Isu tahanan rumah Datuk Seri Najib Razak semakin menjadi perhatian apabila berlaku perbezaan penjelasan antara Istana Negara dengan Jabatan Peguam Negara (AGC). Lebih berdramatis lagi, PMX mengarahkan Peguam Negara menghadap Yang di-Pertuan Agong bagi menjelaskan persoalan undang-undang yang timbul.
Persoalannya, bagaimana keputusan yang sudah diperkenankan boleh berakhir dengan ketidakpastian seperti ini?
Agong tegaskan titah tahanan rumah sudah jelas
Pada 7 November, Istana Negara mengeluarkan kenyataan bahawa perintah pengampunan bersyarat terhadap Najib adalah jelas dan tidak sepatutnya menimbulkan kekeliruan berpanjangan.
Titah tersebut membabitkan kebenaran untuk Najib menjalani baki hukuman kes SRC International secara tahanan rumah sehingga 23 Ogos 2028, tertakluk kepada syarat yang ditetapkan.
Baginda turut menegaskan bahawa kuasa pengampunan merupakan prerogatif Diraja di bawah Perkara 42 Perlembagaan Persekutuan. Kenyataan ini menjadi perhatian kerana pelaksanaan tahanan rumah Najib sebelum itu telah ditangguhkan oleh AGC.
2. Mengapa AGC menangguhkan pelaksanaan?
Pada 6 November, selepas pembayaran denda RM50 juta diselesaikan, Najib sepatutnya menjalani baki hukuman secara tahanan rumah.
Bagaimanapun, AGC mengumumkan penangguhan sementara bagi mendapatkan penjelasan mengenai kesan Perintah Pelepasan Mahkamah Tinggi terhadap baki hukuman SRC International. Isu utamanya ialah sama ada pembayaran denda dan perintah pelepasan tersebut menyebabkan hukuman SRC dianggap selesai, atau Najib masih perlu menjalani baki hukuman penjara melalui kaedah tahanan rumah.
Perkara ini turut mempunyai implikasi terhadap hukuman penjara 15 tahun dalam kes 1MDB yang diperintahkan bermula selepas hukuman SRC selesai. Najib sedang merayu terhadap sabitan dan hukuman dalam kes 1MDB tersebut.
3. Anwar arah Peguam Negara menghadap Agong
Pada 7 November, Anwar mengarahkan Peguam Negara Tan Sri Mohd Dusuki Mokhtar menghadap Yang di-Pertuan Agong dengan segera.
Tujuannya adalah untuk menjelaskan kekangan undang-undang berkaitan pelaksanaan perintah pengampunan bersyarat itu, khususnya hubungan antara kes SRC International dan 1MDB. Anwar menegaskan bahawa kuasa dan keputusan Yang di-Pertuan Agong tidak pernah dipertikaikan.
Persoalan yang perlu diperjelaskan ialah bagaimana perintah tersebut boleh dilaksanakan dalam keadaan terdapat hukuman berasingan yang turut melibatkan Najib. Perkembangan ini menjadikan isu tersebut lebih besar daripada pertikaian antara pihak peguam dan AGC.
4. Pengamal undang-undang pula mempertahankan tindakan AGC
Pada 8 November, beberapa pengamal undang-undang dan pakar perundangan menyatakan AGC mempunyai asas untuk mendapatkan penjelasan mahkamah.
Mereka berpandangan bahawa perkataan "discharge" dalam perintah mahkamah perlu ditafsirkan dengan jelas bagi mengelakkan percanggahan dalam pelaksanaan hukuman.
Ini menunjukkan isu tersebut bukan sekadar soal politik atau perbezaan pendapat. Terdapat persoalan teknikal undang-undang yang perlu diputuskan melalui saluran kehakiman.
Namun, pada masa sama, rakyat juga berhak bertanya mengapa perkara ini tidak diselaraskan lebih awal sebelum proses pembayaran dan pelaksanaan dibuat.
5. Siapa perlu bertanggungjawab jika berlaku kelemahan pentadbiran?
AGC merupakan institusi penting dalam pentadbiran undang-undang negara. Setiap nasihat dan tindakan yang melibatkan perintah mahkamah serta pengampunan perlu diselaraskan dengan teliti.
Sekiranya siasatan mendapati berlaku kecuaian, kegagalan penyelarasan atau pelanggaran prosedur, pihak yang bertanggungjawab perlu memberikan penjelasan dan tindakan sewajarnya dipertimbangkan. Antara perkara yang wajar diperjelaskan:
- Adakah semua implikasi undang-undang telah diteliti sebelum perintah dilaksanakan?
- Mengapa persoalan mengenai hukuman 1MDB hanya menjadi isu selepas pembayaran RM50 juta?
- Siapakah yang bertanggungjawab menyelaraskan pelaksanaan perintah tersebut?
- Apakah langkah untuk mengelakkan kejadian seumpama ini berulang?
Tindakan tatatertib boleh dipertimbangkan jika terdapat asas dan bukti yang mencukupi. Namun, ia tidak sepatutnya dibuat berdasarkan andaian atau tekanan politik semata-mata.
6. Kesan kepada kerajaan perpaduan dan kepercayaan rakyat
Isu ini juga boleh memberi kesan kepada persepsi rakyat terhadap kerajaan.
Apabila institusi Diraja, AGC dan pihak pentadbiran terlibat dalam satu isu yang mendapat perhatian nasional, setiap kenyataan akan diperhatikan.
Kerajaan perlu memastikan proses penjelasan berjalan dengan telus tanpa menjejaskan kebebasan mahkamah.
Pada masa sama, rakyat mahu melihat bahawa setiap institusi menjalankan tanggungjawab masing-masing dengan jelas dan berintegriti.
Kesimpulan: Rakyat mahu penjelasan, bukan saling menuding jari
Kemelut tahanan rumah Najib kini menjadi ujian kepada kecekapan pentadbiran undang-undang dan hubungan antara institusi negara.
Titah Yang di-Pertuan Agong perlu dihormati. Pada masa sama, persoalan pelaksanaan yang melibatkan perintah mahkamah perlu diselesaikan mengikut undang-undang.
Apa yang rakyat mahu ialah penjelasan yang konsisten, keputusan yang jelas dan pihak yang bertanggungjawab tampil memberikan jawapan.
Jika berlaku kelemahan dalam proses ini, siapa yang patut dipertanggungjawabkan? AGC, pegawai yang menguruskan pelaksanaan atau kelemahan penyelarasan antara institusi?