Kemelut mengenai kedudukan Tuanku Muhriz Tuanku Munawir sebagai Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan semakin hangat malam ini.
Selepas Menteri Besar Negeri Sembilan, Datuk Ismail Lasim mengesahkan bahawa semua ahli Exco telah sebulat suara memutuskan perkara berkaitan proklamasi penurunan takhta dan proses pewartaan diteruskan, muncul pula kenyataan rasmi daripada Jabatan Peguam Negara (AGC).
Dan kenyataan AGC kali ini memberikan perkembangan yang sangat berbeza.
🔥 AGC: Proklamasi 19 April tidak sah
Dalam kenyataan bertarikh 17 September 2026, Jabatan Peguam Negara menyatakan bahawa proklamasi berkaitan kedudukan Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan bertarikh 19 April 2026 adalah tidak sah.
AGC berkata proklamasi tersebut tidak mematuhi kehendak mandatori Perkara 10 Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959 (UUTKNS 1959).
Menurut AGC, setakat ini tidak terdapat keterangan bahawa mana-mana faktor hilang kelayakan seperti yang dinyatakan dalam Perkara 10(1) UUTKNS terpakai kepada Tuanku Muhriz.
Ini menjadi perkembangan penting kerana ia menyentuh terus kepada kesahan proklamasi yang sebelum ini dijadikan asas kepada keputusan berkaitan kedudukan Tuanku Muhriz.
MB sebelum ini sahkan semua Exco setuju
Pada sebelah petang tadi, Menteri Besar Negeri Sembilan, Datuk Ismail Lasim mengesahkan bahawa proklamasi berkenaan telah dibincangkan dan diputuskan secara sebulat suara oleh semua ahli Exco dalam mesyuarat pada 15 September lalu.
Beliau turut berkata proses pewartaan telah diminta diteruskan oleh Setiausaha Kerajaan Negeri mengikut peraturan sedia ada.
Kenyataan Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri sebelum ini pula menyatakan bahawa Tuanku Muhriz telah diturunkan daripada takhta dan Tuanku Nadzaruddin Tuanku Ja'afar dipilih sebagai Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan yang baharu.
Tetapi kenyataan AGC malam ini mengubah lagi keadaan.
🚨 AGC: MB dan MMK tidak boleh buat keputusan secara unilateral
Antara perkara paling penting dalam kenyataan AGC ialah penegasan bahawa Menteri Besar dan Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri tidak mempunyai kuasa secara unilateral untuk menamatkan atau mengosongkan jawatan Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan.
AGC berpandangan kesahan serta kesan proklamasi tersebut perlu ditentukan melalui proses perlembagaan dan undang-undang yang sah, khususnya berdasarkan UUTKNS 1959.
Maksud mudahnya, keputusan Exco sahaja tidak boleh dianggap sebagai penentu muktamad kepada kedudukan Yang di-Pertuan Besar.
DKU - Tuanku Muhriz masih kekal
Sebelum kenyataan AGC muncul, Dewan Keadilan dan Undang (DKU) Negeri Sembilan juga telah menegaskan bahawa Tuanku Muhriz masih merupakan Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan yang sah.
DKU menyatakan bahawa perkara berkaitan adat Melayu termasuk pemilihan, pelantikan, peletakan dan pemecatan Yang di-Pertuan Besar serta Undang berada dalam bidang kuasa Dewan seperti yang diperuntukkan dalam Perkara XVI UUTKNS 1959.
DKU juga mempertikaikan proklamasi 19 April tersebut dan mendakwa tiada siasatan seperti yang diperuntukkan di bawah Perkara X(1) UUTKNS 1959 pernah dilaksanakan. Menurut DKU, tiga daripada empat individu yang menandatangani proklamasi tersebut juga didakwa tidak memegang jawatan Undang pada tarikh berkenaan.
Status Tuanku Muhriz sekarang?
Adakah Tuanku Muhriz sudah diganti?Berdasarkan perkembangan rasmi malam ini, perkara itu tidak boleh dianggap selesai hanya berdasarkan keputusan Exco Negeri Sembilan. Ini kerana:
🔴 Kerajaan Negeri sebelum ini menyatakan proklamasi itu sah dan proses pewartaan perlu diteruskan.
🔵 DKU pula menegaskan Tuanku Muhriz masih Yang di-Pertuan Besar yang sah.
⚖️ Jabatan Peguam Negara kini menyatakan proklamasi 19 April itu tidak sah dan MMK tidak mempunyai kuasa unilateral untuk menamatkan atau mengosongkan jawatan tersebut.
Jadi, pertikaian ini bukan lagi sekadar pertikaian antara dua pihak. Ia kini melibatkan persoalan perlembagaan, bidang kuasa, adat Negeri Sembilan dan proses mahkamah.
⚖️ Kes ini juga sedang berada di Mahkamah
Satu lagi perkara yang sangat penting ialah AGC memaklumkan bahawa perkara berkaitan isu tersebut sedang dalam prosiding di Mahkamah Tinggi Malaya di Seremban. AGC turut menyatakan terdapat interlocutory injunction yang masih berkuat kuasa.
Atas sebab itu, Jabatan Peguam Negara menyeru semua pihak menghormati proses mahkamah dan membenarkan perkara tersebut diselesaikan melalui proses yang teratur. DKU juga sebelum ini menyatakan bahawa prosiding tersebut sedang berjalan dan terdapat perintah mahkamah yang masih berkuat kuasa.
Apa yang berlaku selepas ini?
Dengan perkembangan malam ini, perhatian kini pastinya tertumpu kepada Mahkamah Tinggi di Seremban dan proses perlembagaan yang berkaitan. Persoalan utama yang perlu diperhatikan ialah:
Adakah proses pewartaan akan diteruskan selepas kenyataan AGC?
Dan lebih penting:
Apakah keputusan mahkamah mengenai kesahan proklamasi 19 April 2026?
Buat masa ini, kenyataan daripada pihak-pihak berkaitan menunjukkan terdapat perbezaan pendirian yang ketara mengenai kesahan proklamasi dan bidang kuasa pihak yang terlibat.
🔴 UPDATE PALING PENTING
MB: Semua Exco setuju secara sebulat suara dan proses pewartaan diteruskan.
DKU: Tuanku Muhriz masih Yang di-Pertuan Besar yang sah.
AGC: Proklamasi 19 April tidak sah dan MMK tidak mempunyai kuasa unilateral untuk mengosongkan jawatan Yang di-Pertuan Besar.
Mahkamah: Kes masih dalam prosiding dan terdapat injunksi yang masih berkuat kuasa.
Perkembangan ini masih berjalan dan sebarang keputusan lanjut perlu dilihat berdasarkan proses undang-undang serta keputusan mahkamah.
Sumber : Kenyataan Rasmi Jabatan Peguam Negara, Bernama & Astro Awani
0 Comments