7 Tanda Alternator Kereta Rosak, Bateri Baru Pun Boleh Kong!

Pernah tak anda mengalami situasi bateri kereta baru sahaja ditukar, tetapi beberapa hari kemudian kereta susah dihidupkan semula?

Jangan terus salahkan bateri. Ada kemungkinan masalah sebenar berpunca daripada alternator kereta yang sudah lemah atau rosak.

Alternator merupakan salah satu komponen penting dalam sistem elektrik kenderaan. Tugasnya adalah menghasilkan tenaga elektrik ketika enjin hidup, membekalkan kuasa kepada sistem kenderaan dan mengecas semula bateri.

Jika alternator gagal berfungsi, bateri tidak dapat menerima cas dengan sempurna. Akhirnya, kereta boleh mengalami masalah elektrik, enjin mati dan gagal dihidupkan.

Jadi, bagaimana hendak mengenali tanda alternator mula rosak? Ini 7 perkara yang perlu anda perhatikan.

1. Lampu amaran bateri menyala di dashboard

Ini antara petanda paling mudah dikenal pasti.

Jika simbol bateri berwarna merah menyala ketika enjin sedang hidup atau semasa memandu, ia mungkin menunjukkan masalah pada sistem pengecasan.

Ramai menyangka lampu tersebut bermaksud bateri sudah rosak. Sebenarnya, ia juga boleh berpunca daripada:

• Alternator tidak menghasilkan cas yang mencukupi.
• Regulator voltan bermasalah.
• Tali sawat alternator longgar atau rosak.
• Wayar dan sambungan elektrik bermasalah.

Jangan abaikan lampu amaran ini walaupun kereta masih boleh dipandu.

2. Lampu kereta menjadi malap atau berkelip

Pernah perasan lampu hadapan kereta tiba-tiba menjadi malap?

Jika lampu utama, lampu dashboard atau lampu kabin berubah-ubah kecerahannya, sistem pengecasan mungkin tidak membekalkan voltan yang stabil.

Keadaan ini boleh menjadi lebih ketara apabila banyak komponen elektrik digunakan serentak seperti:

• Aircond.
• Lampu utama.
• Sistem audio.
• Pengecas telefon.
• Kipas tambahan.

Jika masalah berlaku berulang kali, minta bengkel memeriksa alternator dan sistem pengecasan.

3. Bateri cepat kong walaupun baru ditukar

Ini antara situasi yang boleh menyebabkan pemilik kereta membazir wang.

Bateri sudah ditukar kepada yang baharu, tetapi selepas beberapa hari kereta kembali tidak boleh dihidupkan.

Jika alternator gagal mengecas bateri dengan baik, bateri baharu juga boleh kehilangan cas selepas digunakan.

Namun, jangan terus membuat kesimpulan bahawa alternator rosak. Masalah bateri, terminal longgar, sambungan berkarat atau kebocoran arus ketika kereta dimatikan juga boleh menyebabkan bateri cepat habis.

Sebab itulah pemeriksaan keseluruhan sistem pengecasan sangat penting.

4. Enjin tiba-tiba mati ketika memandu

Ini antara tanda yang paling serius.

Apabila alternator gagal membekalkan tenaga elektrik, kereta akan bergantung kepada baki tenaga dalam bateri.

Apabila tenaga bateri semakin berkurangan, sistem elektronik dan pengurusan enjin mungkin tidak dapat berfungsi dengan baik.

Antara simptom yang boleh berlaku:

• Enjin tersengguk-sengguk.
• Lampu dashboard mula malap.
• Sistem elektrik tidak berfungsi dengan normal.
• Enjin mati secara tiba-tiba.

Jika perkara ini berlaku ketika memandu, berhenti di tempat yang selamat dan dapatkan bantuan. Jangan terus memandu dengan harapan kereta akan kembali normal.

5. Bunyi pelik dari bahagian enjin

Alternator mempunyai komponen mekanikal seperti bearing dan pulley.

Apabila komponen tersebut mula haus atau rosak, ia boleh menghasilkan bunyi yang tidak normal.

Antara bunyi yang perlu diberi perhatian:

• Bunyi mencicit seperti tali sawat tergelincir.
• Bunyi kasar seperti bearing haus.
• Bunyi berdengung atau berdesing mengikut kelajuan enjin.

Walau bagaimanapun, bunyi tersebut tidak semestinya datang daripada alternator. Ia juga boleh berpunca daripada tali sawat, tensioner atau pulley komponen lain.

6. Sistem elektrik kereta mula mengalami gangguan

Alternator yang tidak menghasilkan voltan stabil boleh menyebabkan pelbagai masalah elektrik.

Contohnya:

• Power window bergerak perlahan.
• Radio tiba-tiba terpadam.
• Paparan meter berkelip.
• Lampu dashboard tidak stabil.
• Sistem elektronik mengalami gangguan.

Jika beberapa masalah berlaku serentak, jangan terus menukar satu demi satu komponen elektrik.

Minta mekanik membuat pemeriksaan voltan dan sistem pengecasan terlebih dahulu.

7. Terhidu bau hangit dari ruang enjin

Jika terhidu bau getah terbakar atau bau seperti komponen elektrik panas dari ruang enjin, jangan abaikan.

Antara kemungkinan puncanya ialah tali sawat yang tergelincir, bearing alternator yang bermasalah atau komponen elektrik mengalami pemanasan berlebihan.

Jika terdapat asap, percikan api atau bau terbakar yang kuat, berhenti di tempat selamat, matikan enjin dan jauhkan diri daripada kenderaan jika terdapat risiko kebakaran. Dapatkan bantuan kecemasan jika perlu.

Jangan terus menghidupkan enjin untuk menguji sama ada bau tersebut hilang.

Bagaimana nak tahu alternator masih elok atau sudah rosak?

Salah satu cara ialah melakukan ujian voltan menggunakan multimeter atau alat penguji sistem pengecasan.

Sebagai panduan umum bagi sistem elektrik 12 volt konvensional:

Keadaan	Bacaan voltan anggaran
Enjin dimatikan	12.4–12.7V
Enjin sedang hidup	13.5–14.8V

Bacaan sebenar bergantung kepada jenis kenderaan, suhu, keadaan bateri dan strategi pengecasan sistem elektronik.

Jika bacaan terlalu rendah, terlalu tinggi atau tidak stabil, pemeriksaan lanjut diperlukan.

Bengkel juga perlu memeriksa keadaan bateri, tali sawat, terminal, fius, pendawaian dan regulator voltan.

Penting: Jangan cabut terminal bateri ketika enjin sedang hidup untuk menguji alternator. Kaedah lama ini boleh menyebabkan kerosakan pada sistem elektronik kenderaan.

Apa beza bateri rosak dengan alternator rosak?

Kedua-duanya mempunyai simptom yang hampir sama, tetapi terdapat beberapa petunjuk yang boleh membantu.

Simptom	Kemungkinan bateri	Kemungkinan alternator
Enjin lambat menghidupkan	Tinggi	Boleh berlaku
Bunyi klik ketika start	Tinggi	Tidak khusus
Lampu bateri menyala ketika memandu	Boleh berlaku	Perlu diperiksa
Lampu malap ketika enjin hidup	Boleh berlaku	Perlu diperiksa
Bateri baharu cepat kong	Perlu diuji	Perlu diuji
Enjin mati ketika memandu	Kurang lazim	Lebih mencurigakan

Jadual ini hanyalah panduan awal. Ujian bateri dan sistem pengecasan diperlukan untuk mengenal pasti punca sebenar.

Berapa kos tukar alternator kereta?

Kos penggantian alternator bergantung kepada model kereta, jenis alat ganti dan caj upah bengkel.

Antara pilihan yang biasanya ditawarkan ialah:

1. Alternator baharu: Sesuai bagi pemilik yang mahukan komponen baharu.
2. Alternator recond: Komponen terpakai yang telah dibaik pulih, bergantung pada kualiti dan waranti.
3. Baiki komponen alternator: Jika kerosakan hanya melibatkan bahagian tertentu seperti regulator, carbon brush atau bearing dan masih ekonomik untuk dibaiki.

Sebelum bersetuju menukar alternator, minta bengkel memberikan keputusan ujian dan sebut harga yang merangkumi alat ganti, upah serta waranti.

Ada kalanya masalah hanya berpunca daripada tali sawat atau sambungan wayar yang longgar. Tidak semestinya seluruh alternator perlu ditukar.

Alternator memainkan peranan penting dalam memastikan sistem elektrik kereta berfungsi dengan baik.

Jika lampu bateri menyala, lampu utama semakin malap, bateri kerap kong atau enjin tiba-tiba mati, jangan tunggu sehingga kereta tersadai di tepi jalan.

Buat pemeriksaan awal sebelum kerosakan menjadi lebih serius.

Paling penting, jangan terus membeli bateri baharu atau menukar alternator tanpa ujian yang betul. Kenal pasti punca sebenar supaya tidak membazir wang.

Pernahkah kereta anda mengalami masalah alternator rosak? Berapa kos yang anda keluarkan untuk membaikinya?

Pengasas BananaBro Tony Lim Meninggal Dunia Pada Usia 47 Tahun, Ramai Baru Tahu Kisah Sebenarnya!

Berita pemergian pengasas BananaBro dan Boat Noodle, Tony Lim, pada usia 47 tahun mengejutkan ramai peminat makanan tempatan.

Namun, ada satu perkara yang mungkin membuatkan sesetengah pelanggan terkejut. Selama ini, BananaBro cukup sinonim dengan hidangan nasi daun pisang yang sering dikaitkan dengan budaya makanan masyarakat India.

Rupa-rupanya, individu di sebalik jenama popular itu ialah seorang usahawan bernama Tony Lim Chin Hau.

Perkara ini turut mencetuskan rasa ingin tahu kerana tidak semua pelanggan mengenali individu yang membangunkan jenama restoran kegemaran mereka.

Siapa sebenarnya Tony Lim?

Tony Lim Chin Hau merupakan pengasas dua rangkaian restoran popular di Malaysia, iaitu Boat Noodle dan BananaBro. Tony dilaporkan meninggal dunia pada 2 November 2026 ketika berusia 47 tahun.

Berita pemergiannya diumumkan menerusi kenyataan takziah di laman media sosial rasmi kedua-dua jenama berkenaan. Punca kematian tidak didedahkan kepada umum setakat laporan media diterbitkan.

Menurut laporan Utusan Malaysia, Tony mempunyai latar belakang dalam bidang kejuruteraan automotif sebelum menceburi dunia perniagaan. Tony pernah mengusahakan bengkel kereta dan turut terlibat dalam perniagaan logistik keluarga sebelum membina nama dalam industri makanan dan minuman.

Boat Noodle menjadi permulaan kejayaan

Nama Tony Lim mula mendapat perhatian dalam industri makanan tempatan apabila mengasaskan Boat Noodle pada tahun 2014. Konsep restoran itu diinspirasikan daripada makanan jalanan Thailand, khususnya mi bot yang dihidangkan dalam mangkuk kecil.

Konsep tersebut berjaya menarik perhatian pelanggan Malaysia. Selain rasa makanan, pengalaman menikmati mi dalam mangkuk kecil dan melihat mangkuk kosong tersusun di atas meja menjadi antara identiti unik Boat Noodle.

Boat Noodle kemudian berkembang menjadi salah satu jenama restoran yang dikenali ramai. Menurut laporan media pada 2 November 2026, rangkaian itu mempunyai kira-kira 49 cawangan di Malaysia.

BananaBro pula membawa nasi daun pisang ke konsep moden

Selepas kejayaan Boat Noodle, Tony Lim mengasaskan BananaBro pada tahun 2018. Idea di sebalik jenama ini cukup menarik kerana beliau mahu membawa pengalaman menikmati nasi daun pisang ke dalam konsep restoran moden yang lebih mudah didekati.

Nasi daun pisang merupakan hidangan yang mempunyai akar budaya masyarakat India, tetapi kini turut dinikmati oleh rakyat Malaysia daripada pelbagai kaum. BananaBro mengetengahkan hidangan tersebut dalam suasana restoran moden dengan pilihan lauk-pauk dan pelbagai menu sampingan.

Jenama itu berkembang kepada lebih 40 cawangan di seluruh negara, menurut laporan Free Malaysia Today. Dalam tempoh lima tahun pertama operasinya, BananaBro dilaporkan mencatatkan anggaran pendapatan sekitar RM70 juta pada 2023.

Bukan sekadar pengasas, beliau juga seorang mentor

Menerusi kenyataan selepas pemergiannya, BananaBro mengenang Tony sebagai seorang individu yang mempunyai visi besar untuk membawa budaya nasi daun pisang Malaysia ke peringkat antarabangsa.

Sementara itu, Boat Noodle menyifatkan beliau sebagai seorang pemimpi, pejuang dan mentor yang sentiasa percaya kepada kemampuan orang di sekelilingnya.

Antara prinsip yang sering dikaitkan dengan kepimpinannya ialah Together We Grow.

Bagi Tony, kejayaan perniagaan bukan sekadar membina jenama atau membuka banyak cawangan, tetapi turut melibatkan perkembangan pekerja dan rakan niaga.

Kedua-dua jenama itu turut berjanji untuk meneruskan legasi serta semangat yang ditinggalkan oleh pengasas mereka.

Makanan tidak mengenal kaum, perniagaan boleh menyatukan semua

Kisah Tony Lim sebenarnya memberikan satu perspektif menarik tentang industri makanan di Malaysia.

Seorang usahawan Cina membangunkan jenama yang mengetengahkan nasi daun pisang, iaitu hidangan yang mempunyai hubungan rapat dengan budaya masyarakat India.

Dalam masa sama, konsep mi jalanan Thailand yang diperkenalkan melalui Boat Noodle berjaya mendapat tempat dalam kalangan pelanggan tempatan.

Inilah keunikan industri makanan Malaysia. Sesuatu hidangan boleh diperkenalkan oleh sesiapa sahaja dan akhirnya menjadi kegemaran masyarakat pelbagai kaum.

Pemergian Tony Lim pastinya meninggalkan kesan kepada pekerja, rakan perniagaan dan pelanggan yang pernah menikmati hidangan di restoran-restoran yang dibangunkannya.

Kadangkala kita begitu mengenali sesuatu jenama dan makanannya, tetapi tidak pernah tahu siapa individu yang bersusah payah membinanya dari awal

Geran Usahawan Kecil - RM200 Juta Diperuntukkan Tahun 2027! Ini Yang Peniaga Kecil Perlu Tahu, Apa Yang Mereka Dapat

Berita baik buat golongan peniaga kecil di seluruh negara apabila kerajaan meningkatkan peruntukan geran bagi membantu usahawan kecil kepada kira-kira RM200 juta untuk tahun 2027.

Perkara itu diumumkan Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim ketika merasmikan Skim Usahawan Bangkit Negeri Kelantan pada 31 Oktober lalu.

Bantuan berskala kecil ini mampu memberikan kesan besar kepada peniaga, khususnya golongan berpendapatan rendah (B40) yang memerlukan peralatan asas untuk mengembangkan perniagaan.

Bantuan RM1,800 hingga RM5,000 boleh bantu peniaga kecil

Anwar memberikan contoh bantuan bernilai RM1,800, RM3,000 dan RM5,000 yang boleh digunakan untuk membeli kelengkapan perniagaan. Antaranya termasuk peti sejuk kecil bagi membantu peniaga menyimpan bahan mentah dan mengelakkan stok jualan rosak.

Walaupun jumlah bantuan tidak terlalu besar, peralatan yang sesuai boleh membantu mengurangkan kerugian, meningkatkan kecekapan operasi dan menambah pendapatan peniaga.

Kerajaan juga akan memantau pelaksanaan bantuan supaya peruntukan yang disediakan benar-benar sampai kepada golongan sasaran.

Lebih 4,000 permohonan diterima, 446 sudah diluluskan

Dalam perkembangan sama, Perdana Menteri memaklumkan bahawa skim bantuan usahawan di Kelantan menerima lebih 4,000 permohonan daripada golongan usahawan B40. Daripada jumlah tersebut, sebanyak 446 permohonan telah diluluskan setakat pengumuman dibuat.

Angka ini menunjukkan permintaan terhadap bantuan peralatan dan sokongan perniagaan masih tinggi, khususnya dalam kalangan peniaga kecil yang mahu mengembangkan sumber pendapatan keluarga.

Kerajaan turut memberi perhatian kepada golongan wanita yang aktif berniaga, termasuk mereka yang menjalankan perniagaan di pasar dan dari rumah.

Siapa yang berpotensi mendapat manfaat?

Berdasarkan pengumuman kerajaan, golongan yang menjadi tumpuan bantuan usahawan kecil termasuk:

1. Penjaja kecil – Peniaga makanan, minuman dan barangan harian.
2. Peniaga pasar – Mereka yang menjalankan perniagaan di pasar awam atau pasar tani.
3. Peniaga pasar malam – Usahawan kecil yang memerlukan peralatan untuk operasi jualan.
4. Wanita berniaga dari rumah – Termasuk ibu yang mengusahakan perniagaan makanan, kuih-muih dan produk tempatan.
5. Usahawan B40 – Golongan berpendapatan rendah yang memerlukan sokongan untuk mengembangkan perniagaan.

Bagaimanapun, senarai ini menggambarkan kumpulan sasaran yang disebut dalam pengumuman kerajaan, bukannya pengesahan bahawa semua kategori tersebut secara automatik layak menerima geran.

Adakah permohonan sudah dibuka?

Setakat pengumuman pada 31 Oktober 2026, kerajaan memaklumkan peningkatan peruntukan kepada RM200 juta bagi tahun 2027.

Namun, butiran lengkap mengenai syarat kelayakan, tarikh permohonan, dokumen diperlukan dan saluran permohonan khusus bagi peruntukan 2027 belum diperincikan dalam laporan pengumuman tersebut.

Jadi, orang ramai dinasihatkan supaya tidak mudah percaya kepada pautan permohonan yang tidak disahkan atau pihak yang meminta bayaran untuk mendapatkan bantuan.

Untuk perkembangan rasmi, orang ramai boleh mengikuti pengumuman melalui:

• Portal rasmi Kementerian Kewangan
• Portal Unit Penyelarasan Pelaksanaan, Jabatan Perdana Menteri
• Pengumuman agensi kerajaan yang mengendalikan program bantuan usahawan.

RM200 juta, peluang baharu untuk peniaga kecil?

Peningkatan peruntukan ini pastinya memberikan harapan kepada ramai peniaga kecil yang mahu mengembangkan perniagaan tetapi berdepan kekangan modal.

Bagi sesetengah peniaga, sebuah peti sejuk, mesin pengadun, ketuhar atau peralatan memasak mungkin sudah cukup untuk meningkatkan kapasiti pengeluaran dan jualan harian.

Apa yang penting, bantuan perlu disalurkan kepada mereka yang benar-benar memerlukan dan mampu menggunakan kemudahan tersebut untuk menjana pendapatan.

Kalau anda seorang peniaga kecil, apakah peralatan yang paling diperlukan untuk mengembangkan perniagaan sekarang?

Kelantan - RM11 Juta, Kapasiti Bakal Cecah 70 Juta Liter Sehari!

Kerajaan Negeri Kelantan memperuntukkan sebanyak RM11 juta bagi menaik taraf Loji Rawatan Air (LRA) Merbau Chondong di Machang dalam usaha meningkatkan kapasiti pengeluaran air terawat serta menangani masalah bekalan air di beberapa kawasan.

Menerusi projek berkenaan, kapasiti pengeluaran loji itu dijangka meningkat daripada 45 juta liter kepada 70 juta liter sehari.

Perkembangan ini pastinya menjadi perhatian penduduk, khususnya di kawasan Pasir Puteh yang sebelum ini berdepan isu gangguan bekalan dan kualiti air.

Kapasiti air meningkat 25 juta liter sehari

Pengerusi Jawatankuasa Kerja Raya, Infrastruktur, Air dan Pembangunan Luar Bandar Kelantan, Datuk Dr Izani Husin berkata, kerja naik taraf tersebut melibatkan penambahbaikan sistem rawatan dan penapisan air.

Langkah itu penting bagi menangani masalah kandungan ferum serta mangan yang tinggi dalam sumber air mentah sehingga boleh menjejaskan kualiti air terawat.

Dengan peningkatan kapasiti sebanyak 25 juta liter sehari, LRA Merbau Chondong dijangka mempunyai keupayaan lebih baik untuk memenuhi permintaan pengguna yang semakin meningkat.

Projek berkenaan dijangka siap pada Januari 2027.

LRA Tok Bali turut dibina sebagai penyelesaian jangka panjang

Selain menaik taraf LRA Merbau Chondong, kerajaan negeri turut melaksanakan pembinaan Loji Rawatan Air Tok Bali yang mempunyai kapasiti pengeluaran sebanyak 50 juta liter sehari.

Menurut Izani, kemajuan fizikal projek LRA Tok Bali ketika laporan dibuat berada sekitar 30 peratus dan dijangka siap menjelang akhir 2028.

Apabila beroperasi kelak, loji baharu itu dijangka membantu menampung keperluan bekalan air di Pasir Puteh.

Pada masa sama, bekalan daripada LRA Merbau Chondong boleh diagihkan semula ke kawasan lain yang memerlukan.

Isu bekalan air bukan sekadar soal kapasiti loji

Walaupun peningkatan kapasiti pengeluaran air merupakan perkembangan positif, satu lagi cabaran besar yang perlu diberi perhatian ialah kadar air tidak berhasil atau Non-Revenue Water (NRW).

Menurut laporan Sinar Harian pada 1 November 2026, kadar NRW di Kelantan masih berada pada 53 peratus, walaupun menunjukkan penurunan berbanding 55.2 peratus sebelum ini.

Antara puncanya ialah kebocoran paip bawah tanah, paip lama, meter tersumbat dan kehilangan air dalam sistem agihan.

Lebih 4,000 kilometer paip lama dilaporkan masih perlu diganti, sedangkan kerja penggantian ketika ini melibatkan kira-kira 150 kilometer setahun.

Ini bermakna peningkatan pengeluaran air di loji perlu disertai usaha membaiki paip dan mengurangkan kehilangan air supaya manfaatnya benar-benar sampai kepada pengguna.

Penduduk harap masalah air semakin pulih

Bagi penduduk yang sekian lama berdepan masalah bekalan air, projek naik taraf LRA Merbau Chondong dan pembinaan LRA Tok Bali pastinya memberikan harapan baharu.

Namun, ukuran sebenar kejayaan projek bukan hanya berdasarkan jumlah kapasiti air yang mampu dikeluarkan.

Apa yang lebih penting ialah bekalan air yang bersih, stabil dan mencukupi sampai ke rumah penduduk.

Jika projek-projek ini dapat disiapkan mengikut jadual dan masalah kehilangan air turut ditangani, tidak mustahil keadaan bekalan air di kawasan terlibat akan bertambah baik.

Persoalannya, adakah peningkatan kapasiti loji dan usaha menggantikan paip lama mampu menyelesaikan masalah air yang sekian lama menjadi rungutan rakyat Kelantan?

Sumber rujukan:

• Bernama – Kelantan Gov't Allocates RM11 Mln To Upgrade Merbau Chondong Water Treatment Plant.
• Sinar Harian – NRW Kelantan Masih Tinggi, Lebih 4,000 Kilometer Paip Lama Perlu Diganti.

MB Kelantan - Hampir Semua Projek Diminta Diluluskan PMX! RM31.21 Bilion Untuk Pembangunan Negeri?

Satu kenyataan menarik keluar daripada sidang Dewan Undangan Negeri (DUN) Kelantan apabila Menteri Besar, Datuk Mohd Nassuruddin Daud mengakui bahawa hampir semua permohonan projek pembangunan dan infrastruktur yang dikemukakan kerajaan negeri telah mendapat kelulusan Kerajaan Persekutuan.

Pengakuan ini pastinya menarik perhatian kerana Kelantan ditadbir oleh PAS, manakala Kerajaan Persekutuan pula diterajui Datuk Seri Anwar Ibrahim.

Namun, perkembangan ini menunjukkan bahawa hubungan antara kerajaan negeri dengan Putrajaya tidak semestinya perlu dibatasi oleh perbezaan politik.

Malah, menurut Menteri Besar, kerjasama erat antara agensi kerajaan negeri dan Persekutuan menjadi antara faktor penting yang membantu mendapatkan kelulusan projek pembangunan untuk Kelantan.

MB Kelantan Ucap Terima Kasih Kepada PMX

Menurut laporan Bernama pada 1 November 2026, Mohd Nassuruddin berkata hampir semua permohonan projek pembangunan dan infrastruktur yang dikemukakan kerajaan negeri telah diluluskan setakat ini.

Beliau menjelaskan bahawa isu pembangunan perlu dibincangkan bersama supaya masalah sebenar di lapangan dapat dikenal pasti dan penyelesaian yang sesuai dapat dibuat.

Antara projek yang disebut termasuk pemanjangan landasan Lapangan Terbang Sultan Ismail Petra (LTSIP) di Pengkalan Chepa sejauh 400 meter, cadangan sambungan Laluan Rel Pantai Timur (ECRL) dari Kota Bharu ke Rantau Panjang serta Empangan Lebir.

Beliau turut menyatakan penghargaan terhadap kerjasama antara agensi kerajaan negeri dan Persekutuan.

Menurutnya, apabila projek-projek tersebut berjaya dilaksanakan, ia bukan sahaja meningkatkan kemudahan infrastruktur, malah berpotensi membuka lebih banyak peluang pekerjaan kepada rakyat Kelantan.

RM31.21 Bilion Untuk 509 Projek Pembangunan Kelantan

Apa yang lebih menarik, kenyataan Menteri Besar ini hadir selepas Menteri Ekonomi, Akmal Nasrullah Mohd Nasir menjelaskan komitmen pembangunan Kerajaan Persekutuan kepada negeri-negeri SG4.

Menurut angka yang dipetik Malaysiakini, sebanyak 1,487 projek bernilai RM71.52 bilion telah diluluskan untuk empat negeri SG4 di bawah Rancangan Malaysia Ke-13.

Bagi Kelantan sahaja, sebanyak 509 projek pembangunan dengan kos RM31.21 bilion disenaraikan di bawah Rolling Plan 2027.

Sebagai perbandingan, Pulau Pinang mempunyai 280 projek bernilai RM33.2 bilion dalam perancangan yang sama.

Angka ini menunjukkan bahawa Kelantan turut menerima komitmen pembangunan Persekutuan yang besar, walaupun negeri tersebut ditadbir oleh parti pembangkang di peringkat pusat.

Namun, perlu difahami bahawa angka projek dan nilai kos yang diluluskan atau disenaraikan dalam perancangan bukan bermaksud semua projek sudah siap atau keseluruhan wang telah dibelanjakan.

Pelaksanaan, perolehan, jadual kerja dan kemajuan projek tetap perlu dipantau.

Isu Peruntukan SG4: Kelantan, Terengganu, Kedah dan Perlis Mahu Perhatian Lebih Besar

Sebelum ini, isu pembahagian peruntukan pembangunan kepada negeri-negeri SG4 turut dibangkitkan dalam perbahasan Belanjawan 2027.

Ahli Parlimen Bachok, Syahir Sulaiman menggesa Kerajaan Persekutuan menyemak semula formula pembahagian peruntukan pembangunan supaya negeri-negeri yang kurang membangun mendapat perhatian sewajarnya.

Beliau berhujah bahawa Kelantan, Terengganu, Kedah dan Perlis, bersama Sabah serta Sarawak, sepatutnya menerima sekurang-kurangnya 50 peratus daripada perbelanjaan pembangunan asas Persekutuan.

Beliau turut mempersoalkan jumlah RM21 bilion yang diperuntukkan kepada enam negeri berkenaan bagi tahun berikutnya.

Bagaimanapun, Akmal menolak dakwaan bahawa negeri-negeri SG4 dipinggirkan.

Beliau menjelaskan bahawa perbelanjaan pembangunan Persekutuan di negeri-negeri SG4 pada 2025 berjumlah RM7.7 bilion, berbanding kira-kira RM1.13 bilion peruntukan pembangunan gabungan empat kerajaan negeri tersebut.

Menurut beliau, peruntukan pembangunan perlu dinilai berdasarkan keperluan setiap negeri dan usaha merapatkan jurang pembangunan, bukan sekadar membandingkan jumlah wang semata-mata.

Projek Besar Yang Boleh Mengubah Masa Depan Kelantan

Antara projek yang disebut oleh Menteri Besar mempunyai potensi besar terhadap pembangunan ekonomi Kelantan.

1. Pemanjangan landasan Lapangan Terbang Sultan Ismail Petra

Pemanjangan landasan sejauh 400 meter berpotensi menyokong peningkatan keupayaan operasi lapangan terbang dan memperkukuh hubungan udara Kelantan dengan destinasi lain.

2. Sambungan ECRL Kota Bharu ke Rantau Panjang

Cadangan menyambungkan ECRL ke Rantau Panjang berhampiran sempadan Thailand berpotensi membuka peluang perdagangan, pelancongan dan pergerakan penumpang rentas sempadan.

Bagaimanapun, pelaksanaan sebenar masih bergantung kepada perancangan teknikal, kos dan proses berkaitan.

3. Empangan Lebir

Projek ini antara pembangunan infrastruktur penting yang disebut Menteri Besar. Kejayaannya perlu dilihat dari sudut manfaat kepada pengurusan sumber air, keselamatan kawasan terlibat dan keperluan pembangunan jangka panjang.

4. KB Sentral

Tidak ketinggalan, Perdana Menteri sebelum ini turut mengumumkan kelulusan RM250 juta bagi Terminal Bas Bersepadu Kota Bharu Sentral.

Jika dilaksanakan dengan baik, projek ini boleh meningkatkan keselesaan pengguna pengangkutan awam dan membantu menghidupkan aktiviti ekonomi di sekitar Kota Bharu.

Perbezaan Politik Bukan Alasan Untuk Menafikan Pembangunan

Pada pandangan BANkami, pengakuan Menteri Besar Kelantan ini membawa satu mesej yang cukup penting.

Pembangunan negeri tidak sepatutnya menjadi mangsa perbezaan politik.

Rakyat Kelantan tetap membayar cukai, menggunakan kemudahan awam dan memerlukan pembangunan seperti rakyat di negeri-negeri lain.

Begitu juga dengan negeri lain yang ditadbir parti berbeza. Mereka tetap sebahagian daripada Malaysia dan berhak mendapat perhatian berdasarkan keperluan masing-masing.

Kita juga perlu memberikan kredit apabila kerajaan negeri dan Persekutuan berjaya bekerjasama mendapatkan kelulusan projek.

Namun, kelulusan hanyalah langkah pertama.

Apa yang rakyat mahu lihat selepas ini ialah projek benar-benar dilaksanakan, tidak tertangguh, tidak membazir dan memberikan manfaat kepada masyarakat.

Jalan raya yang lebih baik, bekalan air yang stabil, sistem pengangkutan moden, peluang pekerjaan dan kemudahan kesihatan merupakan perkara yang lebih dekat dengan kehidupan rakyat berbanding angka peruntukan semata-mata.

RM31.21 bilion untuk 509 projek merupakan angka yang besar. Tetapi ukuran sebenar kejayaan bukan berapa banyak projek diumumkan, sebaliknya berapa banyak yang berjaya disiapkan dan memberi kesan kepada kehidupan rakyat.

Pengakuan Menteri Besar Kelantan bahawa hampir semua permohonan projek pembangunan negeri mendapat kelulusan Persekutuan merupakan perkembangan positif.

Ia membuktikan bahawa ruang kerjasama antara kerajaan negeri dan pusat tetap wujud walaupun berbeza parti politik.

Kini, rakyat Kelantan pastinya mahu melihat semua perancangan ini diterjemahkan kepada pembangunan sebenar.

Akhirnya, rakyat tidak terlalu peduli siapa yang mendapat kredit politik. Apa yang mereka mahu ialah kehidupan yang lebih baik, kemudahan yang sempurna dan peluang ekonomi yang lebih luas.

Kalau kerajaan negeri dan Persekutuan boleh duduk semeja demi pembangunan Kelantan, rakyatlah yang sepatutnya menjadi pihak paling beruntung.

PMX Lulus RM250 Juta Untuk Stesen Bus KB Sentral! Akhirnya Penantian Rakyat Kelantan Dapat Sinar Baharu

Isu masalah Stesen Bus Usang Bandaraya Kota Bharu Akhirnya Selesai! Projek Terminal Bas Bersepadu Kota Bharu Sentral (KB Sentral) akhirnya menerima perkembangan positif apabila Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim mengumumkan kelulusan peruntukan sebanyak RM250 juta bagi membantu merealisasikan projek berkenaan.

PMX memaklumkan bahawa surat kelulusan projek itu telah dihantar kepada Menteri Besar Kelantan, Datuk Mohd Nassuruddin Daud. Pengumuman tersebut pastinya menjadi berita gembira kepada rakyat Kelantan yang sudah lama menantikan sebuah terminal bas yang lebih moden, selesa dan tersusun.

Isu kemudahan terminal bas di Kota Bharu bukan perkara baharu. Keadaan terminal sedia ada sering menjadi perhatian, terutama apabila melibatkan keselesaan penumpang, kemudahan awam dan imej bandar raya Kota Bharu. 

• PM Kembali Tun M - Tidak Lulus
  
• PM Muhyiddin (Langkah Sheraton) - PAS Dalam Kerajaan (Tidak Lulus)
• PM Ismail Sabri (Langkah Pening BN PN) - Parti Melayu Dalam Kerajaan (Tidak Lulus)
• PMX Yang dibenci negeri SG4 - Lulus Terminal Bus Kota Bharu

PMX Umum Kelulusan RM250 Juta Untuk KB Sentral

Pengumuman itu dibuat oleh Anwar ketika berucap pada Program Sebarkan Salam@Kota Bharu Berselawat 2026 di Dataran Muhammadi, Kota Bharu pada malam 31 Oktober 2026. PMX telah meluluskan projek Terminal Bas Bersepadu Kota Bharu Sentral dan surat berhubung kelulusan tersebut telah dihantar kepada Menteri Besar Kelantan.

Anwar turut menjelaskan bahawa jumlah yang diluluskan bukan RM250,000, sebaliknya RM250 juta. PM menyentuh keperluan untuk memastikan pembangunan kemudahan pengangkutan awam di Kelantan bergerak seiring dengan peningkatan kemudahan lain, termasuk Lapangan Terbang Sultan Ismail Petra (LTSIP).

Maksudnya, pembangunan Kelantan tidak sepatutnya hanya tertumpu kepada kemudahan lapangan terbang, tetapi perlu turut mengambil kira kemudahan pengangkutan darat yang digunakan oleh rakyat setiap hari.

Isu KB Sentral Sudah Lama Dinantikan Rakyat Kelantan

Bagi penduduk Kelantan, terminal bas bukan sekadar tempat untuk menaiki dan menurunkan penumpang. Ia merupakan antara kemudahan penting yang menghubungkan Kota Bharu dengan daerah lain serta negeri-negeri di seluruh Semenanjung Malaysia.

Setiap hari, ramai pengguna bergantung kepada perkhidmatan bas untuk urusan kerja, pendidikan, perniagaan dan perjalanan pulang ke kampung. Keadaan ini menjadi lebih ketara ketika musim cuti sekolah, perayaan Aidilfitri dan Aidiladha apabila jumlah penumpang meningkat dengan banyak.

Sebuah terminal bersepadu yang moden amat diperlukan bagi memastikan pergerakan penumpang lebih teratur, selain menyediakan kemudahan yang sesuai untuk warga emas, orang kurang upaya, keluarga dan pelancong.

Bukan Sekadar Terminal Bas, Tetapi Pemangkin Pembangunan Kota Bharu

Jika dilaksanakan dengan baik, projek KB Sentral berpotensi memberikan kesan yang lebih luas kepada ekonomi setempat. Antara manfaat yang boleh dijangka ialah:

1. Keselesaan penumpang

Terminal yang lebih moden boleh menyediakan ruang menunggu yang selesa, tandas bersih, kemudahan mesra OKU dan sistem maklumat perjalanan yang lebih teratur.

2. Merancakkan ekonomi peniaga

Kehadiran terminal bersepadu berpotensi membuka peluang perniagaan kepada peniaga makanan, kedai serbaneka, pengusaha pengangkutan dan perkhidmatan sokongan.

3. Memudahkan perjalanan rakyat

Sistem pengangkutan yang lebih tersusun dapat membantu penumpang bergerak antara bas ekspres, bas tempatan dan perkhidmatan pengangkutan lain.

4. Meningkatkan imej Kota Bharu

Sebagai bandar utama Kelantan, Kota Bharu memerlukan kemudahan pengangkutan awam yang sepadan dengan peranannya sebagai pusat pentadbiran, perdagangan dan pelancongan negeri.

Bila Pembinaan KB Sentral Akan Bermula?

Walaupun kelulusan RM250 juta merupakan perkembangan positif, rakyat masih perlu menantikan langkah pelaksanaan seterusnya.

Sebelum ini, pada 26 Oktober 2026, Exco Kerja Raya, Infrastruktur, Air dan Pembangunan Luar Bandar Kelantan, Datuk Dr. Izani Husin memaklumkan bahawa kerajaan negeri mahu meneruskan projek tersebut melalui kaedah bina, kendali dan serah (BOT).

Beliau turut menyatakan proses pemilihan kontraktor telah dilaksanakan dan kerajaan negeri menyasarkan pelantikan kontraktor dibuat pada tahun ini. Menurut laporan berkenaan, kerajaan negeri tidak mahu projek itu terus tertangguh sementara menunggu proses peruntukan.

Justeru, perkara yang perlu diberi perhatian selepas pengumuman kelulusan RM250 juta ialah penyelarasan antara Kerajaan Persekutuan dengan kerajaan negeri, urusan kontrak, perancangan pembangunan dan jadual pembinaan.

Rakyat tentunya mahu melihat perkembangan sebenar di tapak projek, bukan sekadar pengumuman di atas kertas.

Satu Lagi Keperluan Rakyat Kelantan Diberi Perhatian

Pengumuman kelulusan RM250 juta untuk KB Sentral pastinya memberikan sinar baharu kepada rakyat Kelantan. Perbezaan politik tidak sepatutnya menjadi penghalang kepada pembangunan yang memberi manfaat kepada rakyat.

Apa yang lebih penting sekarang ialah memastikan projek ini dapat dilaksanakan dengan lancar, mengikut perancangan dan memberikan hasil yang benar-benar dirasai pengguna.

Selesai satu lagi isu besar berkaitan kemudahan pengangkutan awam di Kota Bharu. Selepas ini, rakyat Kelantan pastinya menantikan sebuah terminal bas yang lebih moden, selesa dan mampu menjadi kebanggaan negeri Cik Siti Wan Kembang.

Semoga projek KB Sentral benar-benar menjadi kenyataan dan tidak lagi tertangguh.

Lazarus Group: Kumpulan Hackers Korea Utara Paling Digeruni, Berbilion Dolar Aset Kripto Berjaya Dicuri!

Dunia keselamatan siber sekali lagi dikejutkan dengan serangan besar terhadap Binance pada 29 Oktober 2026. Sebanyak AS$6.36 bilion aset kripto dilaporkan dipindahkan keluar daripada dompet milik platform pertukaran kripto terbesar dunia itu.

Lebih mengejutkan, beberapa firma penyiasatan blockchain mengaitkan serangan tersebut dengan kumpulan penggodam Korea Utara yang dikenali sebagai TraderTraitor, iaitu kumpulan yang dikaitkan dengan operasi siber negara itu.

Nama ini bukan asing dalam dunia jenayah siber. Korea Utara sudah lama dikaitkan dengan beberapa operasi penggodaman bernilai ratusan juta hingga berbilion dolar.

Antara nama yang sering muncul dalam siasatan ialah Lazarus Group.

Persoalannya, siapakah mereka dan mengapa kumpulan penggodam ini begitu digeruni?

Siapa Lazarus Group?

Lazarus Group ialah nama yang digunakan oleh penyelidik keselamatan siber untuk merujuk kepada kumpulan ancaman siber yang dikaitkan dengan Korea Utara.

Kumpulan ini dipercayai mempunyai hubungan dengan operasi siber tajaan negara dan sering dikaitkan dengan aktiviti pengintipan, sabotaj serta pencurian wang.

Mereka bukan sekadar menyerang komputer individu atau mencuri kata laluan.

Sasaran operasi yang dikaitkan dengan kumpulan ini termasuk bank, institusi kewangan, syarikat teknologi, organisasi kerajaan dan platform mata wang kripto.

Apa yang menjadikan mereka berbahaya ialah keupayaan menggabungkan malware, penyamaran identiti, manipulasi manusia dan eksploitasi sistem kewangan digital.

Namun, satu perkara perlu dijelaskan: Lazarus Group bukan semestinya nama bagi setiap kumpulan penggodam Korea Utara. TraderTraitor dan beberapa nama operasi lain mempunyai pertindihan atau kaitan dalam penilaian penyelidik, tetapi atribusi setiap serangan perlu dinilai berdasarkan bukti tersendiri.

9 serangan siber besar yang dikaitkan dengan Korea Utara

Berikut ialah beberapa insiden yang menunjukkan skala dan kemampuan operasi siber yang dikaitkan dengan Korea Utara.

1. Sony Pictures (2014)

Serangan terhadap Sony Pictures menjadi antara insiden siber paling terkenal dalam sejarah.

Penyerang mencuri maklumat dalaman, membocorkan e-mel dan dokumen sulit serta melumpuhkan sebahagian sistem komputer syarikat.

Pihak berkuasa Amerika Syarikat kemudian mengaitkan operasi ini dengan penggodam Korea Utara yang dikenali dalam industri sebagai Lazarus Group.

2. Bangladesh Bank (2016)

Dalam insiden ini, penyerang menggunakan transaksi penipuan melalui sistem pemindahan antarabangsa SWIFT.

Mereka cuba memindahkan hampir AS$1 bilion daripada akaun Bangladesh Bank.

Bagaimanapun, sebahagian besar transaksi berjaya dihentikan. Sekitar AS$81 juta berjaya dicuri dan kemudian melalui proses pengubahan wang.

Kes ini menunjukkan bagaimana serangan siber boleh menembusi operasi institusi kewangan tradisional.

3. WannaCry (2017)

WannaCry ialah serangan ransomware global yang menjangkiti ratusan ribu komputer di lebih 150 negara.

Komputer yang dijangkiti dikunci dan pengguna diminta membayar wang tebusan dalam Bitcoin untuk mendapatkan semula akses kepada fail.

Serangan tersebut turut mengganggu operasi hospital, syarikat dan organisasi kerajaan.

Jabatan Kehakiman Amerika Syarikat kemudian mengaitkan penggodam Korea Utara dengan serangan WannaCry.

4. Ronin Network (2022)

Ronin Network, rangkaian blockchain yang digunakan oleh permainan Axie Infinity, menjadi mangsa serangan besar pada Mac 2022.

Penyerang mencuri kira-kira AS$625 juta dalam bentuk mata wang kripto.

FBI secara rasmi mengaitkan pencurian tersebut dengan Lazarus Group dan kumpulan berkaitan yang dikenali sebagai APT38.

Kes ini membuktikan bahawa infrastruktur blockchain dan sistem pengesahan transaksi juga boleh menjadi sasaran operasi siber berskala besar.

5. DMM Bitcoin (2024)

Platform pertukaran kripto Jepun, DMM Bitcoin, mengalami serangan yang menyebabkan kira-kira AS$308 juta aset digital dicuri.

FBI, bersama pihak berkuasa Jepun, mengaitkan serangan tersebut dengan TraderTraitor, kumpulan penggodam Korea Utara.

Insiden ini turut memperlihatkan bagaimana penggodam boleh menyasarkan sistem yang mengawal pemindahan aset digital.

6. Bybit (Februari 2025)

Serangan terhadap Bybit mencatatkan antara pencurian kripto terbesar dalam sejarah.

Kira-kira AS$1.5 bilion aset digital dicuri dalam insiden tersebut.

FBI secara rasmi mengaitkan serangan itu dengan TraderTraitor yang dikendalikan oleh Korea Utara.

Penyerang dipercayai mengeksploitasi proses kelulusan transaksi dan memanipulasi operasi pemindahan aset.

7. KelpDAO (April 2026)

KelpDAO mengalami serangan yang menyebabkan kira-kira AS$292 juta dalam bentuk rsETH dicuri.

Menurut laporan teknikal LayerZero, penyerang mengeksploitasi kelemahan pada infrastruktur pengesahan mesej rentas blockchain.

LayerZero dan firma penyiasatan seperti Chainalysis mengaitkan operasi tersebut dengan pelaku siber Korea Utara, khususnya TraderTraitor.

Insiden ini menunjukkan bahawa masalah keselamatan tidak semestinya berpunca daripada kod kontrak pintar. Infrastruktur sokongan yang dipercayai juga boleh menjadi titik kelemahan.

8. Bitget (September 2026)

Platform pertukaran kripto Bitget turut mengalami kehilangan aset digital bernilai kira-kira AS$387 juta.

Penyiasatan blockchain mengesan pemindahan aset daripada beberapa dompet di sembilan rangkaian blockchain.

Firma seperti Chainalysis mengaitkan insiden tersebut dengan penggodam Korea Utara.

Bagaimanapun, atribusi serangan siber perlu dilihat berdasarkan tahap keyakinan dan bukti setiap penyiasat, bukannya dianggap sebagai keputusan muktamad mahkamah.

9. Binance (29 Oktober 2026)

Inilah insiden yang kembali mencetuskan kebimbangan dalam industri kripto.

Kira-kira AS$6.36 bilion aset dilaporkan dipindahkan keluar daripada dompet Binance merentasi beberapa rangkaian blockchain.

Menurut analisis TRM Labs, serangan tersebut mempunyai kaitan kuat dengan TraderTraitor, kumpulan penggodam Korea Utara.

Serangan ini dipercayai melibatkan kompromi terhadap infrastruktur yang digunakan untuk menandatangani dan meluluskan transaksi dompet panas.

Binance pula menyatakan ia sedang menangani insiden keselamatan tersebut dan menyediakan dana untuk menampung kerugian berkaitan.

Reuters melaporkan bahawa kira-kira AS$3 bilion aset berkaitan telah dikenal pasti dan usaha pembekuan sedang dijalankan.

Nota penting: AS$6.36 bilion merujuk kepada nilai aset yang terlibat dalam insiden, bukan semestinya jumlah kerugian kekal pelanggan. Binance menyatakan dana pelanggan selamat dan syarikat akan menanggung kerugian berkaitan.

Lebih AS$13 bilion kripto dicuri: Ke mana wang itu pergi?

Menurut laporan Reuters pada 30 Oktober 2026, jumlah pencurian mata wang kripto yang dikaitkan dengan operasi Korea Utara dianggarkan sekitar AS$13.5 bilion.

Angka ini merangkumi pelbagai operasi dan kumpulan yang dikaitkan dengan Korea Utara, bukannya Lazarus Group sahaja.

TRM Labs pula melaporkan anggaran sekitar AS$12.8 bilion bagi aktiviti pencurian kripto Korea Utara sejak 2017, berdasarkan metodologi dan data penyiasatannya.

Perbezaan angka ini menunjukkan bahawa jumlah sebenar bergantung kepada skop insiden, kaedah pengiraan dan tahap pengesahan atribusi.

Wang yang dicuri juga tidak semestinya terus menjadi wang tunai.

Penjenayah siber boleh memindahkan aset melalui pelbagai dompet, menukarnya kepada mata wang kripto lain, menggunakan perkhidmatan rentas blockchain dan rangkaian pengubahan wang.

Sebahagian aset pula boleh dibekukan oleh penerbit stablecoin atau pihak berkuasa apabila alamat dompet berkaitan dikenal pasti.

Pihak penyiasat dan kerajaan Barat turut mengaitkan hasil aktiviti siber Korea Utara dengan usaha mengelak sekatan antarabangsa serta membiayai program ketenteraan dan persenjataan negara tersebut.

Mengapa Lazarus dan kumpulan berkaitan begitu digeruni?

Ada beberapa sebab yang menjadikan operasi siber Korea Utara sangat membimbangkan.

1. Menyerang manusia, bukan hanya sistem

Penyerang boleh menyamar sebagai perekrut pekerjaan, rakan perniagaan atau pihak yang menawarkan peluang projek. Sasaran mungkin diperdaya untuk membuka fail atau memuat turun perisian berbahaya.

2. Menyasarkan akses yang dipercayai

Daripada mencari kelemahan sistem secara langsung, penyerang boleh cuba mendapatkan akses kepada akaun pekerja, komputer pembangun atau sistem yang mempunyai kuasa meluluskan transaksi.

3. Bergerak merentasi blockchain

Aset yang dicuri boleh dipindahkan melalui pelbagai rangkaian, dompet dan perkhidmatan pertukaran. Ini menyukarkan usaha menjejaki dan membekukan dana.

4. Menyasarkan nilai yang sangat besar

Serangan terhadap institusi kewangan dan platform kripto boleh menghasilkan keuntungan yang jauh lebih besar berbanding serangan terhadap pengguna biasa.

5. Operasi yang disokong sumber negara

Penyiasat antarabangsa mengaitkan sebahagian operasi ini dengan struktur dan kepentingan negara Korea Utara. Ini menjadikan ancaman tersebut lebih kompleks daripada jenayah siber biasa.

Apa pengajaran kepada pengguna kripto di Malaysia?

Kejadian seperti Bybit, Bitget dan Binance menunjukkan bahawa platform besar sekalipun tidak bebas daripada risiko keselamatan.

Pengguna di Malaysia yang menyimpan Bitcoin, Ethereum atau aset digital lain perlu memahami beberapa perkara:

• Aktifkan pengesahan dua faktor (2FA), sebaik-baiknya menggunakan aplikasi pengesah atau kunci keselamatan.
• Jangan klik pautan log masuk daripada mesej atau e-mel yang meragukan.
• Gunakan kata laluan unik dan jangan berkongsi kod pengesahan.
• Aktifkan senarai alamat pengeluaran yang dibenarkan jika tersedia.
• Elakkan menyimpan semua aset digital dalam satu platform.
• Semak status platform dan penyedia perkhidmatan melalui saluran rasmi Suruhanjaya Sekuriti Malaysia.
• Berhati-hati dengan tawaran pekerjaan, pelaburan atau ujian teknikal yang meminta pemasangan perisian tidak dikenali.

Perlu diingat, menyimpan kripto dalam dompet sendiri juga mempunyai risiko. Jika frasa pemulihan atau private key hilang atau dicuri, pengguna mungkin kehilangan akses kepada aset mereka.

Ancaman siber kini menjadi isu keselamatan kewangan dunia

Lazarus Group dan kumpulan penggodam Korea Utara yang berkaitan bukan sekadar ancaman kepada syarikat teknologi.

Operasi mereka telah dikaitkan dengan serangan terhadap bank, organisasi kerajaan, syarikat hiburan dan platform kewangan digital.

Kes Binance yang bernilai berbilion dolar menjadi peringatan bahawa sistem kewangan moden semakin bergantung kepada infrastruktur digital yang kompleks.

Dalam dunia yang semakin menggunakan mata wang kripto dan teknologi blockchain, keselamatan bukan lagi sekadar tanggungjawab pihak teknikal.

Ia melibatkan bank, kerajaan, pengendali platform, penyedia teknologi dan setiap pengguna.

Jika platform kripto terbesar dunia pun boleh menjadi sasaran, pengguna biasa perlu lebih berhati-hati. Jangan anggap aset digital selamat hanya kerana ia disimpan di platform yang terkenal.

Pada pandangan anda, adakah industri kripto sudah cukup bersedia menghadapi serangan penggodam yang disokong oleh negara?

Sumber : 

• Reuters – North Korean hackers linked to crypto thefts among world's best⁠
• TRM Labs – North Korea Has Stolen USD 12.8 Billion in Crypto⁠
• TRM Labs – Binance security incident analysis⁠
• US Department of Justice – North Korean hacking operations⁠
• LayerZero – KelpDAO incident report⁠
• Associated Press – What to know about the Binance hack⁠

OpenAI, Google dan Microsoft Buka Jalan Baharu! Blogger Kini Boleh Halang AI Curi Kandungan?

Selama ini, pemilik blog dan laman berita berdepan satu masalah besar. Mereka bersusah payah menghasilkan artikel, membuat kajian, menyusun maklumat dan menerbitkan kandungan, tetapi pada masa sama bot kecerdasan buatan (AI) boleh mengakses laman web untuk mengumpul kandungan bagi melatih model AI.

Lebih membimbangkan, apabila AI mula memberikan jawapan terus kepada pengguna, ada kemungkinan pembaca tidak lagi perlu membuka artikel asal. Kini, beberapa gergasi teknologi AI mula menawarkan satu pendekatan baharu yang boleh memberikan lebih kuasa kepada pemilik laman web.

OpenAI, Google, Microsoft dan Anthropic Sokong Standard Baharu

Pada 30 Oktober 2026, OpenAI, Google, Microsoft dan Anthropic menyatakan sokongan terhadap satu standard bersama yang membolehkan penerbit mengawal sama ada kandungan laman web mereka boleh digunakan untuk latihan model AI.

Sebelum ini, pemilik laman web perlu menetapkan arahan berasingan untuk bot daripada syarikat teknologi yang berbeza.

Melalui pendekatan baharu ini, satu isyarat standard boleh digunakan supaya syarikat AI yang menyokongnya dapat memahami pilihan pemilik laman web.

Cadangan tersebut dikenali sebagai policy token dan dicadangkan untuk digunakan melalui fail robots.txt, iaitu fail yang lazim digunakan untuk memberikan arahan kepada bot enjin carian dan crawler.

Anthropic dilaporkan sudah mula melaksanakan sokongan terhadap isyarat tersebut. OpenAI pula menjangkakan pelaksanaan dalam beberapa bulan akan datang, manakala Google dan Microsoft merancang untuk menyokongnya pada 2027.

Apa Sebenarnya Maksud AI Scraping?

Secara mudah, AI scraping ialah proses bot mengakses dan mengumpulkan kandungan daripada laman web secara automatik.

Contohnya, sebuah blog menerbitkan artikel tentang teknologi telefon pintar. Bot AI mungkin mengakses artikel tersebut, mengumpulkan maklumat dan menggunakan data berkenaan mengikut dasar serta kaedah latihan sistem AI berkenaan.

Masalah timbul apabila kandungan yang dihasilkan oleh penerbit digunakan untuk membangunkan produk AI tanpa persetujuan atau pampasan yang dipersetujui.

Bagi penerbit besar, isu ini boleh melibatkan jutaan artikel dan nilai komersial yang tinggi.

Bagi blogger kecil pula, mungkin satu artikel sahaja tidak memberikan nilai besar. Tetapi apabila ribuan artikel dikumpulkan, kandungan daripada blog kecil juga menjadi sebahagian daripada ekosistem maklumat internet.

Adakah Blogger Boleh Menghalang AI Daripada Membaca Artikel?

Melalui standard baharu ini, pemilik laman web boleh menyatakan pilihan mereka terhadap penggunaan kandungan untuk latihan AI.

Namun, ada satu perkara yang perlu difahami. Menghalang penggunaan kandungan untuk latihan AI tidak semestinya bermaksud menghalang semua bot AI daripada mengakses laman web.

Microsoft turut menjelaskan bahawa kawalan boleh membezakan penggunaan untuk latihan model dengan penggunaan kandungan sebagai rujukan atau grounding AI.

Ini penting kerana ada pemilik blog yang tidak mahu kandungan mereka digunakan untuk melatih model AI, tetapi masih mahu artikel mereka ditemui melalui enjin carian dan dipetik sebagai sumber jawapan.

Maksudnya, pemilik laman perlu memahami perbezaan antara:

1. AI Training – Kandungan digunakan untuk melatih atau meningkatkan model AI.
2. AI Search dan Grounding – Kandungan dirujuk bagi membantu AI memberikan jawapan berdasarkan maklumat daripada laman web.
3. Search Engine Crawling – Bot mengakses laman untuk tujuan pengindeksan dan penemuan kandungan.

Ketiga-tiga perkara ini tidak semestinya mempunyai kesan yang sama terhadap trafik blog.

Risiko Besar: Kalau Sekat AI, Trafik Blog Boleh Terjejas?

Ini persoalan yang mungkin membuatkan ramai blogger berfikir dua kali. Bayangkan sebuah blog mempunyai 100 artikel yang mendapat trafik daripada Google. Pada masa sama, kandungannya turut digunakan sebagai sumber rujukan dalam aplikasi AI.

Jika pemilik blog menyekat semua bot AI tanpa memahami jenis akses yang disekat, mereka mungkin kehilangan peluang untuk kandungan ditemui melalui platform AI tertentu.

Sebaliknya, jika semua bot dibenarkan mengakses kandungan tanpa kawalan, pemilik blog mungkin tidak mempunyai kuasa mencukupi untuk menentukan bagaimana kandungan mereka digunakan.

Inilah dilema sebenar penerbit digital hari ini.

Kita mahu artikel dibaca, dikongsi dan ditemui. Tetapi kita juga mahu hasil penulisan dihargai.

Mengapa Isu Ini Penting Kepada Blogger Malaysia?

Bagi blogger di Malaysia, isu ini bukan sekadar pertembungan antara syarikat teknologi besar dengan organisasi berita antarabangsa.

Ia turut memberi kesan kepada pemilik blog yang bergantung kepada Google AdSense, trafik organik dan pemasaran affiliate.

Katakan sebuah blog menghasilkan artikel panduan perbankan, teknologi, bantuan kerajaan atau penyelesaian masalah telefon.

Jika pengguna boleh mendapatkan semua jawapan melalui AI tanpa membuka laman asal, pemilik blog mungkin kehilangan peluang mendapatkan paparan halaman, klik iklan dan pendapatan affiliate.

Lebih-lebih lagi, kandungan blog yang berkualiti memerlukan masa untuk dikaji dan disediakan.

Persoalannya, jika AI mendapat manfaat daripada kandungan tersebut, apakah mekanisme yang memastikan pencipta asal turut mendapat manfaat?

Isu ini semakin penting apabila penerbit berita di seluruh dunia mula menuntut kawalan dan pampasan terhadap penggunaan kandungan mereka oleh syarikat AI.

Adakah Standard Baharu Ini Akan Menyelesaikan Masalah?

Belum tentu.

Pertama, pelaksanaannya tidak berlaku serentak. Setiap syarikat mempunyai jadual tersendiri.

Kedua, standard ini bergantung kepada penyertaan syarikat AI. Jika ada crawler yang tidak menyokong atau tidak menghormati isyarat tersebut, pemilik laman masih memerlukan kaedah perlindungan lain.

Ketiga, kawalan yang diumumkan ini lebih tertumpu kepada penggunaan untuk latihan model AI. Ia bukan jaminan bahawa semua bentuk scraping, pengumpulan data atau penggunaan kandungan tanpa kebenaran akan terhenti.

Keempat, isu hak cipta dan penggunaan kandungan untuk melatih AI masih menjadi perdebatan undang-undang di banyak negara.

Jadi, standard baharu ini boleh dianggap sebagai satu langkah ke hadapan, tetapi bukan penyelesaian menyeluruh.

Pandangan BANkami: Blogger Jangan Terus Sekat Semua Bot AI

Pada pandangan kami, perkembangan ini sebenarnya membuka satu perbincangan penting tentang masa depan industri blog.

Dahulu, cabaran utama blogger ialah bersaing mendapatkan kedudukan dalam Google Search. Sekarang, cabaran semakin berubah apabila pengguna boleh bertanya terus kepada AI dan mendapatkan jawapan tanpa perlu melayari banyak laman web.

Blogger perlu mula memikirkan strategi baharu.

Antaranya:

• Semak fail robots.txt dan pastikan arahan crawler tidak bercanggah.
• Kenal pasti bot yang dibenarkan dan bot yang ingin disekat.
• Bezakan kebenaran untuk latihan AI dengan akses bagi tujuan carian.
• Terus hasilkan artikel asli, mempunyai pengalaman sebenar dan nilai tambah.
• Jangan bergantung sepenuhnya kepada trafik Google atau satu platform sahaja.
• Pantau trafik organik, sumber rujukan dan prestasi pendapatan blog.

Bagi pemilik blog yang menggunakan Blogger, semakan terhadap tetapan dan kawalan crawler juga penting. Jangan terus menyalin arahan robots.txt daripada laman lain tanpa memahami kesannya.

Kesimpulannya, masa depan internet mungkin bukan lagi sekadar siapa yang menghasilkan kandungan, tetapi siapa yang mempunyai kuasa untuk mengawal, menggunakan dan menjana keuntungan daripada kandungan tersebut.

AI memerlukan maklumat untuk menjadi lebih pintar. Tetapi maklumat itu datang daripada hasil kerja manusia, termasuk penulis, wartawan dan blogger.

Jangan sampai pencipta kandungan hanya menjadi pembekal data percuma kepada teknologi yang akhirnya mengambil alih perhatian pembaca.

Apa pendapat anda? Patutkah syarikat AI membayar blogger apabila kandungan mereka digunakan untuk melatih model kecerdasan buatan?

Elon Musk Kata Simpan Duit Untuk Persaraan Tidak Berguna! AI Bakal Jadikan Semua Orang Kaya?

Elon Musk sekali lagi mencetuskan perdebatan apabila mendakwa menyimpan wang untuk kegunaan jangka panjang mungkin tidak lagi diperlukan pada masa depan.

Ketua eksekutif Tesla dan SpaceX itu percaya kemajuan pesat kecerdasan buatan (AI), robotik dan teknologi tenaga bakal mewujudkan satu dunia yang mempunyai lebihan barangan serta perkhidmatan.

Dalam satu hantaran di platform X pada 29 Oktober 2026, Musk menyatakan bahawa menyimpan wang untuk masa depan adalah sesuatu yang tidak lagi bermakna apabila dunia memasuki era kemakmuran hasil kecerdasan buatan. 

Kenyataan ini kedengaran luar biasa, lebih-lebih lagi ketika kebanyakan pakar kewangan masih menasihatkan orang ramai supaya membina simpanan kecemasan dan menyediakan dana persaraan.

Persoalannya, adakah AI benar-benar akan menjadikan wang dan simpanan tidak lagi penting?

Elon Musk Bayangkan Dunia Tanpa Kekurangan

Menurut visi Musk, kemajuan AI dan robot humanoid akan meningkatkan produktiviti manusia pada tahap yang belum pernah berlaku sebelum ini.

Robot boleh menjalankan kerja fizikal, AI boleh mengurus pelbagai tugasan profesional, manakala teknologi tenaga yang lebih maju mampu mengurangkan kos pengeluaran.

Jika semua ini menjadi kenyataan, kos menghasilkan barangan dan menyediakan perkhidmatan mungkin turun dengan ketara.

Musk membayangkan masa depan apabila setiap orang boleh mendapatkan hampir semua keperluan mereka, termasuk penjagaan kesihatan yang lebih baik, pendidikan dan pelbagai perkhidmatan tanpa perlu risau tentang kekurangan sumber.

Beliau sebelum ini turut menyatakan bahawa simpanan persaraan dalam tempoh 10 hingga 20 tahun mungkin tidak lagi relevan sekiranya ramalan mengenai AI dan kemakmuran masa depan menjadi kenyataan.

Ini merupakan satu gambaran masa depan yang sangat optimistik.

Kalau Robot Buat Semua Kerja, Manusia Masih Perlu Bekerja?

Antara persoalan paling besar daripada ramalan Musk ialah masa depan pekerjaan.

Bayangkan sebuah kilang yang sebelum ini memerlukan 1,000 pekerja manusia. Pada masa depan, sebahagian besar operasi mungkin dikendalikan oleh robot dan sistem AI.

Perkara sama boleh berlaku dalam sektor pengangkutan, perkhidmatan pelanggan, pentadbiran, perakaunan dan pelbagai pekerjaan lain.

Jika kos operasi semakin rendah dan produktiviti meningkat, syarikat mungkin mampu menghasilkan lebih banyak barangan dengan tenaga kerja manusia yang jauh lebih kecil.

Namun, keadaan ini turut membawa risiko.

Apakah yang berlaku kepada pekerja yang kehilangan pekerjaan akibat automasi? Bagaimana mereka memperoleh pendapatan jika mesin dan AI mengambil alih sebahagian besar tugas manusia?

Musk sendiri pernah membincangkan kemungkinan pemberian pendapatan tinggi sejagat atau Universal High Income sebagai salah satu cara menangani perubahan ekonomi akibat AI.

Tetapi bagaimana sistem tersebut akan dibiayai dan diagihkan masih menjadi persoalan besar.

Pakar Kewangan Tidak Bersetuju Dengan Nasihat Musk

Walaupun idea Musk menarik perhatian, bukan semua pakar kewangan bersetuju bahawa orang ramai patut berhenti menyimpan wang untuk persaraan.

Dalam laporan terdahulu pada Januari 2026, Business Insider mendapatkan pandangan tujuh pakar kewangan dan AI mengenai kenyataan Musk.

Kesimpulan mereka hampir sama: orang ramai masih perlu menyimpan untuk persaraan.

Antara kebimbangan utama ialah ramalan Musk belum tentu menjadi kenyataan dalam tempoh yang dijangkakan.

Teknologi AI mungkin berkembang dengan sangat pantas, tetapi tidak semestinya kekayaan yang dihasilkan akan diagihkan secara sama rata kepada semua orang.

Syarikat yang memiliki teknologi, modal dan infrastruktur mungkin menjadi pihak paling banyak menikmati keuntungan.

Golongan pekerja pula mungkin berdepan ketidaktentuan pendapatan, kehilangan pekerjaan dan kos kehidupan yang masih perlu ditanggung.

Malah, walaupun dunia menjadi lebih kaya hasil AI, tidak ada jaminan setiap individu akan menerima manfaat yang sama.

Bagaimana Jika Ramalan Elon Musk Tidak Menjadi Kenyataan?

Inilah risiko terbesar jika seseorang mengambil kenyataan Musk secara bulat-bulat.

Bayangkan seseorang berhenti menyimpan wang kerana percaya AI akan menjadikan kehidupan lebih murah dalam tempoh 10 atau 20 tahun.

Namun, teknologi tersebut berkembang lebih perlahan daripada jangkaan. Harga rumah masih tinggi, kos rawatan kesihatan meningkat dan kehidupan selepas bersara masih memerlukan wang.

Apa yang akan berlaku kepada individu tersebut?

Mereka mungkin kehilangan tempoh penting untuk membina simpanan dan menyediakan perlindungan kewangan.

Sebab itulah ramalan masa depan tidak boleh dijadikan satu-satunya asas untuk membuat keputusan kewangan hari ini.

Teknologi boleh berubah dengan pantas, tetapi keperluan manusia terhadap tempat tinggal, makanan, kesihatan dan keselamatan kewangan masih perlu diambil kira.

Ulasan BANkami: AI Mungkin Mengubah Nilai Wang, Tetapi Jangan Berhenti Menyimpan

Pada pandangan BANkami, kenyataan Elon Musk sebenarnya membuka satu perbincangan yang lebih besar daripada sekadar isu simpanan persaraan.

Jika AI dan robotik benar-benar mampu menghasilkan barangan serta perkhidmatan pada kos yang sangat rendah, struktur ekonomi dunia mungkin berubah sepenuhnya.

Namun, persoalan paling penting bukan sekadar berapa banyak kekayaan yang boleh dihasilkan oleh AI.

Persoalannya ialah siapa yang akan memiliki teknologi tersebut dan bagaimana keuntungan yang dijana akan diagihkan kepada masyarakat.

Bagi rakyat Malaysia, simpanan KWSP, wang kecemasan dan pelaburan jangka panjang masih mempunyai peranan penting.

Kita tidak boleh menganggap bahawa teknologi masa depan akan menyelesaikan semua masalah kewangan secara automatik.

Mungkin suatu hari nanti robot melakukan sebahagian besar pekerjaan manusia. Mungkin juga kos kehidupan menjadi jauh lebih murah.

Tetapi selagi masa depan itu belum benar-benar berlaku, perancangan kewangan tetap diperlukan.

Kesimpulannya, Elon Musk mungkin betul bahawa AI bakal mengubah dunia secara besar-besaran. Tetapi itu tidak bermakna kita patut berhenti menyimpan wang hari ini hanya kerana percaya kepada masa depan yang belum pasti.

---

Sumber:

• Business Insider – Elon Musk Says Long-Term Saving Is 'Pointless' as He Touts a Future of Abundance
• Business Insider – Seven Experts Respond to Elon Musk's Retirement Savings Prediction

Artikel ini merupakan ulasan umum dan bukan nasihat kewangan atau pelaburan.

Binance Kena Hack RM26 Bilion! Kalau Luno Malaysia Kena Hack, Apa Jadi Duit Pelabur?

Dunia kripto dikejutkan dengan laporan insiden keselamatan besar melibatkan Binance, platform pertukaran kripto terbesar di dunia. Laporan pada 30 Oktober 2026 menyebut kira-kira AS$6.3 bilion (lebih kurang RM26 bilion berdasarkan anggaran kadar pertukaran) aset digital terjejas dalam insiden tersebut.

• $1.45 billion $BTC 
• • $875 million $ETH
• • $234 million $TRX
• • $50 million $XAUT
• • $1.57 billion $USDT
• • $823 million $USDC
• • $75 million $WBETH 
• • $88.5 million $RLUSD
• + $447.5 million additional cryptocurrencies 

Perkara ini terus mencetuskan kebimbangan dalam kalangan pelabur kripto kerana Binance bukan platform kecil. Ia mempunyai lebih 300 juta pengguna berdaftar di seluruh dunia.

Walaupun Binance menegaskan wang pelanggan masih selamat dan akan menanggung kerugian yang berkaitan, satu persoalan besar mula timbul:

Kalau Binance pun boleh berdepan insiden sebesar ini, bagaimana pula jika perkara sama berlaku kepada Luno Malaysia?

Apa Sebenarnya Berlaku Kepada Binance?

Menurut kenyataan rasmi Binance pada 30 Oktober, siasatan awal mendapati insiden itu mungkin bermula apabila komputer riba seorang jurutera DevOps telah dikompromi.

Penyerang dipercayai menggunakan akses tersebut untuk memasuki satu bekas perkhidmatan sistem dan menghantar transaksi pengeluaran tanpa kebenaran.

Binance bagaimanapun menyatakan bahawa setakat siasatan awal, tiada bukti menunjukkan private key dompet kripto telah bocor.

Insiden tersebut melibatkan anggaran impak sekitar AS$6.3 bilion. Binance turut menyatakan bahawa kira-kira AS$3 bilion aset berkaitan telah dibekukan melalui kerjasama dengan rakan industri blockchain.

Sebagai langkah berjaga-jaga, Binance menggantung sementara deposit dan pengeluaran ketika pemeriksaan keselamatan dilakukan.

Syarikat itu turut menyatakan bahawa semua kerugian berkaitan akan ditanggung menggunakan dana SAFU dan dana syarikat.

Namun, penting untuk difahami bahawa angka AS$6.3 bilion ialah anggaran keseluruhan impak insiden, bukan bermaksud keseluruhan jumlah itu telah disahkan hilang secara kekal.

Kenapa Tether Dan Circle Turut Terlibat?

Antara perkembangan menarik ialah tindakan penerbit stablecoin seperti Tether dan Circle membekukan aset yang dikaitkan dengan insiden tersebut. Tether dilaporkan membekukan lebih AS$1.5 bilion USDT, manakala Circle membekukan lebih AS$800 juta USDC.

Tindakan ini menunjukkan satu kelebihan stablecoin tertentu yang mempunyai penerbit berpusat.

Penerbit boleh menyekat aset tertentu apabila terdapat bukti dan asas tindakan yang mencukupi.

Tetapi keadaan berbeza bagi Bitcoin dan Ethereum. Aset seperti ini tidak mempunyai satu pihak berpusat yang boleh membekukan semua transaksi sesuka hati.

Sebab itulah usaha mengesan transaksi melalui blockchain dan kerjasama antara syarikat kripto menjadi sangat penting.

Kalau Luno Malaysia Pula Kena Hack?

Inilah bahagian yang paling dekat dengan pengguna Malaysia. Luno merupakan antara platform yang digunakan rakyat Malaysia untuk membeli, menjual dan menyimpan aset digital.

Bayangkan jika satu hari nanti Luno mengumumkan berlaku insiden keselamatan yang menyebabkan sebahagian aset pelanggan terjejas.

Apakah yang mungkin berlaku?

1. Pengeluaran mungkin digantung sementara

Jika terdapat aktiviti mencurigakan, platform boleh menghentikan sementara pengeluaran dan deposit bagi mengelakkan kehilangan aset yang lebih besar.

Pengguna mungkin tidak dapat memindahkan Bitcoin, Ethereum atau aset digital lain untuk tempoh tertentu.

2. Pengguna mungkin tidak dapat mengakses aset seperti biasa

Walaupun baki masih dipaparkan dalam aplikasi, pengguna mungkin tidak dapat membuat pengeluaran sehingga pemeriksaan keselamatan selesai.

Ini boleh menimbulkan panik, terutama kepada mereka yang menyimpan sebahagian besar simpanan dalam bentuk kripto.

3. Proses pemulihan aset bergantung pada keadaan insiden

Jika aset berjaya dibekukan atau dipulihkan, proses penyelesaian mungkin lebih mudah.

Tetapi jika aset telah dipindahkan ke rangkaian blockchain dan tidak dapat dikesan atau dibekukan, proses pemulihan boleh menjadi jauh lebih rumit.

4. Pengguna akan menunggu penjelasan dan bukti

Dalam situasi seperti ini, pengguna bukan sekadar mahu mendengar kenyataan bahawa dana mereka selamat.

Mereka mahu tahu berapa banyak aset terjejas, bagaimana kejadian berlaku, berapa banyak yang berjaya dipulihkan dan sama ada baki pelanggan benar-benar disokong oleh aset sebenar.

Luno Ada Sistem Keselamatan Apa?

Luno menyatakan bahawa ia menggunakan beberapa lapisan perlindungan untuk menjaga aset pelanggan.

Antaranya:

• Penyimpanan luar talian menggunakan sistem deep freeze.
• Teknologi multisignature untuk kawalan transaksi.
• Penggunaan penjaga aset digital seperti BitGo Custody dan Fireblocks.
• Pengesahan dua faktor (2FA).
• Sistem Proof of Reserves yang diterbitkan setiap bulan.
• Audit dan pensijilan keselamatan termasuk ISO/IEC 27001:2022.

Luno turut menyatakan bahawa sebahagian besar aset pelanggan disimpan secara luar talian dan di lokasi berasingan.

Di Malaysia, Luno Malaysia juga berdaftar dengan Suruhanjaya Sekuriti Malaysia (SC) sebagai pengendali pasaran diiktiraf bagi pertukaran aset digital.

Bagaimanapun, semua langkah keselamatan ini bukan jaminan bahawa serangan siber mustahil berlaku.

Pendaftaran dengan SC juga bukan bermaksud kerajaan menjamin nilai pelaburan atau akan membayar balik semua kerugian sekiranya berlaku penggodaman.

Adakah Pelabur Kripto Malaysia Perlu Risau?

Pada pandangan BANkami, insiden Binance ini patut menjadi peringatan kepada semua pelabur kripto.

Selama ini, ramai pengguna hanya memberi perhatian kepada harga Bitcoin, Ethereum, XRP dan altcoin lain.

Mereka sibuk memikirkan bila harga akan naik, bila hendak membeli dan bila hendak menjual.

Tetapi satu perkara yang sering dilupakan ialah keselamatan tempat aset tersebut disimpan.

Platform yang besar sekalipun boleh berdepan masalah keselamatan. Malah, serangan tidak semestinya berlaku melalui kebocoran private key. Akses sistem dalaman, komputer pekerja dan infrastruktur perkhidmatan juga boleh menjadi sasaran.

Pengguna boleh mengambil beberapa langkah berjaga-jaga:

1. Aktifkan 2FA dan gunakan kaedah pengesahan yang kukuh.
2. Jangan klik pautan yang dihantar melalui mesej atau akaun media sosial tidak dikenali.
3. Jangan berikan kod OTP, kata laluan atau maklumat pemulihan akaun kepada sesiapa.
4. Semak pengumuman rasmi platform sebelum melakukan transaksi.
5. Pertimbangkan penyimpanan sendiri menggunakan hardware wallet jika memahami risiko dan cara menguruskannya.

Penyimpanan sendiri juga bukan tanpa risiko. Kehilangan seed phrase atau tersalah menghantar aset boleh menyebabkan kehilangan yang sukar dipulihkan.

Kesimpulan: Jangan Hanya Percaya Pada Nama Besar

Insiden Binance menunjukkan bahawa saiz sesebuah platform bukan satu-satunya ukuran keselamatan.

Binance sudah mengumumkan akan menanggung kerugian berkaitan insiden tersebut dan menyatakan dana pengguna selamat. Namun, siasatan teknikal masih perlu diselesaikan sepenuhnya.

Bagi pengguna Luno di Malaysia, tiada bukti dalam laporan ini bahawa Luno terlibat atau mengalami insiden yang sama.

Tetapi persoalan tentang keselamatan aset digital tetap relevan.

Jika platform terbesar dunia pun boleh berdepan serangan bernilai berbilion dolar, adakah kita benar-benar tahu di mana dan bagaimana aset kripto kita disimpan?

Dalam dunia kripto, keuntungan boleh datang daripada kenaikan harga. Tetapi keselamatan aset menentukan sama ada kita masih mampu mengakses pelaburan tersebut apabila sesuatu yang tidak dijangka berlaku.

---

Sumber rujukan:

• Binance – Kenyataan rasmi kemas kini insiden keselamatan
• Reuters – Insiden Binance bernilai AS$6.3 bilion
• The Star – Binance membekukan aset AS$2.54 bilion ketika siasatan

Artikel ini ialah ulasan dan maklumat umum, bukan nasihat pelaburan.

Pelabur Mula Bimbang, Saham AI Mula Makan Diri? Amazon Bakar Wang, Saham Intel Menjunam 18%

Perlumbaan kecerdasan buatan (AI) yang sebelum ini menjadi pemacu utama saham teknologi kini mula menunjukkan sisi lain. Pelabur semakin bimbang apabila syarikat gergasi teknologi membelanjakan wang dalam jumlah besar untuk membina pusat data, membeli cip dan menyediakan infrastruktur AI.

Perkembangan terbaharu melibatkan Amazon dan Intel mencetuskan kebimbangan di Wall Street. Saham Intel merosot sekitar 18% dalam dagangan selepas pasaran pada 29 Oktober 2026, manakala saham Amazon turut jatuh kira-kira 7%.

Persoalannya, adakah ledakan AI masih menjadi peluang besar atau pelabur mula menyedari bahawa kos untuk menguasai teknologi ini terlalu tinggi?

Amazon Berbelanja Besar Untuk Perlumbaan AI

Amazon kini berada dalam perlumbaan membina kapasiti pengkomputeran bagi memenuhi permintaan terhadap kecerdasan buatan dan perkhidmatan awan melalui Amazon Web Services (AWS).

Namun, pelaburan besar dalam pusat data dan infrastruktur AI turut memberi tekanan kepada aliran tunai syarikat.

Reuters melaporkan bahawa unjuran jualan Amazon bagi suku perayaan hujung tahun berada di bawah jangkaan Wall Street. Perkara ini menambahkan kebimbangan pelabur kerana syarikat perlu menanggung perbelanjaan infrastruktur yang besar ketika prospek jualan pengguna pula tidak begitu memberangsangkan.

Kesan kebimbangan itu turut dirasai oleh syarikat berkaitan infrastruktur AI seperti CoreWeave, Nebius dan Iren yang mengalami tekanan saham selepas laporan kewangan tersebut.

Ini menunjukkan bahawa pelabur bukan lagi hanya melihat berapa besar permintaan terhadap AI, tetapi turut mahu mengetahui berapa banyak wang yang perlu dibelanjakan untuk menghasilkan keuntungan.

Kenapa Saham Intel Menjunam 18%?

Intel pula menerima tekanan daripada beberapa masalah yang berlaku serentak.

Antaranya ialah permintaan komputer peribadi (PC) yang semakin lemah, kenaikan harga cip memori dan gangguan operasi kilangnya di Israel.

Jualan cip Intel bagi segmen PC susut 5% kepada AS$8.10 bilion, lebih rendah daripada anggaran penganalisis sebanyak AS$8.98 bilion.

Syarikat itu turut memberikan unjuran hasil bagi suku keempat sekitar AS$15 bilion hingga AS$16 bilion, berbanding jangkaan penganalisis sebanyak AS$17.07 bilion.

Gabungan prestasi dan prospek yang mengecewakan itu menyebabkan saham Intel merosot sekitar 18% dalam dagangan selepas pasaran pada Khamis, 29 Oktober.

Namun, penurunan tersebut bukan disebabkan AI semata-mata. Reuters turut melaporkan bahawa satu letupan di kilang Intel di Israel menyebabkan operasi terhenti selama kira-kira dua minggu.

Gangguan itu dijangka mengurangkan hasil syarikat sekitar AS$600 juta sepanjang dua suku kewangan.

Ledakan AI Turut Menaikkan Kos Komponen Komputer

Satu perkara yang menarik daripada perkembangan ini ialah kesan tidak langsung ledakan AI terhadap pengguna biasa.

Pusat data AI memerlukan sejumlah besar cip pemproses, cip memori dan peralatan rangkaian. Permintaan tinggi terhadap komponen ini boleh meningkatkan tekanan bekalan dan harga.

Apabila harga cip memori meningkat, pengeluar komputer pula berdepan kos komponen yang lebih tinggi.

Kesannya boleh dirasai melalui harga komputer riba, komputer meja dan peranti elektronik yang berpotensi menjadi lebih mahal.

Dalam erti kata lain, perlumbaan AI bukan hanya melibatkan syarikat teknologi gergasi. Ia juga boleh mempengaruhi kos peranti yang digunakan oleh pengguna setiap hari.

Saham Semikonduktor Mula Kehilangan Momentum?

Kesan kebimbangan pelabur tidak terhad kepada Intel sahaja.

Reuters melaporkan saham AMD turut jatuh sekitar 4% dalam dagangan selepas pasaran, manakala Broadcom merosot sekitar 2%.

Indeks semikonduktor Philadelphia Semiconductor Index (SOX) juga berada di bawah tekanan. Indeks itu dilaporkan telah susut sekitar 13% daripada paras tertinggi pada Oktober dan 21% daripada rekod tertinggi pada Jun 2026.

Walaupun sektor semikonduktor mencatat kenaikan lebih 60% sepanjang 2026 sebelum ini, pelabur kini semakin berhati-hati terhadap syarikat yang memerlukan pembiayaan besar untuk membina infrastruktur AI.

Namun, penting untuk difahami bahawa masalah Intel dalam pasaran PC tidak semestinya bermaksud semua syarikat cip AI akan mengalami nasib yang sama.

Permintaan terhadap cip pusat data dan pemproses AI masih mempunyai dinamik tersendiri.

Pandangan kami: AI Bukan Sekadar Perlumbaan Teknologi, Tetapi Perlumbaan Modal

Pada pandangan BANkami, perkembangan ini menunjukkan bahawa industri AI sedang memasuki fasa yang lebih mencabar.

Pada peringkat awal, syarikat yang mengumumkan pelaburan besar dalam AI sering menerima perhatian positif daripada pasaran. Pelabur mahu memiliki saham syarikat yang dianggap bakal menguasai teknologi masa depan.

Tetapi keadaan mula berubah apabila jumlah perbelanjaan semakin meningkat.

Pusat data memerlukan bangunan, bekalan elektrik, sistem penyejukan, cip berprestasi tinggi dan sambungan rangkaian yang besar. Semua ini memerlukan modal yang sangat tinggi sebelum syarikat dapat memperoleh pulangan sepenuhnya.

Syarikat besar seperti Amazon, Microsoft, Alphabet dan Meta mungkin mempunyai kemampuan kewangan untuk meneruskan pelaburan. Namun, syarikat infrastruktur AI yang lebih kecil boleh menghadapi tekanan sekiranya terlalu bergantung kepada pinjaman.

Bagi pelabur, persoalan utama selepas ini bukan sekadar siapa yang mempunyai teknologi AI paling hebat.

Sebaliknya, siapa yang mampu menjadikan pelaburan AI sebagai keuntungan sebenar?

Kesimpulannya, AI belum semestinya berada dalam gelembung yang bakal pecah. Namun, kejatuhan saham teknologi dan kebimbangan terhadap aliran tunai menunjukkan bahawa pasaran semakin memilih syarikat berdasarkan kemampuan menjana pulangan, bukan sekadar janji pertumbuhan.

Ledakan AI mungkin masih panjang, tetapi kos untuk menguasainya semakin menjadi perhatian pelabur.

---

Sumber: Reuters, 29 Oktober 2026 – Amazon burns cash, Intel flags weak PC demand as AI boom's costs ripple across markets

Artikel ini merupakan ulasan berdasarkan laporan berita dan bukan nasihat pelaburan.

Berbaloi Beli Tak? RM11,999 Untuk MacBook Pro Skrin Sentuh OLED Yang Sudah Dilancarkan!

Apple akhirnya membawa skrin sentuh ke MacBook Pro! Model baharu ini tampil dengan paparan Tandem OLED, cip M5 Pro dan M5 Max serta reka bentuk lebih nipis dan ringan. Untuk pasaran Malaysia, harga bermula RM11,999 bagi model 14 inci. Tetapi dengan harga setinggi ini, adakah naik taraf yang ditawarkan benar-benar berbaloi?

MacBook Pro Kini Ada Skrin Sentuh!

Perubahan paling besar ialah paparan PROLED XDR berasaskan Tandem OLED. Buat pertama kali, pengguna boleh mengawal MacBook Pro menggunakan sentuhan jari, termasuk meleret halaman, zum gambar dan menyeret kandungan pada skrin.

Apple turut memperkenalkan Dynamic Island pada MacBook Pro, selain paparan dengan kadar segar semula sehingga 120Hz dan kecerahan puncak sehingga 2,000 nits.

Bagi pereka grafik, jurugambar dan penyunting video, skrin ini berpotensi memudahkan kerja kreatif. Namun, pengguna biasa mungkin tidak menggunakan semua ciri tersebut setiap hari.

Harga MacBook Pro Baharu Di Malaysia

Berikut harga permulaan rasmi bagi model baharu:

• 14 inci M5 Pro: RM11,999
• 16 inci M5 Pro: RM14,499
• 14 inci M5 Max: RM19,299
• 16 inci M5 Max: RM20,499

Tempahan awal dibuka pada 30 Oktober 2026, manakala jualan bermula pada 6 November 2026.

Harga tersebut ialah harga permulaan. Konfigurasi dengan memori dan storan lebih tinggi boleh menelan belanja jauh lebih besar.

Cip M5 Pro Dan M5 Max Untuk Kerja Berat

MacBook Pro baharu turut menggunakan cip M5 Pro dan M5 Max yang direka untuk tugasan berat seperti penyuntingan video, animasi 3D, pembangunan perisian dan kerja berasaskan AI.

Apple mendakwa baterinya mampu bertahan sehingga 24 jam, bergantung pada model dan penggunaan. Storan pula boleh dikonfigurasi sehingga 16TB, manakala memori bersatu tersedia sehingga 128GB.

Gabungan ini memang menarik untuk golongan profesional yang memerlukan prestasi tinggi. Tetapi untuk kerja pejabat, pembelajaran, melayari internet atau menulis artikel, komputer riba yang lebih murah mungkin sudah mencukupi.

Berbaloi Beli Atau Lebih Baik Tunggu?

Pada pandangan kami, MacBook Pro baharu ini lebih sesuai untuk pengguna yang benar-benar memerlukan skrin berkualiti tinggi, prestasi pemprosesan berat dan ciri sentuhan untuk kerja kreatif.

Bagi pemilik MacBook Pro generasi terdahulu yang masih berfungsi dengan baik, naik taraf mungkin tidak begitu mendesak kecuali ciri baharu itu boleh mempercepatkan kerja harian mereka.

Pembeli juga patut membandingkan model baharu dengan MacBook Pro paparan mini-LED yang masih ditawarkan pada harga lebih rendah. Jangan bayar lebih semata-mata kerana sesuatu ciri itu baharu.

Kesimpulannya, MacBook Pro dengan skrin sentuh OLED merupakan perubahan besar untuk komputer riba profesional Apple. Namun, harga bermula RM11,999 menjadikannya pelaburan yang perlu dipertimbangkan berdasarkan keperluan sebenar, bukannya sekadar mahu mencuba teknologi terkini.

Sumber: Apple Malaysia