Ramai orang bila nak buat pinjaman kereta, rumah atau personal loan, perkara pertama yang mereka fikir ialah “CCRIS aku okay tak?” Memang betul, CCRIS penting. Tapi satu perkara yang ramai masih salah faham:

CCRIS bukan sistem yang menentukan sama ada loan seseorang akan lulus atau gagal.

Bank Negara Malaysia (BNM) sendiri menjelaskan bahawa CCRIS bukan sistem blacklist. Ia mengumpulkan maklumat kredit daripada institusi kewangan yang mengambil bahagian dan menjadi salah satu sumber maklumat yang digunakan ketika institusi kewangan menilai permohonan kredit.

Sebab itu ada orang yang rasa rekod CCRIS mereka okay, tetapi permohonan pinjaman masih tidak berjaya. Jadi, apa sebenarnya yang bank tengok?

1. CCRIS bukan “markah lulus atau gagal”

CCRIS tidak memberikan seseorang skor kredit atau keputusan seperti “layak loan” atau “tak layak loan”.

BNM menyatakan bahawa pihaknya tidak memberikan rating atau pendapat mengenai tahap kelayakan kredit seseorang. Keputusan pinjaman dibuat oleh institusi kewangan masing-masing berdasarkan maklumat yang tersedia kepada mereka.

Maksudnya, kalau CCRIS nampak elok, itu bukan jaminan loan akan diluluskan. Begitu juga kalau satu bank menolak permohonan, ia tidak semestinya bermaksud semua bank akan menolak. BNM menjelaskan bahawa setiap institusi kewangan mempunyai polisi dan pendekatan penilaian risiko yang berbeza.

2. Bank tengok kemampuan bayar, bukan CCRIS semata-mata

Ini antara perkara paling penting. Katakan seseorang mempunyai rekod bayaran yang baik tetapi pada masa sama sudah mempunyai beberapa komitmen bulanan. Contohnya:

Kereta: RM900
Rumah: RM1,200
Kad kredit: RM300
Personal loan: RM500

Jumlah komitmen sedia ada sudah RM2,900 sebulan. Kemudian dia mahu tambah satu lagi pinjaman. Dalam keadaan seperti ini, bank perlu melihat sama ada pendapatan pemohon masih mencukupi untuk menanggung komitmen baharu.

Sebab itu CCRIS cantik tidak bermaksud kemampuan kewangan seseorang automatik dianggap mencukupi.

3. Pendapatan dan jenis pekerjaan turut memainkan peranan

Bank juga perlu menilai maklumat yang diberikan dalam permohonan. Antaranya boleh melibatkan:

jumlah pendapatan
jenis pekerjaan
tempoh bekerja
status pekerjaan
komitmen sedia ada
dokumen pendapatan
tujuan dan jumlah pembiayaan

Jadi dua orang yang mempunyai rekod CCRIS yang hampir sama tidak semestinya mendapat keputusan yang sama.

Keputusan akhir bergantung kepada penilaian institusi kewangan terhadap keseluruhan permohonan.

4. Jangan anggap “CCRIS kosong” bermaksud profil kredit sempurna

Ini satu lagi salah faham yang biasa berlaku. Kalau seseorang tidak pernah membuat pinjaman atau menggunakan kemudahan kredit yang dilaporkan kepada CCRIS, laporan kreditnya mungkin mempunyai sedikit atau tiada sejarah pembiayaan.

Itu berbeza dengan mempunyai sejarah pembayaran yang konsisten. CCRIS menyimpan maklumat berkaitan kemudahan kredit yang dilaporkan oleh institusi kewangan seperti kad kredit, overdraf dan pinjaman perumahan.

Jadi, CCRIS kosong bukan bermaksud seseorang mempunyai “skor 100%”. Ia cuma menunjukkan bahawa maklumat kredit yang dilaporkan dalam sistem tersebut adalah terhad atau tiada dalam keadaan tertentu.

5. Pernah lewat bayar? Rekod itu masih boleh dilihat

Ini bahagian yang ramai terlepas pandang. CCRIS memaparkan maklumat akaun aktif atau tertunggak serta sejarah pembayaran bagi 12 bulan terakhir.

Contohnya, seseorang pernah tertunggak beberapa ansuran tetapi kemudian sudah membuat bayaran dan akaunnya kembali teratur. Rekod semasa akan menunjukkan akaun tersebut telah kembali teratur, tetapi sejarah tunggakan bagi 12 bulan terakhir masih boleh dipaparkan.

Jadi jangan pelik kalau hutang sudah dibayar tetapi sejarah pembayaran yang terdahulu masih kelihatan dalam laporan.

6. CTOS pula bukan benda yang sama dengan CCRIS

Ramai orang sebut “CCRIS/CTOS” seolah-olah kedua-duanya ialah sistem yang sama. Sebenarnya tidak.

CCRIS ialah sistem yang dimiliki dan dikendalikan oleh Bank Negara Malaysia.

CTOS pula ialah agensi pelaporan kredit yang berdaftar. CTOS menyediakan laporan kredit yang boleh mengandungi maklumat seperti CTOS Score, rekod CCRIS dalam laporan tertentu serta maklumat lain bergantung kepada jenis laporan.

Sebab itu seseorang boleh mempunyai isu dalam bahagian tertentu laporan kredit walaupun dia rasa rekod CCRIS sahaja sudah mencukupi untuk diperiksa.

7. Permohonan loan yang ditolak bukan bermaksud anda “blacklist”

Ini mungkin salah faham paling besar. Kena reject loan ≠ automatik blacklist. BNM secara jelas menyatakan bahawa BNM tidak mempunyai sistem blacklist untuk CCRIS.

Malah, maklumat mengenai permohonan kredit yang ditolak tidak dimasukkan ke dalam laporan CCRIS sebagai rekod penolakan. Institusi kewangan akan membuat penilaian kredit mereka sendiri menggunakan pelbagai sumber maklumat.

Jadi kalau satu bank menolak permohonan anda, jangan terus anggap nama sudah “blacklist”. Cari dahulu sebab sebenar permohonan tidak berjaya.

Jadi apa yang patut dibuat sebelum mohon loan?

Kalau korang memang merancang nak beli kereta, rumah atau membuat pembiayaan lain, jangan tunggu sampai permohonan ditolak baru nak periksa keadaan kewangan. Boleh buat beberapa perkara ini terlebih dahulu.

Semak CCRIS

BNM menyediakan akses kepada laporan CCRIS melalui eCCRIS, dan laporan tersebut boleh diperoleh secara percuma. Periksa:

akaun pembiayaan yang masih aktif
jumlah ansuran
sejarah pembayaran
tunggakan
permohonan kredit yang masih berkaitan
akaun yang tidak lagi sepatutnya aktif

Semak laporan kredit lain jika perlu

Kalau mahu melihat gambaran yang lebih luas, laporan daripada agensi pelaporan kredit seperti CTOS boleh menjadi sumber tambahan.

Tujuannya bukan untuk mencari “skor cantik” semata-mata, tetapi untuk mengenal pasti maklumat yang mungkin perlu diperbetulkan sebelum membuat permohonan pembiayaan.

Kira komitmen bulanan sendiri

Ini ramai orang malas buat. Sebelum ambil loan baharu, campurkan semua komitmen yang sedang dibayar setiap bulan.

Kemudian tengok berapa banyak pendapatan yang benar-benar tinggal selepas komitmen dan perbelanjaan asas.

Kalau ruang kewangan sudah terlalu sempit, jangan hanya fokus kepada persoalan “bank lulus atau tak?” Soalan yang lebih penting ialah:

“Kalau bank lulus pun, aku mampu bayar setiap bulan tanpa sesak?”

Kalau ada kesilapan dalam CCRIS macam mana?

Kalau korang nampak maklumat yang tidak tepat dalam laporan, jangan biarkan begitu sahaja.

BNM menjelaskan bahawa maklumat CCRIS datang daripada institusi kewangan yang mengambil bahagian. Jika terdapat isu berkaitan rekod pembiayaan, peminjam boleh mendapatkan penjelasan daripada institusi kewangan berkenaan. Untuk maklumat peribadi tertentu, permintaan pengesahan juga boleh dibuat melalui eCCRIS.

Contohnya, kalau pinjaman sudah diselesaikan tetapi status masih tidak dikemas kini, pihak institusi kewangan yang bertanggungjawab melaporkan perubahan tersebut kepada BNM.

BNM menyatakan kemas kini biasanya dibuat oleh institusi kewangan pada tarikh pelaporan berikutnya, iaitu tidak lewat daripada 10 haribulan bulan berikutnya.

Jangan kejar “CCRIS cantik”, faham keadaan kewangan sendiri

CCRIS sebenarnya hanyalah satu bahagian daripada gambaran kewangan seseorang.

Rekod bayaran yang baik memang penting, tetapi bank masih perlu melihat keseluruhan permohonan dan membuat penilaian berdasarkan maklumat yang tersedia.

Sebab itu ada kemungkinan seseorang yang rasa “CCRIS aku bersih” masih tidak mendapat kelulusan.

Pada masa yang sama, seseorang yang pernah mempunyai masalah pembayaran tidak semestinya akan ditolak selama-lamanya. BNM menyatakan bahawa apabila akaun yang tertunggak sudah dikemas kini dan kembali teratur, rekod kredit akan mencerminkan kedudukan yang lebih baik, walaupun sejarah tunggakan bagi tempoh yang dilaporkan masih boleh dilihat.

Kesimpulannya mudah: sebelum mohon loan, jangan tengok CCRIS sahaja. Tengok juga pendapatan, komitmen bulanan, sejarah bayaran dan keseluruhan kedudukan kewangan.

Kadang-kadang masalah bukan sebab “CCRIS buruk”, tetapi sebab jumlah pinjaman yang dimohon sudah tidak sepadan dengan kemampuan kewangan.

Dan satu lagi — loan kena reject bukan automatik bermaksud korang kena blacklist.