia.

Ia mempunyai fungsi Multi-Screen Collaboration untuk peranti telefon HONOR yang serasi.

Selain itu, ciri Voice Notes dengan bantuan AI boleh membantu menukar rakaman suara kepada teks dalam bahasa yang disokong.

6. Prestasi Snapdragon 685 mencukupi untuk kegunaan harian

HONOR Pad X9a menggunakan cip Qualcomm Snapdragon 685.

Cip ini lebih sesuai untuk penggunaan harian berbanding tugasan berat yang memerlukan kuasa pemprosesan tinggi.

Antara kegunaan yang sesuai ialah:

• Melayari laman web.
• Menonton video.
• Menggunakan aplikasi media sosial.
• Membaca dokumen.
• Menggunakan aplikasi pembelajaran.
• Kerja pejabat ringan.

Bagaimanapun, pengguna perlu mempunyai jangkaan yang realistik.

Tablet ini bukan direka untuk menjadi mesin gaming kelas flagship atau peranti profesional bagi penyuntingan video berat.

Jika tujuan utama anda ialah bermain permainan grafik tinggi pada tetapan maksimum, terdapat tablet lain yang lebih sesuai.

7. Pilihan Wi-Fi dan LTE mengikut keperluan

HONOR Pad X9a ditawarkan dalam dua pilihan sambungan di Malaysia.

Varian	Storan	Sambungan
Wi-Fi	128GB	Wi-Fi
LTE	256GB	Wi-Fi + rangkaian mudah alih

Versi LTE lebih sesuai untuk pengguna yang mahu menggunakan sambungan internet mudah alih ketika berada di luar rumah.

Pengguna tidak perlu sentiasa bergantung kepada hotspot telefon, tertakluk kepada sokongan SIM dan rangkaian telco.

Perlu juga diingat bahawa spesifikasi RAM dan storan boleh berbeza mengikut varian serta penyenaraian penjual.

Kenapa boleh mendapat jualan 10K di Shopee?

Angka 10K yang dipaparkan pada pautan Shopee yang dikongsikan menjadi salah satu perkara paling menarik tentang tablet ini.

Walaupun ia bukan model baharu, terdapat beberapa faktor yang mungkin membantu mengekalkan permintaannya.

Pertama, skrin besar pada harga yang lebih mampu milik.

Ramai pengguna mahu tablet dengan paparan besar tanpa perlu membeli model premium yang jauh lebih mahal.

Kedua, sesuai untuk pelbagai kategori pengguna.

Pelajar, pekerja pejabat, ibu bapa dan pengguna yang gemar menonton video boleh memanfaatkan tablet ini.

Ketiga, bateri dan sistem audio menjadi tarikan.

Bateri 8,300mAh serta empat pembesar suara memberikan kelebihan untuk penggunaan hiburan dan pembelajaran.

Keempat, jenama yang sudah dikenali.

HONOR mempunyai rangkaian produk telefon pintar dan tablet yang sudah berada di pasaran Malaysia.

Kelima, promosi dan tawaran di platform e-dagang.

Harga promosi, baucar, pakej aksesori serta kemudahan pembelian dalam talian boleh mempengaruhi keputusan pembeli.

Namun, angka 10K pada satu penyenaraian tidak semestinya membuktikan bahawa HONOR Pad X9a ialah tablet nombor satu di Malaysia. Ia lebih tepat dianggap sebagai petunjuk bahawa produk tersebut mempunyai permintaan yang baik pada listing berkenaan.

Berbaloi ke beli HONOR Pad X9a pada tahun 2026?

Pada pandangan saya, HONOR Pad X9a masih merupakan pilihan yang menarik jika anda mencari tablet untuk kegunaan harian.

Ia mempunyai gabungan spesifikasi yang agak seimbang:

• Skrin 11.5 inci 2.5K 120Hz.
• Bateri 8,300mAh.
• Pengecasan 35W.
• Empat pembesar suara.
• Reka bentuk nipis dan ringan.
• Sokongan aksesori papan kekunci dan stylus.
• Pilihan Wi-Fi dan LTE.

Bagaimanapun, sebelum membeli, pastikan anda membandingkan harga semasa dengan tablet pesaing.

Periksa juga sama ada pakej pembelian termasuk papan kekunci, stylus, waranti rasmi HONOR Malaysia dan aksesori lain. Jangan menganggap semua penjual menawarkan hadiah yang sama.

Di mana nak beli HONOR Pad X9a?

Jika anda berminat, boleh semak harga dan promosi semasa melalui pautan Shopee berikut:

KLIK SINI – SEMAK HARGA HONOR PAD X9a DI SHOPEE OFFICIAL HONOR STORE 

Harga dan tawaran boleh berubah mengikut penjual, baucar serta promosi semasa.

Kesimpulan

HONOR Pad X9a membuktikan bahawa tablet yang bukan model terbaharu masih boleh mendapat tempat dalam pasaran jika menawarkan gabungan spesifikasi dan harga yang menarik.

Dengan skrin besar 2.5K 120Hz, bateri 8,300mAh, empat pembesar suara dan sokongan aksesori produktiviti, ia sesuai untuk pengguna yang mahukan sebuah tablet serba guna.

Tidak hairanlah jika penyenaraian Shopee yang dikongsikan menunjukkan jualan mencecah 10,000 unit.

Persoalannya, adakah anda sanggup memilih HONOR Pad X9a berbanding tablet lain dalam lingkungan harga yang sama?

Crypto.com Tutup Aplikasi di Hong Kong Februari 2027! Duit Pelanggan Selamat atau Boleh Hilang?

Satu berita yang pastinya menimbulkan persoalan dalam kalangan pelabur mata wang kripto apabila Crypto.com mengumumkan akan menghentikan perkhidmatan aplikasi pengguna di Hong Kong mulai 1 Februari 2027.

Pengumuman ini mencetuskan satu persoalan penting: jika sebuah platform kripto boleh menghentikan perkhidmatannya di sesebuah negara, bagaimana pula nasib duit dan aset digital pelanggan yang masih tersimpan dalam akaun?

Adakah pelanggan akan kehilangan Bitcoin, Ethereum dan mata wang kripto lain yang dibeli selama ini?

Atau masih ada cara untuk mengeluarkan dan menyelamatkan aset tersebut sebelum aplikasi ditutup?

Sebenarnya, ada beberapa perkara penting yang perlu difahami sebelum membuat sebarang keputusan.

Crypto.com akan tutup aplikasi pengguna di Hong Kong

Menurut laporan Bloomberg pada 2 November 2026, Crypto.com mengesahkan bahawa aplikasi pengguna mereka tidak lagi akan tersedia kepada pelanggan di Hong Kong mulai 1 Februari 2027.

Syarikat itu menjelaskan bahawa keputusan tersebut merupakan sebahagian daripada usaha mengoptimumkan operasi global dan menumpukan sumber kepada peluang perniagaan yang dianggap lebih mampan dalam jangka panjang.

Dalam kenyataannya, Crypto.com turut memaklumkan bahawa semua pelanggan yang terjejas telah menerima notis awal.

Syarikat itu akan memberikan arahan jelas mengenai proses penutupan akaun serta menyediakan sokongan bagi memastikan pengeluaran dana pelanggan dapat dilakukan secara teratur.

Bagaimanapun, perkara ini perlu difahami dengan betul.

Crypto.com bukan mengumumkan penutupan seluruh platformnya di dunia.

Pengumuman tersebut khusus kepada perkhidmatan aplikasi pengguna untuk pelanggan di Hong Kong.

Kenapa Crypto.com keluar dari pasaran Hong Kong?

Di sebalik pengumuman tersebut, terdapat satu lagi perkembangan menarik berkaitan peraturan industri kripto di Hong Kong.

Hong Kong sedang memperketatkan kawal selia terhadap platform perdagangan aset digital melalui sistem lesen Virtual Asset Trading Platform (VATP).

Platform yang mahu menawarkan perkhidmatan perdagangan aset maya kepada pelanggan di Hong Kong perlu memenuhi syarat yang ditetapkan oleh Securities and Futures Commission (SFC).

Menurut laporan media Hong Kong, entiti Foris DAX HK Limited telah mengemukakan permohonan lesen VATP pada Februari 2024.

Bagaimanapun, statusnya masih belum sama seperti platform yang telah menerima kelulusan lesen penuh.

Ia disenaraikan dalam kategori deemed-to-be-licensed, iaitu status peralihan yang membolehkan operasi diteruskan tertakluk kepada syarat tertentu sementara permohonan lesen dipertimbangkan.

Status tersebut bukan bermaksud lesen penuh telah diberikan.

Menariknya, Crypto.com menyatakan bahawa pihaknya masih meneruskan usaha mendapatkan kelulusan bagi platform Crypto.com Exchange yang menyasarkan pelanggan institusi.

Ini menunjukkan bahawa syarikat tersebut tidak semestinya meninggalkan keseluruhan pasaran Hong Kong.

Sebaliknya, perkhidmatan aplikasi pengguna dan platform institusi mempunyai skop serta entiti operasi yang berbeza.

Persoalan paling besar: Apa jadi kepada duit pelanggan?

Inilah perkara yang paling penting bagi pengguna Crypto.com.

Jika seseorang mempunyai Bitcoin, Ethereum, USDT atau aset kripto lain dalam aplikasi tersebut, adakah semuanya akan hilang apabila perkhidmatan dihentikan?

Berdasarkan kenyataan Crypto.com, pelanggan yang terjejas akan diberikan arahan untuk menutup akaun dan mengeluarkan dana mereka.

Ini bermakna penutupan aplikasi tidak secara automatik bermaksud semua aset pelanggan dirampas atau dihapuskan.

Namun, pelanggan tetap perlu mengikuti proses pengeluaran yang ditetapkan.

Antara aset yang mungkin berada dalam akaun pengguna termasuk:

• Bitcoin (BTC)
• Ethereum (ETH)
• XRP
• Solana (SOL)
• USDT
• USDC
• Mata wang kripto lain yang disokong platform

Nilai aset tersebut boleh berubah mengikut keadaan pasaran. Pengeluaran aset juga mungkin tertakluk kepada syarat, rangkaian blockchain, yuran dan sekatan yang ditetapkan.

Paling penting, pelanggan perlu mendapatkan pengesahan bertulis mengenai tarikh akhir dan kaedah pengeluaran daripada Crypto.com.

4 cara pelanggan boleh menyelamatkan aset kripto

Bagi pengguna yang terjejas, terdapat beberapa langkah yang boleh dipertimbangkan.

1. Keluarkan wang tunai ke akaun bank

Jika baki akaun terdiri daripada mata wang fiat seperti dolar Hong Kong, pelanggan boleh mengikuti prosedur pengeluaran ke akaun bank yang disokong.

Pastikan nama pemilik akaun bank sepadan dengan maklumat akaun Crypto.com dan semua pengesahan diperlukan telah dilengkapkan.

Jangan tunggu sehingga hari terakhir untuk membuat pengeluaran.

2. Pindahkan Bitcoin dan kripto ke dompet peribadi

Jika pelanggan mahu terus menyimpan aset kripto, mereka boleh mempertimbangkan pemindahan ke dompet digital peribadi yang menyokong aset berkenaan.

Antara pilihan ialah:

• Hardware wallet.
• Software wallet.
• Dompet bukan jagaan atau self-custody wallet.

Melalui kaedah ini, pengguna mengawal sendiri kunci peribadi atau frasa pemulihan dompet.

Namun, kaedah ini memerlukan pengetahuan teknikal. Jika frasa pemulihan hilang atau dicuri, aset boleh hilang dan biasanya tidak dapat dipulihkan.

3. Pindahkan aset ke platform lain yang dibenarkan

Pelanggan juga boleh mempertimbangkan pemindahan aset ke platform perdagangan lain yang menerima pelanggan dari lokasi mereka dan mempunyai kelulusan atau status kawal selia yang sesuai.

Sebelum membuat pemindahan, semak:

• Sama ada platform baharu menyokong token tersebut.
• Sama ada rangkaian pemindahan adalah sama.
• Caj transaksi.
• Had pengeluaran.
• Status kawal selia platform.

Jangan hanya memilih platform berdasarkan tawaran bonus atau pulangan yang tinggi.

4. Simpan rekod transaksi dan bukti pemilikan

Sebelum akaun ditutup, muat turun atau simpan rekod yang berkaitan.

Antaranya:

• Sejarah pembelian dan penjualan.
• Rekod deposit dan pengeluaran.
• Baki aset.
• Rekod transaksi.
• Dokumen pengesahan akaun.

Maklumat ini penting sekiranya timbul pertikaian atau pelanggan perlu membuat tuntutan kepada pihak platform.

Bagaimana jika pelanggan tidak sempat mengeluarkan aset sebelum 1 Februari 2027?

Ini antara perkara yang perlu diberi perhatian.

Setakat pengumuman yang dilaporkan, Crypto.com menyatakan akan menyediakan arahan penutupan akaun dan sokongan pengeluaran dana.

Namun, butiran lengkap mengenai tarikh akhir pengeluaran, tempoh akses selepas penutupan dan prosedur bagi akaun yang tidak aktif perlu dirujuk kepada notis rasmi syarikat.

Pelanggan tidak sepatutnya menganggap aset akan terus boleh dikeluarkan selepas aplikasi dihentikan.

Jika tidak dapat mengakses akaun, hubungi khidmat pelanggan melalui saluran rasmi secepat mungkin.

Jangan bayar mana-mana individu yang mendakwa boleh membuka semula akaun atau mempercepatkan pengeluaran aset dengan bayaran pendahuluan.

Adakah pelabur Crypto.com di Malaysia turut terjejas?

Bagi pengguna di Malaysia, perkara ini perlu dilihat berdasarkan lokasi dan entiti yang menyediakan perkhidmatan akaun masing-masing.

Pengumuman tersebut secara khusus merujuk kepada pelanggan Hong Kong.

Ia tidak bermaksud semua pengguna Crypto.com di Malaysia akan kehilangan akses atau perlu menutup akaun mereka.

Jika anda menggunakan Crypto.com dari Malaysia, semak perkara berikut:

1. Negara tempat akaun anda didaftarkan.
2. Entiti undang-undang yang menyediakan perkhidmatan kepada akaun anda.
3. Sebarang e-mel atau notis rasmi daripada Crypto.com.
4. Status perkhidmatan yang tersedia untuk pengguna Malaysia.

Jangan menggunakan VPN atau maklumat lokasi palsu untuk mengelakkan sekatan wilayah. Tindakan sedemikian boleh menyebabkan masalah pengesahan akaun dan pengeluaran aset.

Adakah duit dalam platform kripto dijamin seperti simpanan bank?

Ini satu lagi perkara yang ramai pelabur perlu fahami.

Aset kripto yang disimpan dalam platform perdagangan bukan semestinya mempunyai perlindungan yang sama seperti deposit bank.

Walaupun sesebuah platform mempunyai sistem keselamatan, simpanan aset pelanggan dan proses pengasingan aset, pelabur masih terdedah kepada risiko operasi, keselamatan siber, kecairan serta risiko pihak pengendali.

Jika berlaku masalah kewangan atau kegagalan operasi syarikat, proses mendapatkan semula aset boleh menjadi rumit.

Sebab itulah pelabur perlu memahami perbezaan antara:

• Menyimpan aset dalam akaun bursa kripto.
• Menyimpan aset menggunakan dompet peribadi.
• Memegang wang tunai dalam akaun bank.

Setiap kaedah mempunyai kelebihan dan risiko tersendiri.

Pengajaran besar kepada pelabur kripto

Peristiwa Crypto.com di Hong Kong memberikan satu pengajaran penting kepada pelabur.

Jangan menganggap sesuatu platform akan terus menyediakan perkhidmatan di semua negara untuk selama-lamanya.

Peraturan kerajaan boleh berubah. Lesen boleh ditolak, perkhidmatan boleh dihentikan dan syarikat boleh mengubah strategi perniagaan.

Walaupun pelabur masih memiliki aset kripto, akses kepada aset tersebut boleh dipengaruhi oleh operasi platform yang digunakan.

Justeru, pelabur perlu mempunyai rekod transaksi sendiri, memahami cara pengeluaran dan tidak meletakkan semua aset pada satu platform tanpa memahami risikonya.

Persoalannya, jika sebuah platform kripto besar seperti Crypto.com boleh menghentikan perkhidmatan di sesebuah negara, adakah pelabur masih selamat menyimpan semua aset mereka dalam satu aplikasi sahaja?

Goldman Sachs Hadkan Penggunaan AI, Adakah ChatGPT dan Claude Berbahaya Untuk Penjawat Awam?

Teknologi kecerdasan buatan (AI) semakin menjadi sebahagian daripada kehidupan pekerja moden. Daripada menulis laporan, menganalisis data, membina aplikasi sehinggalah menghasilkan kod komputer, semuanya boleh dilakukan dengan bantuan AI.

Namun, perkembangan ini turut menimbulkan persoalan besar: adakah semua pekerja patut diberi kebebasan menggunakan AI untuk urusan kerja?

Persoalan ini semakin menarik perhatian selepas Goldman Sachs, salah sebuah institusi kewangan terbesar dunia, mengehadkan penggunaan beberapa alat AI pengaturcaraan kepada kakitangan jurutera sahaja.

Keputusan itu mencetuskan rasa tidak puas hati dalam kalangan sebahagian pekerja yang sebelum ini menggunakan AI untuk mempercepatkan tugasan harian.

Tetapi kenapa sebuah bank yang mempunyai sumber teknologi begitu besar mengambil langkah sedemikian? Adakah penggunaan AI sebenarnya berbahaya, khususnya dalam sektor awam?

Goldman Sachs hadkan penggunaan Claude Code dan GitHub

Menurut laporan Bloomberg yang diterbitkan semula oleh The Edge Malaysia pada 2 November 2026, Goldman Sachs sebelum ini membenarkan kakitangannya menggunakan alat seperti Claude Code daripada Anthropic dan GitHub untuk membantu kerja pengaturcaraan.

Bagaimanapun, berdasarkan panduan dalaman yang dikemas kini pada Oktober, penggunaan alat tersebut kini dihadkan kepada jurutera.

Langkah itu tidak disenangi sebahagian kakitangan, termasuk pedagang yang sebelum ini menggunakan AI untuk membantu memantau aliran dagangan pelanggan, memodelkan perubahan pasaran dan menghasilkan kandungan bertulis serta grafik.

Menariknya, pada Julai lalu, Ketua Pegawai Maklumat Goldman Sachs, Marco Argenti, pernah memuji pendekatan vibe coding dalam kalangan pekerja bukan teknikal.

Melalui pendekatan ini, pekerja yang tidak mempunyai kemahiran pengaturcaraan mendalam boleh menggunakan AI untuk membina penyelesaian digital sendiri sebelum hasilnya diserahkan kepada pasukan jurutera untuk diperhalusi.

Namun, selepas tempoh percubaan, pihak bank membuat keputusan bahawa penggunaan alat tertentu perlu dikawal dan diberikan kepada kakitangan yang paling sesuai.

Jurucakap Goldman Sachs menjelaskan bahawa keputusan itu dibuat selepas menilai beberapa faktor termasuk produktiviti dan pengurusan risiko.

Ini menunjukkan bahawa walaupun AI mampu mempercepatkan kerja, tidak semua penggunaannya sesuai diberikan secara terbuka kepada setiap pekerja.

Kenapa penggunaan AI perlu dihadkan?

Ada beberapa sebab organisasi besar mula mengambil pendekatan lebih berhati-hati.

1. Risiko kebocoran maklumat sulit

Ini antara kebimbangan paling besar.

Bayangkan seorang pekerja memasukkan dokumen dalaman organisasi ke dalam platform AI untuk mendapatkan ringkasan atau analisis.

Dokumen itu mungkin mengandungi:

• Maklumat pelanggan.
• Data kewangan.
• Maklumat peribadi kakitangan.
• Strategi perniagaan.
• Dokumen kontrak.
• Maklumat operasi yang belum diumumkan.

Jika platform yang digunakan tidak diluluskan atau tidak mempunyai perlindungan data yang sesuai, organisasi mungkin kehilangan kawalan terhadap maklumat tersebut.

Bukan semua perkhidmatan AI mempunyai kaedah penyimpanan, penggunaan dan pemprosesan data yang sama.

Sebab itulah organisasi perlu mengetahui dengan jelas bagaimana maklumat yang dimasukkan akan diproses.

2. AI boleh menghasilkan kod yang mempunyai kelemahan keselamatan

Alat seperti Claude Code dan GitHub Copilot boleh membantu menghasilkan kod program dengan pantas.

Namun, kod yang dihasilkan AI tidak semestinya selamat atau bebas daripada kesilapan.

Antara risiko yang boleh berlaku ialah:

• Kod mempunyai kelemahan keselamatan.
• Sistem pengesahan pengguna tidak dibina dengan betul.
• Maklumat sensitif terdedah dalam kod.
• Kesilapan logik menyebabkan sistem tidak berfungsi.
• Aplikasi dibina tanpa mengambil kira kawalan keselamatan organisasi.

Bayangkan sebuah aplikasi dibangunkan menggunakan AI dan terus digunakan untuk menguruskan maklumat pelanggan atau transaksi kewangan tanpa pemeriksaan teknikal.

Jika terdapat kelemahan, kesannya mungkin jauh lebih besar daripada masa yang dijimatkan ketika membangunkan aplikasi tersebut.

3. Pekerja terlalu bergantung kepada jawapan AI

AI boleh menghasilkan jawapan yang kelihatan sangat meyakinkan walaupun maklumat tersebut salah.

Dalam urusan biasa, kesilapan mungkin hanya menyebabkan laporan perlu diperbetulkan.

Tetapi dalam institusi kewangan, kesilapan analisis boleh mempengaruhi keputusan perniagaan, pengurusan risiko atau urusan pelanggan.

Dalam sektor awam pula, kesilapan maklumat boleh memberi kesan kepada keputusan pentadbiran, pengurusan bantuan dan penyampaian perkhidmatan kepada rakyat.

AI sepatutnya membantu manusia membuat kerja, bukannya menggantikan tanggungjawab manusia untuk menyemak dan mengesahkan hasilnya.

4. Kos penggunaan AI juga perlu dikawal

Penggunaan AI secara meluas bukan semestinya menjadikan sesebuah organisasi lebih produktif.

Sesetengah alat AI mempunyai kos penggunaan berdasarkan jumlah permintaan, penggunaan model dan kapasiti pemprosesan.

Jika setiap bahagian menggunakan pelbagai platform tanpa penyelarasan, organisasi mungkin menanggung kos yang tinggi.

Lebih penting, penggunaan AI perlu memberikan manfaat yang boleh diukur, bukannya sekadar mengikut trend teknologi.

Adakah penggunaan AI juga berbahaya dalam sektor awam Malaysia?

Jawapannya: Ya, jika digunakan tanpa kawalan yang betul.

Sektor awam mempunyai tanggungjawab yang jauh lebih besar dalam menguruskan maklumat rakyat.

Agensi kerajaan mengendalikan pelbagai jenis data termasuk maklumat pengenalan diri, pendapatan isi rumah, rekod bantuan, maklumat kesihatan, rekod cukai dan dokumen pentadbiran.

Bayangkan jika seorang pegawai memuat naik fail yang mengandungi nombor kad pengenalan, alamat rumah, pendapatan dan maklumat keluarga ke dalam platform AI awam semata-mata untuk memudahkan analisis.

Walaupun tujuannya untuk mempercepatkan kerja, tindakan tersebut boleh menimbulkan risiko pendedahan maklumat peribadi.

Antara risiko utama penggunaan AI dalam sektor awam ialah:

1. Pendedahan data rakyat

Maklumat peribadi yang dimasukkan ke dalam platform tidak diluluskan boleh menimbulkan risiko kepada kerahsiaan data.

2. Kesilapan dalam pemprosesan bantuan

Jika AI digunakan untuk menganalisis data penerima bantuan tanpa pengesahan manusia, kesilapan boleh menyebabkan maklumat tidak tepat atau individu yang layak terlepas pandang.

3. Dokumen kerajaan terdedah

Minit mesyuarat, laporan dalaman, kertas pertimbangan dan dokumen terperingkat tidak sepatutnya dimuat naik ke platform AI tanpa kebenaran dan kawalan keselamatan yang sesuai.

4. Sistem kerajaan dibangunkan tanpa kawalan teknikal

Aplikasi yang dibina menggunakan AI tanpa semakan keselamatan boleh membuka ruang kepada akses tidak dibenarkan, kebocoran data atau gangguan operasi.

5. Keputusan pentadbiran terlalu bergantung kepada AI

AI tidak memahami sepenuhnya konteks undang-undang, arahan pentadbiran, dasar kerajaan dan keadaan sebenar seseorang individu.

Keputusan rasmi masih perlu dibuat oleh pegawai yang mempunyai kuasa dan tanggungjawab berkaitan.

Kerajaan Malaysia sendiri sudah menetapkan beberapa kawalan

Menariknya, isu keselamatan penggunaan AI dalam sektor awam bukan perkara yang tidak disedari oleh kerajaan.

Dalam jawapan bertulis di Parlimen pada 20 Oktober 2026, Menteri Digital Gobind Singh Deo menjelaskan beberapa langkah kawalan berkaitan penyimpanan data kerajaan dan penggunaan teknologi awan serta AI.

Antara perkara yang dinyatakan ialah:

1. Data sangat terperingkat tidak boleh disimpan dalam persekitaran awan biasa

Maklumat kerajaan yang sangat terperingkat dilarang disimpan dalam persekitaran awan. Maklumat sulit dan terhad pula hanya boleh disimpan dalam persekitaran awan persendirian atau hibrid domestik mengikut arahan keselamatan sedia ada.

Data terbuka dan tidak sensitif sahaja boleh disimpan dalam persekitaran awan luar negara.

2. Penyedia AI tidak boleh menggunakan data kerajaan untuk melatih model

Kontrak perolehan AI kerajaan melarang penyedia perkhidmatan menggunakan data kerajaan atau data awam untuk melatih model AI mereka.

Penyedia juga dikehendaki memadam data selepas pemprosesan mengikut syarat kontrak.

3. Data perlu diminimumkan dan dinyahkenal pasti

Garis Panduan Penggunaan AI Sektor Awam (GPAISA) turut menetapkan keperluan meminimumkan jumlah data yang digunakan serta menyembunyikan atau menyahkenal pasti maklumat sebelum diproses melalui AI.

4. Akses sistem perlu dikawal

Vendor yang dilantik perlu melalui tapisan keselamatan. Akses kepada sistem kerajaan diberikan berdasarkan peranan, memerlukan pengesahan berbilang faktor dan direkodkan untuk tujuan audit.

Data kerajaan juga perlu disulitkan ketika disimpan dan dihantar.

Langkah-langkah ini menunjukkan bahawa kerajaan sendiri mengakui penggunaan teknologi awan dan AI memerlukan kawalan keselamatan yang ketat.

Patutkah penjawat awam dilarang menggunakan ChatGPT dan AI?

Pada pandangan saya, larangan menyeluruh bukan penyelesaian terbaik.

AI sebenarnya boleh membantu meningkatkan produktiviti penjawat awam jika digunakan dengan betul.

Antara tugasan yang berpotensi dibantu AI termasuk:

• Menyusun dan memperkemas surat rasmi.
• Membantu menyediakan draf laporan.
• Menghasilkan idea program dan aktiviti.
• Membina formula Excel dan Google Sheets.
• Membantu menulis kod automasi.
• Meringkaskan dokumen yang tidak mengandungi maklumat sulit.
• Menyediakan bahan latihan dan penerangan kepada orang ramai.

Namun, penggunaan AI perlu mempunyai sempadan yang jelas.

Contohnya, pegawai boleh menggunakan AI untuk membantu membina formula spreadsheet menggunakan data contoh atau data yang telah dinyahkenal pasti.

Tetapi memuat naik keseluruhan pangkalan data penerima bantuan yang mengandungi nombor kad pengenalan, alamat, pendapatan dan maklumat keluarga ke dalam akaun AI peribadi adalah tindakan yang berisiko dan tidak wajar dilakukan tanpa kelulusan serta kawalan yang ditetapkan.

Begitu juga dengan pembangunan sistem dalaman. AI boleh membantu menulis kod, tetapi sistem yang digunakan untuk menguruskan data kerajaan perlu melalui pemeriksaan keselamatan, ujian dan kelulusan teknikal.

Apa yang patut dilakukan oleh setiap jabatan kerajaan?

Pada pandangan saya, setiap agensi kerajaan perlu mempunyai dasar penggunaan AI yang mudah difahami oleh semua kakitangan.

Antara langkah yang boleh dilaksanakan:

1. Menetapkan senarai platform AI yang dibenarkan.
2. Melarang muat naik dokumen terperingkat dan data peribadi ke platform tidak diluluskan.
3. Menyediakan latihan penggunaan AI yang selamat kepada penjawat awam.
4. Menggunakan akaun atau persekitaran AI yang diluluskan organisasi.
5. Menyediakan proses semakan manusia bagi hasil AI yang digunakan dalam urusan rasmi.
6. Melaksanakan audit penggunaan AI dan tindakan sekiranya berlaku pelanggaran keselamatan.
7. Memastikan aplikasi yang dibangunkan menggunakan AI melalui pemeriksaan keselamatan sebelum digunakan.

Pendekatan ini lebih seimbang berbanding mengharamkan semua penggunaan AI.

Kesimpulan: AI bukan musuh, tetapi penggunaannya mesti dikawal

Keputusan Goldman Sachs mengehadkan penggunaan alat AI tertentu memberikan satu pengajaran penting kepada organisasi di seluruh dunia.

Teknologi yang canggih tidak semestinya sesuai digunakan secara bebas oleh semua pekerja.

Dalam sektor kewangan, kebocoran maklumat pelanggan dan kesilapan sistem boleh membawa risiko besar.

Dalam sektor awam pula, perkara yang lebih sensitif ialah keselamatan data rakyat, kerahsiaan dokumen kerajaan dan ketepatan keputusan pentadbiran.

AI boleh menjadikan penjawat awam lebih produktif, membantu mempercepatkan penyediaan laporan dan mengurangkan kerja berulang.

Tetapi produktiviti tidak boleh mengatasi keselamatan maklumat.

Persoalannya, adakah sudah tiba masanya setiap jabatan kerajaan mempunyai polisi khusus penggunaan ChatGPT, Claude, Gemini dan alat AI lain supaya penjawat awam tahu apa yang boleh dan tidak boleh dilakukan?

7 Tanda Alternator Kereta Rosak, Bateri Baru Pun Boleh Kong!

Pernah tak anda mengalami situasi bateri kereta baru sahaja ditukar, tetapi beberapa hari kemudian kereta susah dihidupkan semula?

Jangan terus salahkan bateri. Ada kemungkinan masalah sebenar berpunca daripada alternator kereta yang sudah lemah atau rosak.

Alternator merupakan salah satu komponen penting dalam sistem elektrik kenderaan. Tugasnya adalah menghasilkan tenaga elektrik ketika enjin hidup, membekalkan kuasa kepada sistem kenderaan dan mengecas semula bateri.

Jika alternator gagal berfungsi, bateri tidak dapat menerima cas dengan sempurna. Akhirnya, kereta boleh mengalami masalah elektrik, enjin mati dan gagal dihidupkan.

Jadi, bagaimana hendak mengenali tanda alternator mula rosak? Ini 7 perkara yang perlu anda perhatikan.

1. Lampu amaran bateri menyala di dashboard

Ini antara petanda paling mudah dikenal pasti.

Jika simbol bateri berwarna merah menyala ketika enjin sedang hidup atau semasa memandu, ia mungkin menunjukkan masalah pada sistem pengecasan.

Ramai menyangka lampu tersebut bermaksud bateri sudah rosak. Sebenarnya, ia juga boleh berpunca daripada:

• Alternator tidak menghasilkan cas yang mencukupi.
• Regulator voltan bermasalah.
• Tali sawat alternator longgar atau rosak.
• Wayar dan sambungan elektrik bermasalah.

Jangan abaikan lampu amaran ini walaupun kereta masih boleh dipandu.

2. Lampu kereta menjadi malap atau berkelip

Pernah perasan lampu hadapan kereta tiba-tiba menjadi malap?

Jika lampu utama, lampu dashboard atau lampu kabin berubah-ubah kecerahannya, sistem pengecasan mungkin tidak membekalkan voltan yang stabil.

Keadaan ini boleh menjadi lebih ketara apabila banyak komponen elektrik digunakan serentak seperti:

• Aircond.
• Lampu utama.
• Sistem audio.
• Pengecas telefon.
• Kipas tambahan.

Jika masalah berlaku berulang kali, minta bengkel memeriksa alternator dan sistem pengecasan.

3. Bateri cepat kong walaupun baru ditukar

Ini antara situasi yang boleh menyebabkan pemilik kereta membazir wang.

Bateri sudah ditukar kepada yang baharu, tetapi selepas beberapa hari kereta kembali tidak boleh dihidupkan.

Jika alternator gagal mengecas bateri dengan baik, bateri baharu juga boleh kehilangan cas selepas digunakan.

Namun, jangan terus membuat kesimpulan bahawa alternator rosak. Masalah bateri, terminal longgar, sambungan berkarat atau kebocoran arus ketika kereta dimatikan juga boleh menyebabkan bateri cepat habis.

Sebab itulah pemeriksaan keseluruhan sistem pengecasan sangat penting.

4. Enjin tiba-tiba mati ketika memandu

Ini antara tanda yang paling serius.

Apabila alternator gagal membekalkan tenaga elektrik, kereta akan bergantung kepada baki tenaga dalam bateri.

Apabila tenaga bateri semakin berkurangan, sistem elektronik dan pengurusan enjin mungkin tidak dapat berfungsi dengan baik.

Antara simptom yang boleh berlaku:

• Enjin tersengguk-sengguk.
• Lampu dashboard mula malap.
• Sistem elektrik tidak berfungsi dengan normal.
• Enjin mati secara tiba-tiba.

Jika perkara ini berlaku ketika memandu, berhenti di tempat yang selamat dan dapatkan bantuan. Jangan terus memandu dengan harapan kereta akan kembali normal.

5. Bunyi pelik dari bahagian enjin

Alternator mempunyai komponen mekanikal seperti bearing dan pulley.

Apabila komponen tersebut mula haus atau rosak, ia boleh menghasilkan bunyi yang tidak normal.

Antara bunyi yang perlu diberi perhatian:

• Bunyi mencicit seperti tali sawat tergelincir.
• Bunyi kasar seperti bearing haus.
• Bunyi berdengung atau berdesing mengikut kelajuan enjin.

Walau bagaimanapun, bunyi tersebut tidak semestinya datang daripada alternator. Ia juga boleh berpunca daripada tali sawat, tensioner atau pulley komponen lain.

6. Sistem elektrik kereta mula mengalami gangguan

Alternator yang tidak menghasilkan voltan stabil boleh menyebabkan pelbagai masalah elektrik.

Contohnya:

• Power window bergerak perlahan.
• Radio tiba-tiba terpadam.
• Paparan meter berkelip.
• Lampu dashboard tidak stabil.
• Sistem elektronik mengalami gangguan.

Jika beberapa masalah berlaku serentak, jangan terus menukar satu demi satu komponen elektrik.

Minta mekanik membuat pemeriksaan voltan dan sistem pengecasan terlebih dahulu.

7. Terhidu bau hangit dari ruang enjin

Jika terhidu bau getah terbakar atau bau seperti komponen elektrik panas dari ruang enjin, jangan abaikan.

Antara kemungkinan puncanya ialah tali sawat yang tergelincir, bearing alternator yang bermasalah atau komponen elektrik mengalami pemanasan berlebihan.

Jika terdapat asap, percikan api atau bau terbakar yang kuat, berhenti di tempat selamat, matikan enjin dan jauhkan diri daripada kenderaan jika terdapat risiko kebakaran. Dapatkan bantuan kecemasan jika perlu.

Jangan terus menghidupkan enjin untuk menguji sama ada bau tersebut hilang.

Bagaimana nak tahu alternator masih elok atau sudah rosak?

Salah satu cara ialah melakukan ujian voltan menggunakan multimeter atau alat penguji sistem pengecasan.

Sebagai panduan umum bagi sistem elektrik 12 volt konvensional:

Keadaan	Bacaan voltan anggaran
Enjin dimatikan	12.4–12.7V
Enjin sedang hidup	13.5–14.8V

Bacaan sebenar bergantung kepada jenis kenderaan, suhu, keadaan bateri dan strategi pengecasan sistem elektronik.

Jika bacaan terlalu rendah, terlalu tinggi atau tidak stabil, pemeriksaan lanjut diperlukan.

Bengkel juga perlu memeriksa keadaan bateri, tali sawat, terminal, fius, pendawaian dan regulator voltan.

Penting: Jangan cabut terminal bateri ketika enjin sedang hidup untuk menguji alternator. Kaedah lama ini boleh menyebabkan kerosakan pada sistem elektronik kenderaan.

Apa beza bateri rosak dengan alternator rosak?

Kedua-duanya mempunyai simptom yang hampir sama, tetapi terdapat beberapa petunjuk yang boleh membantu.

Simptom	Kemungkinan bateri	Kemungkinan alternator
Enjin lambat menghidupkan	Tinggi	Boleh berlaku
Bunyi klik ketika start	Tinggi	Tidak khusus
Lampu bateri menyala ketika memandu	Boleh berlaku	Perlu diperiksa
Lampu malap ketika enjin hidup	Boleh berlaku	Perlu diperiksa
Bateri baharu cepat kong	Perlu diuji	Perlu diuji
Enjin mati ketika memandu	Kurang lazim	Lebih mencurigakan

Jadual ini hanyalah panduan awal. Ujian bateri dan sistem pengecasan diperlukan untuk mengenal pasti punca sebenar.

Berapa kos tukar alternator kereta?

Kos penggantian alternator bergantung kepada model kereta, jenis alat ganti dan caj upah bengkel.

Antara pilihan yang biasanya ditawarkan ialah:

1. Alternator baharu: Sesuai bagi pemilik yang mahukan komponen baharu.
2. Alternator recond: Komponen terpakai yang telah dibaik pulih, bergantung pada kualiti dan waranti.
3. Baiki komponen alternator: Jika kerosakan hanya melibatkan bahagian tertentu seperti regulator, carbon brush atau bearing dan masih ekonomik untuk dibaiki.

Sebelum bersetuju menukar alternator, minta bengkel memberikan keputusan ujian dan sebut harga yang merangkumi alat ganti, upah serta waranti.

Ada kalanya masalah hanya berpunca daripada tali sawat atau sambungan wayar yang longgar. Tidak semestinya seluruh alternator perlu ditukar.

Alternator memainkan peranan penting dalam memastikan sistem elektrik kereta berfungsi dengan baik.

Jika lampu bateri menyala, lampu utama semakin malap, bateri kerap kong atau enjin tiba-tiba mati, jangan tunggu sehingga kereta tersadai di tepi jalan.

Buat pemeriksaan awal sebelum kerosakan menjadi lebih serius.

Paling penting, jangan terus membeli bateri baharu atau menukar alternator tanpa ujian yang betul. Kenal pasti punca sebenar supaya tidak membazir wang.

Pernahkah kereta anda mengalami masalah alternator rosak? Berapa kos yang anda keluarkan untuk membaikinya?

Pengasas BananaBro Tony Lim Meninggal Dunia Pada Usia 47 Tahun, Ramai Baru Tahu Kisah Sebenarnya!

Berita pemergian pengasas BananaBro dan Boat Noodle, Tony Lim, pada usia 47 tahun mengejutkan ramai peminat makanan tempatan.

Namun, ada satu perkara yang mungkin membuatkan sesetengah pelanggan terkejut. Selama ini, BananaBro cukup sinonim dengan hidangan nasi daun pisang yang sering dikaitkan dengan budaya makanan masyarakat India.

Rupa-rupanya, individu di sebalik jenama popular itu ialah seorang usahawan bernama Tony Lim Chin Hau.

Perkara ini turut mencetuskan rasa ingin tahu kerana tidak semua pelanggan mengenali individu yang membangunkan jenama restoran kegemaran mereka.

Siapa sebenarnya Tony Lim?

Tony Lim Chin Hau merupakan pengasas dua rangkaian restoran popular di Malaysia, iaitu Boat Noodle dan BananaBro. Tony dilaporkan meninggal dunia pada 2 November 2026 ketika berusia 47 tahun.

Berita pemergiannya diumumkan menerusi kenyataan takziah di laman media sosial rasmi kedua-dua jenama berkenaan. Punca kematian tidak didedahkan kepada umum setakat laporan media diterbitkan.

Menurut laporan Utusan Malaysia, Tony mempunyai latar belakang dalam bidang kejuruteraan automotif sebelum menceburi dunia perniagaan. Tony pernah mengusahakan bengkel kereta dan turut terlibat dalam perniagaan logistik keluarga sebelum membina nama dalam industri makanan dan minuman.

Boat Noodle menjadi permulaan kejayaan

Nama Tony Lim mula mendapat perhatian dalam industri makanan tempatan apabila mengasaskan Boat Noodle pada tahun 2014. Konsep restoran itu diinspirasikan daripada makanan jalanan Thailand, khususnya mi bot yang dihidangkan dalam mangkuk kecil.

Konsep tersebut berjaya menarik perhatian pelanggan Malaysia. Selain rasa makanan, pengalaman menikmati mi dalam mangkuk kecil dan melihat mangkuk kosong tersusun di atas meja menjadi antara identiti unik Boat Noodle.

Boat Noodle kemudian berkembang menjadi salah satu jenama restoran yang dikenali ramai. Menurut laporan media pada 2 November 2026, rangkaian itu mempunyai kira-kira 49 cawangan di Malaysia.

BananaBro pula membawa nasi daun pisang ke konsep moden

Selepas kejayaan Boat Noodle, Tony Lim mengasaskan BananaBro pada tahun 2018. Idea di sebalik jenama ini cukup menarik kerana beliau mahu membawa pengalaman menikmati nasi daun pisang ke dalam konsep restoran moden yang lebih mudah didekati.

Nasi daun pisang merupakan hidangan yang mempunyai akar budaya masyarakat India, tetapi kini turut dinikmati oleh rakyat Malaysia daripada pelbagai kaum. BananaBro mengetengahkan hidangan tersebut dalam suasana restoran moden dengan pilihan lauk-pauk dan pelbagai menu sampingan.

Jenama itu berkembang kepada lebih 40 cawangan di seluruh negara, menurut laporan Free Malaysia Today. Dalam tempoh lima tahun pertama operasinya, BananaBro dilaporkan mencatatkan anggaran pendapatan sekitar RM70 juta pada 2023.

Bukan sekadar pengasas, beliau juga seorang mentor

Menerusi kenyataan selepas pemergiannya, BananaBro mengenang Tony sebagai seorang individu yang mempunyai visi besar untuk membawa budaya nasi daun pisang Malaysia ke peringkat antarabangsa.

Sementara itu, Boat Noodle menyifatkan beliau sebagai seorang pemimpi, pejuang dan mentor yang sentiasa percaya kepada kemampuan orang di sekelilingnya.

Antara prinsip yang sering dikaitkan dengan kepimpinannya ialah Together We Grow.

Bagi Tony, kejayaan perniagaan bukan sekadar membina jenama atau membuka banyak cawangan, tetapi turut melibatkan perkembangan pekerja dan rakan niaga.

Kedua-dua jenama itu turut berjanji untuk meneruskan legasi serta semangat yang ditinggalkan oleh pengasas mereka.

Makanan tidak mengenal kaum, perniagaan boleh menyatukan semua

Kisah Tony Lim sebenarnya memberikan satu perspektif menarik tentang industri makanan di Malaysia.

Seorang usahawan Cina membangunkan jenama yang mengetengahkan nasi daun pisang, iaitu hidangan yang mempunyai hubungan rapat dengan budaya masyarakat India.

Dalam masa sama, konsep mi jalanan Thailand yang diperkenalkan melalui Boat Noodle berjaya mendapat tempat dalam kalangan pelanggan tempatan.

Inilah keunikan industri makanan Malaysia. Sesuatu hidangan boleh diperkenalkan oleh sesiapa sahaja dan akhirnya menjadi kegemaran masyarakat pelbagai kaum.

Pemergian Tony Lim pastinya meninggalkan kesan kepada pekerja, rakan perniagaan dan pelanggan yang pernah menikmati hidangan di restoran-restoran yang dibangunkannya.

Kadangkala kita begitu mengenali sesuatu jenama dan makanannya, tetapi tidak pernah tahu siapa individu yang bersusah payah membinanya dari awal

Geran Usahawan Kecil - RM200 Juta Diperuntukkan Tahun 2027! Ini Yang Peniaga Kecil Perlu Tahu, Apa Yang Mereka Dapat

Berita baik buat golongan peniaga kecil di seluruh negara apabila kerajaan meningkatkan peruntukan geran bagi membantu usahawan kecil kepada kira-kira RM200 juta untuk tahun 2027.

Perkara itu diumumkan Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim ketika merasmikan Skim Usahawan Bangkit Negeri Kelantan pada 31 Oktober lalu.

Bantuan berskala kecil ini mampu memberikan kesan besar kepada peniaga, khususnya golongan berpendapatan rendah (B40) yang memerlukan peralatan asas untuk mengembangkan perniagaan.

Bantuan RM1,800 hingga RM5,000 boleh bantu peniaga kecil

Anwar memberikan contoh bantuan bernilai RM1,800, RM3,000 dan RM5,000 yang boleh digunakan untuk membeli kelengkapan perniagaan. Antaranya termasuk peti sejuk kecil bagi membantu peniaga menyimpan bahan mentah dan mengelakkan stok jualan rosak.

Walaupun jumlah bantuan tidak terlalu besar, peralatan yang sesuai boleh membantu mengurangkan kerugian, meningkatkan kecekapan operasi dan menambah pendapatan peniaga.

Kerajaan juga akan memantau pelaksanaan bantuan supaya peruntukan yang disediakan benar-benar sampai kepada golongan sasaran.

Lebih 4,000 permohonan diterima, 446 sudah diluluskan

Dalam perkembangan sama, Perdana Menteri memaklumkan bahawa skim bantuan usahawan di Kelantan menerima lebih 4,000 permohonan daripada golongan usahawan B40. Daripada jumlah tersebut, sebanyak 446 permohonan telah diluluskan setakat pengumuman dibuat.

Angka ini menunjukkan permintaan terhadap bantuan peralatan dan sokongan perniagaan masih tinggi, khususnya dalam kalangan peniaga kecil yang mahu mengembangkan sumber pendapatan keluarga.

Kerajaan turut memberi perhatian kepada golongan wanita yang aktif berniaga, termasuk mereka yang menjalankan perniagaan di pasar dan dari rumah.

Siapa yang berpotensi mendapat manfaat?

Berdasarkan pengumuman kerajaan, golongan yang menjadi tumpuan bantuan usahawan kecil termasuk:

1. Penjaja kecil – Peniaga makanan, minuman dan barangan harian.
2. Peniaga pasar – Mereka yang menjalankan perniagaan di pasar awam atau pasar tani.
3. Peniaga pasar malam – Usahawan kecil yang memerlukan peralatan untuk operasi jualan.
4. Wanita berniaga dari rumah – Termasuk ibu yang mengusahakan perniagaan makanan, kuih-muih dan produk tempatan.
5. Usahawan B40 – Golongan berpendapatan rendah yang memerlukan sokongan untuk mengembangkan perniagaan.

Bagaimanapun, senarai ini menggambarkan kumpulan sasaran yang disebut dalam pengumuman kerajaan, bukannya pengesahan bahawa semua kategori tersebut secara automatik layak menerima geran.

Adakah permohonan sudah dibuka?

Setakat pengumuman pada 31 Oktober 2026, kerajaan memaklumkan peningkatan peruntukan kepada RM200 juta bagi tahun 2027.

Namun, butiran lengkap mengenai syarat kelayakan, tarikh permohonan, dokumen diperlukan dan saluran permohonan khusus bagi peruntukan 2027 belum diperincikan dalam laporan pengumuman tersebut.

Jadi, orang ramai dinasihatkan supaya tidak mudah percaya kepada pautan permohonan yang tidak disahkan atau pihak yang meminta bayaran untuk mendapatkan bantuan.

Untuk perkembangan rasmi, orang ramai boleh mengikuti pengumuman melalui:

• Portal rasmi Kementerian Kewangan
• Portal Unit Penyelarasan Pelaksanaan, Jabatan Perdana Menteri
• Pengumuman agensi kerajaan yang mengendalikan program bantuan usahawan.

RM200 juta, peluang baharu untuk peniaga kecil?

Peningkatan peruntukan ini pastinya memberikan harapan kepada ramai peniaga kecil yang mahu mengembangkan perniagaan tetapi berdepan kekangan modal.

Bagi sesetengah peniaga, sebuah peti sejuk, mesin pengadun, ketuhar atau peralatan memasak mungkin sudah cukup untuk meningkatkan kapasiti pengeluaran dan jualan harian.

Apa yang penting, bantuan perlu disalurkan kepada mereka yang benar-benar memerlukan dan mampu menggunakan kemudahan tersebut untuk menjana pendapatan.

Kalau anda seorang peniaga kecil, apakah peralatan yang paling diperlukan untuk mengembangkan perniagaan sekarang?

Kelantan - RM11 Juta, Kapasiti Bakal Cecah 70 Juta Liter Sehari!

Kerajaan Negeri Kelantan memperuntukkan sebanyak RM11 juta bagi menaik taraf Loji Rawatan Air (LRA) Merbau Chondong di Machang dalam usaha meningkatkan kapasiti pengeluaran air terawat serta menangani masalah bekalan air di beberapa kawasan.

Menerusi projek berkenaan, kapasiti pengeluaran loji itu dijangka meningkat daripada 45 juta liter kepada 70 juta liter sehari.

Perkembangan ini pastinya menjadi perhatian penduduk, khususnya di kawasan Pasir Puteh yang sebelum ini berdepan isu gangguan bekalan dan kualiti air.

Kapasiti air meningkat 25 juta liter sehari

Pengerusi Jawatankuasa Kerja Raya, Infrastruktur, Air dan Pembangunan Luar Bandar Kelantan, Datuk Dr Izani Husin berkata, kerja naik taraf tersebut melibatkan penambahbaikan sistem rawatan dan penapisan air.

Langkah itu penting bagi menangani masalah kandungan ferum serta mangan yang tinggi dalam sumber air mentah sehingga boleh menjejaskan kualiti air terawat.

Dengan peningkatan kapasiti sebanyak 25 juta liter sehari, LRA Merbau Chondong dijangka mempunyai keupayaan lebih baik untuk memenuhi permintaan pengguna yang semakin meningkat.

Projek berkenaan dijangka siap pada Januari 2027.

LRA Tok Bali turut dibina sebagai penyelesaian jangka panjang

Selain menaik taraf LRA Merbau Chondong, kerajaan negeri turut melaksanakan pembinaan Loji Rawatan Air Tok Bali yang mempunyai kapasiti pengeluaran sebanyak 50 juta liter sehari.

Menurut Izani, kemajuan fizikal projek LRA Tok Bali ketika laporan dibuat berada sekitar 30 peratus dan dijangka siap menjelang akhir 2028.

Apabila beroperasi kelak, loji baharu itu dijangka membantu menampung keperluan bekalan air di Pasir Puteh.

Pada masa sama, bekalan daripada LRA Merbau Chondong boleh diagihkan semula ke kawasan lain yang memerlukan.

Isu bekalan air bukan sekadar soal kapasiti loji

Walaupun peningkatan kapasiti pengeluaran air merupakan perkembangan positif, satu lagi cabaran besar yang perlu diberi perhatian ialah kadar air tidak berhasil atau Non-Revenue Water (NRW).

Menurut laporan Sinar Harian pada 1 November 2026, kadar NRW di Kelantan masih berada pada 53 peratus, walaupun menunjukkan penurunan berbanding 55.2 peratus sebelum ini.

Antara puncanya ialah kebocoran paip bawah tanah, paip lama, meter tersumbat dan kehilangan air dalam sistem agihan.

Lebih 4,000 kilometer paip lama dilaporkan masih perlu diganti, sedangkan kerja penggantian ketika ini melibatkan kira-kira 150 kilometer setahun.

Ini bermakna peningkatan pengeluaran air di loji perlu disertai usaha membaiki paip dan mengurangkan kehilangan air supaya manfaatnya benar-benar sampai kepada pengguna.

Penduduk harap masalah air semakin pulih

Bagi penduduk yang sekian lama berdepan masalah bekalan air, projek naik taraf LRA Merbau Chondong dan pembinaan LRA Tok Bali pastinya memberikan harapan baharu.

Namun, ukuran sebenar kejayaan projek bukan hanya berdasarkan jumlah kapasiti air yang mampu dikeluarkan.

Apa yang lebih penting ialah bekalan air yang bersih, stabil dan mencukupi sampai ke rumah penduduk.

Jika projek-projek ini dapat disiapkan mengikut jadual dan masalah kehilangan air turut ditangani, tidak mustahil keadaan bekalan air di kawasan terlibat akan bertambah baik.

Persoalannya, adakah peningkatan kapasiti loji dan usaha menggantikan paip lama mampu menyelesaikan masalah air yang sekian lama menjadi rungutan rakyat Kelantan?

Sumber rujukan:

• Bernama – Kelantan Gov't Allocates RM11 Mln To Upgrade Merbau Chondong Water Treatment Plant.
• Sinar Harian – NRW Kelantan Masih Tinggi, Lebih 4,000 Kilometer Paip Lama Perlu Diganti.

MB Kelantan - Hampir Semua Projek Diminta Diluluskan PMX! RM31.21 Bilion Untuk Pembangunan Negeri?

Satu kenyataan menarik keluar daripada sidang Dewan Undangan Negeri (DUN) Kelantan apabila Menteri Besar, Datuk Mohd Nassuruddin Daud mengakui bahawa hampir semua permohonan projek pembangunan dan infrastruktur yang dikemukakan kerajaan negeri telah mendapat kelulusan Kerajaan Persekutuan.

Pengakuan ini pastinya menarik perhatian kerana Kelantan ditadbir oleh PAS, manakala Kerajaan Persekutuan pula diterajui Datuk Seri Anwar Ibrahim.

Namun, perkembangan ini menunjukkan bahawa hubungan antara kerajaan negeri dengan Putrajaya tidak semestinya perlu dibatasi oleh perbezaan politik.

Malah, menurut Menteri Besar, kerjasama erat antara agensi kerajaan negeri dan Persekutuan menjadi antara faktor penting yang membantu mendapatkan kelulusan projek pembangunan untuk Kelantan.

MB Kelantan Ucap Terima Kasih Kepada PMX

Menurut laporan Bernama pada 1 November 2026, Mohd Nassuruddin berkata hampir semua permohonan projek pembangunan dan infrastruktur yang dikemukakan kerajaan negeri telah diluluskan setakat ini.

Beliau menjelaskan bahawa isu pembangunan perlu dibincangkan bersama supaya masalah sebenar di lapangan dapat dikenal pasti dan penyelesaian yang sesuai dapat dibuat.

Antara projek yang disebut termasuk pemanjangan landasan Lapangan Terbang Sultan Ismail Petra (LTSIP) di Pengkalan Chepa sejauh 400 meter, cadangan sambungan Laluan Rel Pantai Timur (ECRL) dari Kota Bharu ke Rantau Panjang serta Empangan Lebir.

Beliau turut menyatakan penghargaan terhadap kerjasama antara agensi kerajaan negeri dan Persekutuan.

Menurutnya, apabila projek-projek tersebut berjaya dilaksanakan, ia bukan sahaja meningkatkan kemudahan infrastruktur, malah berpotensi membuka lebih banyak peluang pekerjaan kepada rakyat Kelantan.

RM31.21 Bilion Untuk 509 Projek Pembangunan Kelantan

Apa yang lebih menarik, kenyataan Menteri Besar ini hadir selepas Menteri Ekonomi, Akmal Nasrullah Mohd Nasir menjelaskan komitmen pembangunan Kerajaan Persekutuan kepada negeri-negeri SG4.

Menurut angka yang dipetik Malaysiakini, sebanyak 1,487 projek bernilai RM71.52 bilion telah diluluskan untuk empat negeri SG4 di bawah Rancangan Malaysia Ke-13.

Bagi Kelantan sahaja, sebanyak 509 projek pembangunan dengan kos RM31.21 bilion disenaraikan di bawah Rolling Plan 2027.

Sebagai perbandingan, Pulau Pinang mempunyai 280 projek bernilai RM33.2 bilion dalam perancangan yang sama.

Angka ini menunjukkan bahawa Kelantan turut menerima komitmen pembangunan Persekutuan yang besar, walaupun negeri tersebut ditadbir oleh parti pembangkang di peringkat pusat.

Namun, perlu difahami bahawa angka projek dan nilai kos yang diluluskan atau disenaraikan dalam perancangan bukan bermaksud semua projek sudah siap atau keseluruhan wang telah dibelanjakan.

Pelaksanaan, perolehan, jadual kerja dan kemajuan projek tetap perlu dipantau.

Isu Peruntukan SG4: Kelantan, Terengganu, Kedah dan Perlis Mahu Perhatian Lebih Besar

Sebelum ini, isu pembahagian peruntukan pembangunan kepada negeri-negeri SG4 turut dibangkitkan dalam perbahasan Belanjawan 2027.

Ahli Parlimen Bachok, Syahir Sulaiman menggesa Kerajaan Persekutuan menyemak semula formula pembahagian peruntukan pembangunan supaya negeri-negeri yang kurang membangun mendapat perhatian sewajarnya.

Beliau berhujah bahawa Kelantan, Terengganu, Kedah dan Perlis, bersama Sabah serta Sarawak, sepatutnya menerima sekurang-kurangnya 50 peratus daripada perbelanjaan pembangunan asas Persekutuan.

Beliau turut mempersoalkan jumlah RM21 bilion yang diperuntukkan kepada enam negeri berkenaan bagi tahun berikutnya.

Bagaimanapun, Akmal menolak dakwaan bahawa negeri-negeri SG4 dipinggirkan.

Beliau menjelaskan bahawa perbelanjaan pembangunan Persekutuan di negeri-negeri SG4 pada 2025 berjumlah RM7.7 bilion, berbanding kira-kira RM1.13 bilion peruntukan pembangunan gabungan empat kerajaan negeri tersebut.

Menurut beliau, peruntukan pembangunan perlu dinilai berdasarkan keperluan setiap negeri dan usaha merapatkan jurang pembangunan, bukan sekadar membandingkan jumlah wang semata-mata.

Projek Besar Yang Boleh Mengubah Masa Depan Kelantan

Antara projek yang disebut oleh Menteri Besar mempunyai potensi besar terhadap pembangunan ekonomi Kelantan.

1. Pemanjangan landasan Lapangan Terbang Sultan Ismail Petra

Pemanjangan landasan sejauh 400 meter berpotensi menyokong peningkatan keupayaan operasi lapangan terbang dan memperkukuh hubungan udara Kelantan dengan destinasi lain.

2. Sambungan ECRL Kota Bharu ke Rantau Panjang

Cadangan menyambungkan ECRL ke Rantau Panjang berhampiran sempadan Thailand berpotensi membuka peluang perdagangan, pelancongan dan pergerakan penumpang rentas sempadan.

Bagaimanapun, pelaksanaan sebenar masih bergantung kepada perancangan teknikal, kos dan proses berkaitan.

3. Empangan Lebir

Projek ini antara pembangunan infrastruktur penting yang disebut Menteri Besar. Kejayaannya perlu dilihat dari sudut manfaat kepada pengurusan sumber air, keselamatan kawasan terlibat dan keperluan pembangunan jangka panjang.

4. KB Sentral

Tidak ketinggalan, Perdana Menteri sebelum ini turut mengumumkan kelulusan RM250 juta bagi Terminal Bas Bersepadu Kota Bharu Sentral.

Jika dilaksanakan dengan baik, projek ini boleh meningkatkan keselesaan pengguna pengangkutan awam dan membantu menghidupkan aktiviti ekonomi di sekitar Kota Bharu.

Perbezaan Politik Bukan Alasan Untuk Menafikan Pembangunan

Pada pandangan BANkami, pengakuan Menteri Besar Kelantan ini membawa satu mesej yang cukup penting.

Pembangunan negeri tidak sepatutnya menjadi mangsa perbezaan politik.

Rakyat Kelantan tetap membayar cukai, menggunakan kemudahan awam dan memerlukan pembangunan seperti rakyat di negeri-negeri lain.

Begitu juga dengan negeri lain yang ditadbir parti berbeza. Mereka tetap sebahagian daripada Malaysia dan berhak mendapat perhatian berdasarkan keperluan masing-masing.

Kita juga perlu memberikan kredit apabila kerajaan negeri dan Persekutuan berjaya bekerjasama mendapatkan kelulusan projek.

Namun, kelulusan hanyalah langkah pertama.

Apa yang rakyat mahu lihat selepas ini ialah projek benar-benar dilaksanakan, tidak tertangguh, tidak membazir dan memberikan manfaat kepada masyarakat.

Jalan raya yang lebih baik, bekalan air yang stabil, sistem pengangkutan moden, peluang pekerjaan dan kemudahan kesihatan merupakan perkara yang lebih dekat dengan kehidupan rakyat berbanding angka peruntukan semata-mata.

RM31.21 bilion untuk 509 projek merupakan angka yang besar. Tetapi ukuran sebenar kejayaan bukan berapa banyak projek diumumkan, sebaliknya berapa banyak yang berjaya disiapkan dan memberi kesan kepada kehidupan rakyat.

Pengakuan Menteri Besar Kelantan bahawa hampir semua permohonan projek pembangunan negeri mendapat kelulusan Persekutuan merupakan perkembangan positif.

Ia membuktikan bahawa ruang kerjasama antara kerajaan negeri dan pusat tetap wujud walaupun berbeza parti politik.

Kini, rakyat Kelantan pastinya mahu melihat semua perancangan ini diterjemahkan kepada pembangunan sebenar.

Akhirnya, rakyat tidak terlalu peduli siapa yang mendapat kredit politik. Apa yang mereka mahu ialah kehidupan yang lebih baik, kemudahan yang sempurna dan peluang ekonomi yang lebih luas.

Kalau kerajaan negeri dan Persekutuan boleh duduk semeja demi pembangunan Kelantan, rakyatlah yang sepatutnya menjadi pihak paling beruntung.

PMX Lulus RM250 Juta Untuk Stesen Bus KB Sentral! Akhirnya Penantian Rakyat Kelantan Dapat Sinar Baharu

Isu masalah Stesen Bus Usang Bandaraya Kota Bharu Akhirnya Selesai! Projek Terminal Bas Bersepadu Kota Bharu Sentral (KB Sentral) akhirnya menerima perkembangan positif apabila Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim mengumumkan kelulusan peruntukan sebanyak RM250 juta bagi membantu merealisasikan projek berkenaan.

PMX memaklumkan bahawa surat kelulusan projek itu telah dihantar kepada Menteri Besar Kelantan, Datuk Mohd Nassuruddin Daud. Pengumuman tersebut pastinya menjadi berita gembira kepada rakyat Kelantan yang sudah lama menantikan sebuah terminal bas yang lebih moden, selesa dan tersusun.

Isu kemudahan terminal bas di Kota Bharu bukan perkara baharu. Keadaan terminal sedia ada sering menjadi perhatian, terutama apabila melibatkan keselesaan penumpang, kemudahan awam dan imej bandar raya Kota Bharu. 

• PM Kembali Tun M - Tidak Lulus
  
• PM Muhyiddin (Langkah Sheraton) - PAS Dalam Kerajaan (Tidak Lulus)
• PM Ismail Sabri (Langkah Pening BN PN) - Parti Melayu Dalam Kerajaan (Tidak Lulus)
• PMX Yang dibenci negeri SG4 - Lulus Terminal Bus Kota Bharu

PMX Umum Kelulusan RM250 Juta Untuk KB Sentral

Pengumuman itu dibuat oleh Anwar ketika berucap pada Program Sebarkan Salam@Kota Bharu Berselawat 2026 di Dataran Muhammadi, Kota Bharu pada malam 31 Oktober 2026. PMX telah meluluskan projek Terminal Bas Bersepadu Kota Bharu Sentral dan surat berhubung kelulusan tersebut telah dihantar kepada Menteri Besar Kelantan.

Anwar turut menjelaskan bahawa jumlah yang diluluskan bukan RM250,000, sebaliknya RM250 juta. PM menyentuh keperluan untuk memastikan pembangunan kemudahan pengangkutan awam di Kelantan bergerak seiring dengan peningkatan kemudahan lain, termasuk Lapangan Terbang Sultan Ismail Petra (LTSIP).

Maksudnya, pembangunan Kelantan tidak sepatutnya hanya tertumpu kepada kemudahan lapangan terbang, tetapi perlu turut mengambil kira kemudahan pengangkutan darat yang digunakan oleh rakyat setiap hari.

Isu KB Sentral Sudah Lama Dinantikan Rakyat Kelantan

Bagi penduduk Kelantan, terminal bas bukan sekadar tempat untuk menaiki dan menurunkan penumpang. Ia merupakan antara kemudahan penting yang menghubungkan Kota Bharu dengan daerah lain serta negeri-negeri di seluruh Semenanjung Malaysia.

Setiap hari, ramai pengguna bergantung kepada perkhidmatan bas untuk urusan kerja, pendidikan, perniagaan dan perjalanan pulang ke kampung. Keadaan ini menjadi lebih ketara ketika musim cuti sekolah, perayaan Aidilfitri dan Aidiladha apabila jumlah penumpang meningkat dengan banyak.

Sebuah terminal bersepadu yang moden amat diperlukan bagi memastikan pergerakan penumpang lebih teratur, selain menyediakan kemudahan yang sesuai untuk warga emas, orang kurang upaya, keluarga dan pelancong.

Bukan Sekadar Terminal Bas, Tetapi Pemangkin Pembangunan Kota Bharu

Jika dilaksanakan dengan baik, projek KB Sentral berpotensi memberikan kesan yang lebih luas kepada ekonomi setempat. Antara manfaat yang boleh dijangka ialah:

1. Keselesaan penumpang

Terminal yang lebih moden boleh menyediakan ruang menunggu yang selesa, tandas bersih, kemudahan mesra OKU dan sistem maklumat perjalanan yang lebih teratur.

2. Merancakkan ekonomi peniaga

Kehadiran terminal bersepadu berpotensi membuka peluang perniagaan kepada peniaga makanan, kedai serbaneka, pengusaha pengangkutan dan perkhidmatan sokongan.

3. Memudahkan perjalanan rakyat

Sistem pengangkutan yang lebih tersusun dapat membantu penumpang bergerak antara bas ekspres, bas tempatan dan perkhidmatan pengangkutan lain.

4. Meningkatkan imej Kota Bharu

Sebagai bandar utama Kelantan, Kota Bharu memerlukan kemudahan pengangkutan awam yang sepadan dengan peranannya sebagai pusat pentadbiran, perdagangan dan pelancongan negeri.

Bila Pembinaan KB Sentral Akan Bermula?

Walaupun kelulusan RM250 juta merupakan perkembangan positif, rakyat masih perlu menantikan langkah pelaksanaan seterusnya.

Sebelum ini, pada 26 Oktober 2026, Exco Kerja Raya, Infrastruktur, Air dan Pembangunan Luar Bandar Kelantan, Datuk Dr. Izani Husin memaklumkan bahawa kerajaan negeri mahu meneruskan projek tersebut melalui kaedah bina, kendali dan serah (BOT).

Beliau turut menyatakan proses pemilihan kontraktor telah dilaksanakan dan kerajaan negeri menyasarkan pelantikan kontraktor dibuat pada tahun ini. Menurut laporan berkenaan, kerajaan negeri tidak mahu projek itu terus tertangguh sementara menunggu proses peruntukan.

Justeru, perkara yang perlu diberi perhatian selepas pengumuman kelulusan RM250 juta ialah penyelarasan antara Kerajaan Persekutuan dengan kerajaan negeri, urusan kontrak, perancangan pembangunan dan jadual pembinaan.

Rakyat tentunya mahu melihat perkembangan sebenar di tapak projek, bukan sekadar pengumuman di atas kertas.

Satu Lagi Keperluan Rakyat Kelantan Diberi Perhatian

Pengumuman kelulusan RM250 juta untuk KB Sentral pastinya memberikan sinar baharu kepada rakyat Kelantan. Perbezaan politik tidak sepatutnya menjadi penghalang kepada pembangunan yang memberi manfaat kepada rakyat.

Apa yang lebih penting sekarang ialah memastikan projek ini dapat dilaksanakan dengan lancar, mengikut perancangan dan memberikan hasil yang benar-benar dirasai pengguna.

Selesai satu lagi isu besar berkaitan kemudahan pengangkutan awam di Kota Bharu. Selepas ini, rakyat Kelantan pastinya menantikan sebuah terminal bas yang lebih moden, selesa dan mampu menjadi kebanggaan negeri Cik Siti Wan Kembang.

Semoga projek KB Sentral benar-benar menjadi kenyataan dan tidak lagi tertangguh.

Lazarus Group: Kumpulan Hackers Korea Utara Paling Digeruni, Berbilion Dolar Aset Kripto Berjaya Dicuri!

Dunia keselamatan siber sekali lagi dikejutkan dengan serangan besar terhadap Binance pada 29 Oktober 2026. Sebanyak AS$6.36 bilion aset kripto dilaporkan dipindahkan keluar daripada dompet milik platform pertukaran kripto terbesar dunia itu.

Lebih mengejutkan, beberapa firma penyiasatan blockchain mengaitkan serangan tersebut dengan kumpulan penggodam Korea Utara yang dikenali sebagai TraderTraitor, iaitu kumpulan yang dikaitkan dengan operasi siber negara itu.

Nama ini bukan asing dalam dunia jenayah siber. Korea Utara sudah lama dikaitkan dengan beberapa operasi penggodaman bernilai ratusan juta hingga berbilion dolar.

Antara nama yang sering muncul dalam siasatan ialah Lazarus Group.

Persoalannya, siapakah mereka dan mengapa kumpulan penggodam ini begitu digeruni?

Siapa Lazarus Group?

Lazarus Group ialah nama yang digunakan oleh penyelidik keselamatan siber untuk merujuk kepada kumpulan ancaman siber yang dikaitkan dengan Korea Utara.

Kumpulan ini dipercayai mempunyai hubungan dengan operasi siber tajaan negara dan sering dikaitkan dengan aktiviti pengintipan, sabotaj serta pencurian wang.

Mereka bukan sekadar menyerang komputer individu atau mencuri kata laluan.

Sasaran operasi yang dikaitkan dengan kumpulan ini termasuk bank, institusi kewangan, syarikat teknologi, organisasi kerajaan dan platform mata wang kripto.

Apa yang menjadikan mereka berbahaya ialah keupayaan menggabungkan malware, penyamaran identiti, manipulasi manusia dan eksploitasi sistem kewangan digital.

Namun, satu perkara perlu dijelaskan: Lazarus Group bukan semestinya nama bagi setiap kumpulan penggodam Korea Utara. TraderTraitor dan beberapa nama operasi lain mempunyai pertindihan atau kaitan dalam penilaian penyelidik, tetapi atribusi setiap serangan perlu dinilai berdasarkan bukti tersendiri.

9 serangan siber besar yang dikaitkan dengan Korea Utara

Berikut ialah beberapa insiden yang menunjukkan skala dan kemampuan operasi siber yang dikaitkan dengan Korea Utara.

1. Sony Pictures (2014)

Serangan terhadap Sony Pictures menjadi antara insiden siber paling terkenal dalam sejarah.

Penyerang mencuri maklumat dalaman, membocorkan e-mel dan dokumen sulit serta melumpuhkan sebahagian sistem komputer syarikat.

Pihak berkuasa Amerika Syarikat kemudian mengaitkan operasi ini dengan penggodam Korea Utara yang dikenali dalam industri sebagai Lazarus Group.

2. Bangladesh Bank (2016)

Dalam insiden ini, penyerang menggunakan transaksi penipuan melalui sistem pemindahan antarabangsa SWIFT.

Mereka cuba memindahkan hampir AS$1 bilion daripada akaun Bangladesh Bank.

Bagaimanapun, sebahagian besar transaksi berjaya dihentikan. Sekitar AS$81 juta berjaya dicuri dan kemudian melalui proses pengubahan wang.

Kes ini menunjukkan bagaimana serangan siber boleh menembusi operasi institusi kewangan tradisional.

3. WannaCry (2017)

WannaCry ialah serangan ransomware global yang menjangkiti ratusan ribu komputer di lebih 150 negara.

Komputer yang dijangkiti dikunci dan pengguna diminta membayar wang tebusan dalam Bitcoin untuk mendapatkan semula akses kepada fail.

Serangan tersebut turut mengganggu operasi hospital, syarikat dan organisasi kerajaan.

Jabatan Kehakiman Amerika Syarikat kemudian mengaitkan penggodam Korea Utara dengan serangan WannaCry.

4. Ronin Network (2022)

Ronin Network, rangkaian blockchain yang digunakan oleh permainan Axie Infinity, menjadi mangsa serangan besar pada Mac 2022.

Penyerang mencuri kira-kira AS$625 juta dalam bentuk mata wang kripto.

FBI secara rasmi mengaitkan pencurian tersebut dengan Lazarus Group dan kumpulan berkaitan yang dikenali sebagai APT38.

Kes ini membuktikan bahawa infrastruktur blockchain dan sistem pengesahan transaksi juga boleh menjadi sasaran operasi siber berskala besar.

5. DMM Bitcoin (2024)

Platform pertukaran kripto Jepun, DMM Bitcoin, mengalami serangan yang menyebabkan kira-kira AS$308 juta aset digital dicuri.

FBI, bersama pihak berkuasa Jepun, mengaitkan serangan tersebut dengan TraderTraitor, kumpulan penggodam Korea Utara.

Insiden ini turut memperlihatkan bagaimana penggodam boleh menyasarkan sistem yang mengawal pemindahan aset digital.

6. Bybit (Februari 2025)

Serangan terhadap Bybit mencatatkan antara pencurian kripto terbesar dalam sejarah.

Kira-kira AS$1.5 bilion aset digital dicuri dalam insiden tersebut.

FBI secara rasmi mengaitkan serangan itu dengan TraderTraitor yang dikendalikan oleh Korea Utara.

Penyerang dipercayai mengeksploitasi proses kelulusan transaksi dan memanipulasi operasi pemindahan aset.

7. KelpDAO (April 2026)

KelpDAO mengalami serangan yang menyebabkan kira-kira AS$292 juta dalam bentuk rsETH dicuri.

Menurut laporan teknikal LayerZero, penyerang mengeksploitasi kelemahan pada infrastruktur pengesahan mesej rentas blockchain.

LayerZero dan firma penyiasatan seperti Chainalysis mengaitkan operasi tersebut dengan pelaku siber Korea Utara, khususnya TraderTraitor.

Insiden ini menunjukkan bahawa masalah keselamatan tidak semestinya berpunca daripada kod kontrak pintar. Infrastruktur sokongan yang dipercayai juga boleh menjadi titik kelemahan.

8. Bitget (September 2026)

Platform pertukaran kripto Bitget turut mengalami kehilangan aset digital bernilai kira-kira AS$387 juta.

Penyiasatan blockchain mengesan pemindahan aset daripada beberapa dompet di sembilan rangkaian blockchain.

Firma seperti Chainalysis mengaitkan insiden tersebut dengan penggodam Korea Utara.

Bagaimanapun, atribusi serangan siber perlu dilihat berdasarkan tahap keyakinan dan bukti setiap penyiasat, bukannya dianggap sebagai keputusan muktamad mahkamah.

9. Binance (29 Oktober 2026)

Inilah insiden yang kembali mencetuskan kebimbangan dalam industri kripto.

Kira-kira AS$6.36 bilion aset dilaporkan dipindahkan keluar daripada dompet Binance merentasi beberapa rangkaian blockchain.

Menurut analisis TRM Labs, serangan tersebut mempunyai kaitan kuat dengan TraderTraitor, kumpulan penggodam Korea Utara.

Serangan ini dipercayai melibatkan kompromi terhadap infrastruktur yang digunakan untuk menandatangani dan meluluskan transaksi dompet panas.

Binance pula menyatakan ia sedang menangani insiden keselamatan tersebut dan menyediakan dana untuk menampung kerugian berkaitan.

Reuters melaporkan bahawa kira-kira AS$3 bilion aset berkaitan telah dikenal pasti dan usaha pembekuan sedang dijalankan.

Nota penting: AS$6.36 bilion merujuk kepada nilai aset yang terlibat dalam insiden, bukan semestinya jumlah kerugian kekal pelanggan. Binance menyatakan dana pelanggan selamat dan syarikat akan menanggung kerugian berkaitan.

Lebih AS$13 bilion kripto dicuri: Ke mana wang itu pergi?

Menurut laporan Reuters pada 30 Oktober 2026, jumlah pencurian mata wang kripto yang dikaitkan dengan operasi Korea Utara dianggarkan sekitar AS$13.5 bilion.

Angka ini merangkumi pelbagai operasi dan kumpulan yang dikaitkan dengan Korea Utara, bukannya Lazarus Group sahaja.

TRM Labs pula melaporkan anggaran sekitar AS$12.8 bilion bagi aktiviti pencurian kripto Korea Utara sejak 2017, berdasarkan metodologi dan data penyiasatannya.

Perbezaan angka ini menunjukkan bahawa jumlah sebenar bergantung kepada skop insiden, kaedah pengiraan dan tahap pengesahan atribusi.

Wang yang dicuri juga tidak semestinya terus menjadi wang tunai.

Penjenayah siber boleh memindahkan aset melalui pelbagai dompet, menukarnya kepada mata wang kripto lain, menggunakan perkhidmatan rentas blockchain dan rangkaian pengubahan wang.

Sebahagian aset pula boleh dibekukan oleh penerbit stablecoin atau pihak berkuasa apabila alamat dompet berkaitan dikenal pasti.

Pihak penyiasat dan kerajaan Barat turut mengaitkan hasil aktiviti siber Korea Utara dengan usaha mengelak sekatan antarabangsa serta membiayai program ketenteraan dan persenjataan negara tersebut.

Mengapa Lazarus dan kumpulan berkaitan begitu digeruni?

Ada beberapa sebab yang menjadikan operasi siber Korea Utara sangat membimbangkan.

1. Menyerang manusia, bukan hanya sistem

Penyerang boleh menyamar sebagai perekrut pekerjaan, rakan perniagaan atau pihak yang menawarkan peluang projek. Sasaran mungkin diperdaya untuk membuka fail atau memuat turun perisian berbahaya.

2. Menyasarkan akses yang dipercayai

Daripada mencari kelemahan sistem secara langsung, penyerang boleh cuba mendapatkan akses kepada akaun pekerja, komputer pembangun atau sistem yang mempunyai kuasa meluluskan transaksi.

3. Bergerak merentasi blockchain

Aset yang dicuri boleh dipindahkan melalui pelbagai rangkaian, dompet dan perkhidmatan pertukaran. Ini menyukarkan usaha menjejaki dan membekukan dana.

4. Menyasarkan nilai yang sangat besar

Serangan terhadap institusi kewangan dan platform kripto boleh menghasilkan keuntungan yang jauh lebih besar berbanding serangan terhadap pengguna biasa.

5. Operasi yang disokong sumber negara

Penyiasat antarabangsa mengaitkan sebahagian operasi ini dengan struktur dan kepentingan negara Korea Utara. Ini menjadikan ancaman tersebut lebih kompleks daripada jenayah siber biasa.

Apa pengajaran kepada pengguna kripto di Malaysia?

Kejadian seperti Bybit, Bitget dan Binance menunjukkan bahawa platform besar sekalipun tidak bebas daripada risiko keselamatan.

Pengguna di Malaysia yang menyimpan Bitcoin, Ethereum atau aset digital lain perlu memahami beberapa perkara:

• Aktifkan pengesahan dua faktor (2FA), sebaik-baiknya menggunakan aplikasi pengesah atau kunci keselamatan.
• Jangan klik pautan log masuk daripada mesej atau e-mel yang meragukan.
• Gunakan kata laluan unik dan jangan berkongsi kod pengesahan.
• Aktifkan senarai alamat pengeluaran yang dibenarkan jika tersedia.
• Elakkan menyimpan semua aset digital dalam satu platform.
• Semak status platform dan penyedia perkhidmatan melalui saluran rasmi Suruhanjaya Sekuriti Malaysia.
• Berhati-hati dengan tawaran pekerjaan, pelaburan atau ujian teknikal yang meminta pemasangan perisian tidak dikenali.

Perlu diingat, menyimpan kripto dalam dompet sendiri juga mempunyai risiko. Jika frasa pemulihan atau private key hilang atau dicuri, pengguna mungkin kehilangan akses kepada aset mereka.

Ancaman siber kini menjadi isu keselamatan kewangan dunia

Lazarus Group dan kumpulan penggodam Korea Utara yang berkaitan bukan sekadar ancaman kepada syarikat teknologi.

Operasi mereka telah dikaitkan dengan serangan terhadap bank, organisasi kerajaan, syarikat hiburan dan platform kewangan digital.

Kes Binance yang bernilai berbilion dolar menjadi peringatan bahawa sistem kewangan moden semakin bergantung kepada infrastruktur digital yang kompleks.

Dalam dunia yang semakin menggunakan mata wang kripto dan teknologi blockchain, keselamatan bukan lagi sekadar tanggungjawab pihak teknikal.

Ia melibatkan bank, kerajaan, pengendali platform, penyedia teknologi dan setiap pengguna.

Jika platform kripto terbesar dunia pun boleh menjadi sasaran, pengguna biasa perlu lebih berhati-hati. Jangan anggap aset digital selamat hanya kerana ia disimpan di platform yang terkenal.

Pada pandangan anda, adakah industri kripto sudah cukup bersedia menghadapi serangan penggodam yang disokong oleh negara?

Sumber : 

• Reuters – North Korean hackers linked to crypto thefts among world's best⁠
• TRM Labs – North Korea Has Stolen USD 12.8 Billion in Crypto⁠
• TRM Labs – Binance security incident analysis⁠
• US Department of Justice – North Korean hacking operations⁠
• LayerZero – KelpDAO incident report⁠
• Associated Press – What to know about the Binance hack⁠

OpenAI, Google dan Microsoft Buka Jalan Baharu! Blogger Kini Boleh Halang AI Curi Kandungan?

Selama ini, pemilik blog dan laman berita berdepan satu masalah besar. Mereka bersusah payah menghasilkan artikel, membuat kajian, menyusun maklumat dan menerbitkan kandungan, tetapi pada masa sama bot kecerdasan buatan (AI) boleh mengakses laman web untuk mengumpul kandungan bagi melatih model AI.

Lebih membimbangkan, apabila AI mula memberikan jawapan terus kepada pengguna, ada kemungkinan pembaca tidak lagi perlu membuka artikel asal. Kini, beberapa gergasi teknologi AI mula menawarkan satu pendekatan baharu yang boleh memberikan lebih kuasa kepada pemilik laman web.

OpenAI, Google, Microsoft dan Anthropic Sokong Standard Baharu

Pada 30 Oktober 2026, OpenAI, Google, Microsoft dan Anthropic menyatakan sokongan terhadap satu standard bersama yang membolehkan penerbit mengawal sama ada kandungan laman web mereka boleh digunakan untuk latihan model AI.

Sebelum ini, pemilik laman web perlu menetapkan arahan berasingan untuk bot daripada syarikat teknologi yang berbeza.

Melalui pendekatan baharu ini, satu isyarat standard boleh digunakan supaya syarikat AI yang menyokongnya dapat memahami pilihan pemilik laman web.

Cadangan tersebut dikenali sebagai policy token dan dicadangkan untuk digunakan melalui fail robots.txt, iaitu fail yang lazim digunakan untuk memberikan arahan kepada bot enjin carian dan crawler.

Anthropic dilaporkan sudah mula melaksanakan sokongan terhadap isyarat tersebut. OpenAI pula menjangkakan pelaksanaan dalam beberapa bulan akan datang, manakala Google dan Microsoft merancang untuk menyokongnya pada 2027.

Apa Sebenarnya Maksud AI Scraping?

Secara mudah, AI scraping ialah proses bot mengakses dan mengumpulkan kandungan daripada laman web secara automatik.

Contohnya, sebuah blog menerbitkan artikel tentang teknologi telefon pintar. Bot AI mungkin mengakses artikel tersebut, mengumpulkan maklumat dan menggunakan data berkenaan mengikut dasar serta kaedah latihan sistem AI berkenaan.

Masalah timbul apabila kandungan yang dihasilkan oleh penerbit digunakan untuk membangunkan produk AI tanpa persetujuan atau pampasan yang dipersetujui.

Bagi penerbit besar, isu ini boleh melibatkan jutaan artikel dan nilai komersial yang tinggi.

Bagi blogger kecil pula, mungkin satu artikel sahaja tidak memberikan nilai besar. Tetapi apabila ribuan artikel dikumpulkan, kandungan daripada blog kecil juga menjadi sebahagian daripada ekosistem maklumat internet.

Adakah Blogger Boleh Menghalang AI Daripada Membaca Artikel?

Melalui standard baharu ini, pemilik laman web boleh menyatakan pilihan mereka terhadap penggunaan kandungan untuk latihan AI.

Namun, ada satu perkara yang perlu difahami. Menghalang penggunaan kandungan untuk latihan AI tidak semestinya bermaksud menghalang semua bot AI daripada mengakses laman web.

Microsoft turut menjelaskan bahawa kawalan boleh membezakan penggunaan untuk latihan model dengan penggunaan kandungan sebagai rujukan atau grounding AI.

Ini penting kerana ada pemilik blog yang tidak mahu kandungan mereka digunakan untuk melatih model AI, tetapi masih mahu artikel mereka ditemui melalui enjin carian dan dipetik sebagai sumber jawapan.

Maksudnya, pemilik laman perlu memahami perbezaan antara:

1. AI Training – Kandungan digunakan untuk melatih atau meningkatkan model AI.
2. AI Search dan Grounding – Kandungan dirujuk bagi membantu AI memberikan jawapan berdasarkan maklumat daripada laman web.
3. Search Engine Crawling – Bot mengakses laman untuk tujuan pengindeksan dan penemuan kandungan.

Ketiga-tiga perkara ini tidak semestinya mempunyai kesan yang sama terhadap trafik blog.

Risiko Besar: Kalau Sekat AI, Trafik Blog Boleh Terjejas?

Ini persoalan yang mungkin membuatkan ramai blogger berfikir dua kali. Bayangkan sebuah blog mempunyai 100 artikel yang mendapat trafik daripada Google. Pada masa sama, kandungannya turut digunakan sebagai sumber rujukan dalam aplikasi AI.

Jika pemilik blog menyekat semua bot AI tanpa memahami jenis akses yang disekat, mereka mungkin kehilangan peluang untuk kandungan ditemui melalui platform AI tertentu.

Sebaliknya, jika semua bot dibenarkan mengakses kandungan tanpa kawalan, pemilik blog mungkin tidak mempunyai kuasa mencukupi untuk menentukan bagaimana kandungan mereka digunakan.

Inilah dilema sebenar penerbit digital hari ini.

Kita mahu artikel dibaca, dikongsi dan ditemui. Tetapi kita juga mahu hasil penulisan dihargai.

Mengapa Isu Ini Penting Kepada Blogger Malaysia?

Bagi blogger di Malaysia, isu ini bukan sekadar pertembungan antara syarikat teknologi besar dengan organisasi berita antarabangsa.

Ia turut memberi kesan kepada pemilik blog yang bergantung kepada Google AdSense, trafik organik dan pemasaran affiliate.

Katakan sebuah blog menghasilkan artikel panduan perbankan, teknologi, bantuan kerajaan atau penyelesaian masalah telefon.

Jika pengguna boleh mendapatkan semua jawapan melalui AI tanpa membuka laman asal, pemilik blog mungkin kehilangan peluang mendapatkan paparan halaman, klik iklan dan pendapatan affiliate.

Lebih-lebih lagi, kandungan blog yang berkualiti memerlukan masa untuk dikaji dan disediakan.

Persoalannya, jika AI mendapat manfaat daripada kandungan tersebut, apakah mekanisme yang memastikan pencipta asal turut mendapat manfaat?

Isu ini semakin penting apabila penerbit berita di seluruh dunia mula menuntut kawalan dan pampasan terhadap penggunaan kandungan mereka oleh syarikat AI.

Adakah Standard Baharu Ini Akan Menyelesaikan Masalah?

Belum tentu.

Pertama, pelaksanaannya tidak berlaku serentak. Setiap syarikat mempunyai jadual tersendiri.

Kedua, standard ini bergantung kepada penyertaan syarikat AI. Jika ada crawler yang tidak menyokong atau tidak menghormati isyarat tersebut, pemilik laman masih memerlukan kaedah perlindungan lain.

Ketiga, kawalan yang diumumkan ini lebih tertumpu kepada penggunaan untuk latihan model AI. Ia bukan jaminan bahawa semua bentuk scraping, pengumpulan data atau penggunaan kandungan tanpa kebenaran akan terhenti.

Keempat, isu hak cipta dan penggunaan kandungan untuk melatih AI masih menjadi perdebatan undang-undang di banyak negara.

Jadi, standard baharu ini boleh dianggap sebagai satu langkah ke hadapan, tetapi bukan penyelesaian menyeluruh.

Pandangan BANkami: Blogger Jangan Terus Sekat Semua Bot AI

Pada pandangan kami, perkembangan ini sebenarnya membuka satu perbincangan penting tentang masa depan industri blog.

Dahulu, cabaran utama blogger ialah bersaing mendapatkan kedudukan dalam Google Search. Sekarang, cabaran semakin berubah apabila pengguna boleh bertanya terus kepada AI dan mendapatkan jawapan tanpa perlu melayari banyak laman web.

Blogger perlu mula memikirkan strategi baharu.

Antaranya:

• Semak fail robots.txt dan pastikan arahan crawler tidak bercanggah.
• Kenal pasti bot yang dibenarkan dan bot yang ingin disekat.
• Bezakan kebenaran untuk latihan AI dengan akses bagi tujuan carian.
• Terus hasilkan artikel asli, mempunyai pengalaman sebenar dan nilai tambah.
• Jangan bergantung sepenuhnya kepada trafik Google atau satu platform sahaja.
• Pantau trafik organik, sumber rujukan dan prestasi pendapatan blog.

Bagi pemilik blog yang menggunakan Blogger, semakan terhadap tetapan dan kawalan crawler juga penting. Jangan terus menyalin arahan robots.txt daripada laman lain tanpa memahami kesannya.

Kesimpulannya, masa depan internet mungkin bukan lagi sekadar siapa yang menghasilkan kandungan, tetapi siapa yang mempunyai kuasa untuk mengawal, menggunakan dan menjana keuntungan daripada kandungan tersebut.

AI memerlukan maklumat untuk menjadi lebih pintar. Tetapi maklumat itu datang daripada hasil kerja manusia, termasuk penulis, wartawan dan blogger.

Jangan sampai pencipta kandungan hanya menjadi pembekal data percuma kepada teknologi yang akhirnya mengambil alih perhatian pembaca.

Apa pendapat anda? Patutkah syarikat AI membayar blogger apabila kandungan mereka digunakan untuk melatih model kecerdasan buatan?