Getir! Krisis Istana Negeri Sembilan Sulit Difahami? Tuanku Muhriz Tidak Hadir Majlis Raja-Raja, Perlantikan Undang Jelebu??

Kalau korang mengikuti perkembangan politik dan isu diraja sejak beberapa bulan kebelakangan ini, mesti perasan kemelut di Negeri Sembilan masih belum selesai. Isu ini bukan sekadar soal siapa yang bakal menduduki takhta Yang di-Pertuan Besar. Ia turut melibatkan adat Negeri Sembilan, kedudukan Undang Yang Empat dan persoalan tentang proses yang sah mengikut perlembagaan negeri.

Terbaharu, perhatian kembali tertumpu kepada Tuanku Muhriz Tuanku Munawir selepas Istana Negeri Sembilan mengeluarkan penjelasan mengenai ketidakhadiran baginda dalam Mesyuarat Majlis Raja-Raja yang dijadual berlangsung pada 13 hingga 15 Oktober 2026. Jadi, apa sebenarnya yang sedang berlaku?

Tuanku Muhriz Tak Hadir Mesyuarat Majlis Raja-Raja

Pada 12 Oktober, Pengelola Istana Diraja Negeri Sembilan, Datuk Azizi Mohamad Ali, menjelaskan bahawa Tuanku Muhriz memutuskan untuk tidak menghadiri Mesyuarat Majlis Raja-Raja.

Menurut kenyataan istana yang dilaporkan Bernama, baginda mahu memberikan tumpuan kepada urusan negeri, khususnya majlis berkaitan pelantikan Undang Jelebu.

Istana turut menjelaskan bahawa kehadiran ke Mesyuarat Majlis Raja-Raja tidak memerlukan jemputan. Baginda juga tidak menerima surat atau jemputan daripada Sultan Perak, Sultan Nazrin Shah, untuk menghadiri mesyuarat pramajlis.

Penjelasan ini penting kerana laporan media terdahulu menyebut Tuanku Muhriz telah dijemput menghadiri mesyuarat tersebut. Oleh itu, kenyataan istana memberikan gambaran yang lebih jelas tentang pendirian rasmi pihak istana.

Mesyuarat Majlis Raja-Raja ke-273 dijadual berlangsung pada 14 dan 15 Oktober, manakala mesyuarat pramajlis disenaraikan pada 13 Oktober.

Macam Mana Krisis Takhta Ini Bermula?

Untuk faham isu semasa, kita imbas sedikit apa yang berlaku sebelum ini.

Pada April 2026, satu pengisytiharan dibuat oleh beberapa Undang yang mendakwa Tuanku Muhriz diturunkan daripada takhta dan digantikan oleh Tunku Nadzaruddin Tuanku Ja'afar.

Pengisytiharan itu dikaitkan dengan dakwaan pelanggaran adat dan kesalahan pentadbiran. Namun, tindakan tersebut tidak diterima oleh kerajaan negeri.

Pada September pula, Dewan Keadilan dan Undang dilaporkan memutuskan bahawa tindakan menandatangani dokumen untuk menurunkan Tuanku Muhriz melanggar adat dan Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan.

Perkembangan itu menjadikan pertikaian semakin rumit kerana terdapat perbezaan pendirian dalam kalangan pihak yang terlibat.

Perlu difahami, pengisytiharan oleh sebahagian pihak tidak semestinya menjadikan pertukaran pemerintah itu sah secara automatik. Prosesnya perlu dinilai berdasarkan adat dan perlembagaan negeri yang berkaitan.

Apa Pula Peranan Undang Jelebu?

Inilah antara perkara yang membuatkan perkembangan pada minggu ini menarik perhatian.

Pelantikan Undang Jelebu yang baharu dijadual berlangsung pada 14 Oktober. Menurut laporan Malaysiakini yang memetik sumber berkaitan, pelantikan itu berpotensi mempengaruhi imbangan sokongan dalam Dewan Keadilan dan Undang. Dewan ini memainkan peranan penting dalam hal ehwal adat serta urusan berkaitan pelantikan dan penyingkiran Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan.

Bagaimanapun, kita perlu berhati-hati. Jangkaan tentang sokongan selepas pelantikan tersebut bukan keputusan rasmi yang sudah dimuktamadkan. Sebab itu, perkembangan pada 14 Oktober nanti wajar diperhatikan untuk mengetahui sama ada terdapat perubahan pendirian atau kenyataan rasmi baharu.

Kenapa Isu Ini Bukan Sekadar Pertikaian Keluarga Diraja?

Negeri Sembilan mempunyai sistem adat dan pewarisan takhta yang tersendiri. Peranan Undang serta proses yang ditetapkan dalam perlembagaan negeri menjadikan isu ini lebih kompleks daripada pertikaian biasa.

Apa yang diputuskan oleh pihak berkenaan boleh memberi kesan kepada pentadbiran negeri, hubungan antara institusi diraja dan kerajaan negeri serta keyakinan orang ramai terhadap proses perlembagaan.

Sebab itu, penting untuk membezakan antara tiga perkara: 

  1. Dakwaan pihak yang bertelagah, 
  2. Keputusan badan adat yang berkaitan dan 
  3. Kedudukan yang diiktiraf melalui proses perlembagaan.

Setakat maklumat yang dilaporkan, kemelut ini masih memerlukan perhatian dan penjelasan lanjut daripada pihak berkuasa yang berkaitan.

Buat masa ini, ada beberapa perkembangan yang diperhatikan:

  • 13 Oktober: Mesyuarat pramajlis Majlis Raja-Raja dijadual berlangsung.
  • 14 Oktober: Mesyuarat Majlis Raja-Raja dijadual bermula dan majlis berkaitan pelantikan Undang Jelebu turut menjadi perhatian.
  • 15 Oktober: Hari kedua mesyuarat Majlis Raja-Raja dijadual berlangsung.

Jadual ini berdasarkan maklumat yang tersedia setakat artikel ini ditulis. Sebarang perubahan atau keputusan baharu perlu dirujuk kepada kenyataan rasmi.

Buat masa ini, jangan mudah membuat kesimpulan bahawa krisis sudah selesai atau bahawa kedudukan mana-mana pihak telah berubah hanya berdasarkan laporan tentang jemputan atau ketidakhadiran. Kita tunggu perkembangan rasmi seterusnya.

Kemelut istana Negeri Sembilan masih menjadi perhatian kerana ia melibatkan adat, perlembagaan dan kedudukan institusi diraja.

Penjelasan Istana Negeri Sembilan pada 12 Oktober memperincikan sebab Tuanku Muhriz tidak menghadiri Mesyuarat Majlis Raja-Raja kali ini. Pada masa sama, pelantikan Undang Jelebu menjadi satu lagi perkembangan yang bakal diperhatikan.


Sumber