UMNO PILIH PAS, TOLAK PN? KECELARUAN APAKAH INI SEMUA?

Landskap politik Malaysia semakin menarik selepas UMNO memberi isyarat bahawa parti itu mungkin lebih memberi tumpuan kepada rundingan secara terus dengan PAS, berbanding berunding melalui kerangka Perikatan Nasional (PN), menjelang Pilihan Raya Umum ke-16 (PRU16).

Perkara itu didedahkan Setiausaha Agung UMNO, Datuk Dr Asyraf Wajdi Dusuki, ketika mengulas perkembangan yang berlaku sepanjang Perhimpunan Agung UMNO (PAU) 2026.

Menurut beliau, kecenderungan tersebut dapat dilihat menerusi perbahasan serta pandangan yang disuarakan oleh para perwakilan UMNO.

Namun begitu, ia belum menjadi keputusan rasmi parti dan rundingan pilihan raya juga belum bermula.

UMNO lebih cenderung runding dengan PAS?

Asyraf Wajdi berkata UMNO mempunyai pengalaman berunding dengan PAS dan PN dalam pilihan raya terdahulu.

Bagaimanapun, perkembangan pada PAU kali ini menunjukkan terdapat kecenderungan supaya rundingan dengan kepimpinan PAS diberi fokus secara langsung.

“Wujud kecenderungan untuk kita memfokuskan perundingan dengan kepimpinan PAS berbanding melihat dalam konteks PN.”

Pandangan yang disuarakan perwakilan itu, katanya, akan menjadi antara perkara yang akan dipertimbangkan oleh kepimpinan UMNO dalam menentukan hala tuju kerjasama politik selepas ini.

Ini bermakna, persoalan besar sekarang bukan lagi sekadar UMNO mahu bekerjasama dengan siapa? Tetapi:

UMNO mahu berunding dengan PAS sebagai sebuah parti atau melalui PN sebagai sebuah gabungan?

UMNO Kedah sudah lebih jelas

Perkembangan di Kedah pula menjadikan isu ini semakin menarik.

UMNO Kedah menyatakan mereka mahu memulakan perbincangan dengan PAS secara terus bagi menghadapi PRU16, tetapi tidak mahu berunding dengan PN sebagai gabungan.

Jurucakap UMNO Kedah, Datuk Shaiful Hazizy Zainol Abidin, berkata perbincangan awal dengan PAS akan dimulakan secara tidak rasmi.

Malah beliau menggunakan istilah “minum kopi” bersama PAS sebagai gambaran pendekatan awal tersebut.

Pada masa sama, UMNO Kedah menyerahkan sepenuhnya kepada Presiden UMNO, Datuk Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi, untuk menentukan hala tuju politik negeri itu.

Kenapa PAS, bukan PN?

Di sinilah persoalan politik yang lebih besar bermula. PAS merupakan parti terbesar dalam PN dari segi kekuatan kerusi dan pengaruh di beberapa negeri.

Sekiranya UMNO boleh mencapai persefahaman secara terus dengan PAS, kedua-dua parti berpotensi membincangkan perkara seperti:

• pembahagian kerusi;
• pertandingan tiga penjuru;
• kawasan yang perlu dielakkan pertembungan;
• kerjasama di negeri tertentu;
• calon;
• strategi menghadapi PH;
• kedudukan Bersatu dalam sesuatu rundingan.

Namun, semua itu masih belum diputuskan. Asyraf sendiri menegaskan bentuk rundingan pilihan raya akan datang hanya akan ditentukan kemudian dan rundingan rasmi belum bermula.

Jadi, UMNO sudah tinggalkan PN?

Belum. Ini perkara penting yang jangan disalah faham. Kenyataan Asyraf Wajdi bukan pengumuman bahawa:

“UMNO keluar daripada PN.”

Sebaliknya, beliau menjelaskan bahawa terdapat kecenderungan dalam kalangan perwakilan untuk memberi fokus kepada PAS secara terus.

Ini adalah dua perkara yang berbeza. Malah, bentuk kerjasama politik hanya akan ditentukan selepas perkembangan politik dan proses pilihan raya menjadi lebih jelas.

Bagaimana pula dengan Bersatu?

Inilah antara persoalan terbesar jika rundingan UMNO-PAS benar-benar berlaku. PN bukan PAS sahaja. PAS berada dalam PN bersama parti-parti lain termasuk Bersatu.

Jadi jika UMNO memilih untuk berunding secara terus dengan PAS, persoalan yang akan muncul ialah, adakah PAS akan:

Berunding dengan UMNO secara terus tetapi kekal dalam PN?

atau

Mencapai persefahaman tertentu dengan UMNO tanpa membawa keseluruhan PN?

atau

Akhirnya berlaku penyusunan semula blok politik menjelang PRU16?

Buat masa ini, belum ada jawapan rasmi untuk persoalan tersebut. Sebab itu kita belum boleh mengatakan UMNO-PAS sudah membentuk gabungan baharu.

Terengganu pula beri amaran

Menariknya, tidak semua pihak dalam UMNO melihat rundingan dengan PAS secara mudah.

Ketua UMNO Bahagian Kuala Nerus, Datuk Seri Ahmad Razif Abdul Rahman, berkata sekiranya UMNO dan PAS mahu berunding, kerjasama tersebut perlu menghasilkan keadaan “win-win”.

Beliau memberi peringatan supaya UMNO Terengganu tidak menjadi pihak yang terpaksa berkorban sekiranya berlaku pembahagian kerusi.

Menurut beliau, kepentingan UMNO Terengganu perlu turut dijaga dalam sebarang rundingan politik. Ini menunjukkan rundingan UMNO-PAS bukan sekadar soal “nak bekerjasama atau tidak”.

Soalan yang lebih susah ialah: Siapa dapat kerusi mana?

PRU16: Pembahagian kerusi bakal jadi masalah besar?

Jika UMNO dan PAS benar-benar mahu mengelakkan pertandingan sesama sendiri, pembahagian kerusi akan menjadi antara perkara paling sukar. Contohnya, terdapat kawasan yang:

• UMNO mempunyai sejarah kemenangan;
• PAS kini mempunyai penyokong yang kuat;
• PN mempunyai struktur sedia ada;
• PH juga masih mempunyai pengaruh.

Jika dua parti tidak bertanding, ia boleh mengubah terus keputusan pilihan raya di kawasan berkenaan. Tetapi siapa yang perlu mengalah?

Itulah persoalan yang bakal menguji hubungan UMNO-PAS.

3 kemungkinan menjelang PRU16

Berdasarkan perkembangan yang berlaku sekarang, sekurang-kurangnya terdapat tiga kemungkinan.

1. UMNO-PAS berunding terus

Kedua-dua parti cuba mengelakkan pertandingan sesama sendiri di kawasan tertentu.

Ini merupakan senario yang semakin mendapat perhatian selepas kenyataan Asyraf Wajdi.

2. UMNO-PAS bekerjasama tetapi PAS kekal dalam PN

Ini juga mungkin berlaku. Rundingan secara terus tidak semestinya bermaksud PAS keluar daripada PN.

3. Rundingan gagal

Jika kedua-dua parti gagal mencapai persetujuan mengenai kerusi, calon atau hala tuju politik, UMNO dan PAS masih boleh bertanding secara berasingan.

Dalam keadaan tersebut, pertandingan tiga penjuru atau lebih boleh berlaku.

Bagaimana pula UMNO dengan PH?

Pada masa yang sama, UMNO masih berada dalam Kerajaan Perpaduan.

Asyraf Wajdi sendiri menegaskan bahawa perjanjian pembentukan kerajaan masih menjadi asas sehingga Parlimen dibubarkan.

Beliau berkata UMNO tidak mahu melakukan perubahan kerajaan hanya kerana pertukaran Perdana Menteri dan menekankan kepentingan kestabilan politik sehingga tiba masa pilihan raya.

Jadi kedudukan UMNO sekarang agak unik. Di satu pihak, UMNO masih berada dalam Kerajaan Perpaduan.

Di pihak lain, UMNO sedang membuka ruang untuk rundingan politik menjelang PRU16.

Adakah ini tanda politik Malaysia sedang berubah?

Kemungkinan itu memang ada. Perkembangan sepanjang PAU 2026 menunjukkan UMNO semakin terbuka membincangkan pelbagai kemungkinan untuk menghadapi PRU16.

PAS pula semakin hampir dengan UMNO dari segi komunikasi politik. Tetapi dalam masa yang sama, masih terdapat banyak persoalan:

PAS mahu apa?

UMNO mahu berapa banyak kerusi?

Bersatu akan berada di mana?

Bagaimana pula kedudukan PH?

Dan paling penting:

Siapa sebenarnya yang akan menjadi rakan gabungan UMNO apabila PRU16 tiba?

Kenyataan Asyraf Wajdi hari ini belum bermaksud UMNO meninggalkan PN atau UMNO sudah bergabung dengan PAS.

Namun ia memberikan satu petunjuk penting:

Ada kecenderungan dalam UMNO untuk memberi tumpuan kepada rundingan terus dengan PAS.

Perkembangan UMNO Kedah yang turut mahu berunding secara langsung dengan PAS menjadikan perkara ini lebih menarik untuk diperhatikan.

Jika rundingan itu berkembang, ia berpotensi memberi kesan besar kepada PAS, UMNO, Bersatu, PN, PH dan terutama sekali pembahagian kerusi PRU16.