Mahkamah Tinggi Dedah “Skandal Nikotin”? Keputusan Dr Zaliha Diisytihar Tidak Sah, Vape Kini Jadi Isu Panas Negara

Keputusan Mahkamah Tinggi yang mengisytiharkan tindakan menyahsenarai cecair nikotin sebagai “tidak sah” mengejutkan banyak pihak dan kembali menghangatkan kontroversi industri vape di Malaysia. 

Dalam penghakiman yang dianggap bersejarah itu, mahkamah memutuskan bahawa langkah kerajaan sebelum ini dibuat tanpa proses konsultasi yang mencukupi dengan Lembaga Racun.

Isu ini bermula apabila bekas Menteri Kesihatan, Dr Zaliha Mustafa, pada tahun 2023 mengeluarkan cecair dan gel nikotin daripada senarai bahan terkawal di bawah Akta Racun 1952. 

Langkah itu ketika itu dikritik hebat oleh kumpulan kesihatan awam dan aktivis anti-tembakau kerana didakwa membuka ruang lebih luas kepada penjualan vape, termasuk kepada golongan muda.

Dalam penghakiman terbaru, Hakim Mahkamah Tinggi menyatakan bahawa keputusan tersebut didorong oleh faktor ekonomi, termasuk bagi membolehkan cukai dikenakan terhadap produk vape bernikotin. Mahkamah juga menyebut bahawa tindakan itu dilakukan tanpa perbincangan bersama Lembaga Racun yang sebelum itu dilaporkan menolak cadangan tersebut secara sebulat suara.

Keputusan ini membuka semula persoalan besar:

• Adakah kesihatan rakyat telah diketepikan demi hasil cukai?
• Siapa sebenarnya mendapat manfaat daripada industri vape yang berkembang pesat?
• Mengapa bantahan pakar kesihatan tidak dipedulikan ketika itu?

Kes ini juga dianggap sebagai tamparan besar kepada kredibiliti pengurusan dasar kesihatan negara. Lebih mengejutkan, kumpulan anti-tembakau mendakwa ini kali pertama dalam sejarah seorang Menteri Kesihatan mengenepikan keputusan Lembaga Racun sejak badan itu diwujudkan puluhan tahun lalu.

Dalam tempoh selepas nikotin cecair dinyahsenarai, pasaran vape Malaysia dilaporkan berkembang mendadak. Pelbagai laporan turut membangkitkan kebimbangan mengenai peningkatan penggunaan vape dalam kalangan remaja dan penjualan secara terbuka di media sosial.

Kini, selepas keputusan mahkamah ini, ramai tertanya-tanya sama ada kerajaan akan membuat rayuan atau menggubal semula dasar berkaitan vape dan nikotin. Apa yang pasti, isu vape bukan lagi sekadar trend gaya hidup ia kini sudah menjadi pertarungan besar antara kesihatan awam, kuasa politik dan kepentingan ekonomi.

Laporan Asal - Codeblue