PANAS! TUANKU BATALKAN STATUS 10 EXCO NEGERI SEMBILAN! - TAPI MB Kata Masih Sah Jalankan Tugas?

Perkembangan politik di Negeri Sembilan menjadi perhatian selepas Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan, Tuanku Muhriz Tuanku Munawir membatalkan pelantikan kesemua 10 Ahli Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri (Exco) berkuat kuasa serta-merta.

Bagaimanapun, perkembangan itu tidak berakhir di situ. Menteri Besar Negeri Sembilan, Datuk Ismail Lasim pada Isnin menegaskan bahawa barisan Exco sedia ada masih sah dan akan terus menjalankan tugas seperti biasa.

Ini kerana beliau mempertikaikan tafsiran undang-undang berhubung kuasa membatalkan pelantikan Exco tersebut.

Kenapa pelantikan semua Exco dibatalkan?

Menurut kenyataan Pengelola Bijaya Diraja Istana Negeri Sembilan, Datuk Azizi Mohamad Ali, keputusan Tuanku Muhriz dibuat selepas Baginda mendapati kesemua Exco terbabit telah memungkiri sumpah jawatan.

Kesemua Exco berkenaan sebelum ini mengangkat sumpah serta menandatangani ikrar taat setia pada 7 Ogos 2026 sebelum dilantik ke dalam Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri.

Menurut Istana, mereka berikrar untuk taat setia kepada Yang di-Pertuan Besar dan Institusi Diraja, mempertahankan Perlembagaan Negeri Sembilan serta mengiktiraf kuasa Dewan Keadilan dan Undang.

Istana mendakwa sumpah tersebut telah dimungkiri melalui tindakan dan kenyataan mereka pada 15 September. Susulan itu, perkenan terhadap pelantikan mereka ditarik balik dan pelantikan semua Exco dibatalkan.

Istana arahkan senarai Exco baharu

Dalam kenyataan yang sama, Istana memaklumkan Menteri Besar perlu mempersembahkan senarai calon Exco baharu untuk pertimbangan dan perkenan Yang di-Pertuan Besar.

Istana merujuk kepada Perkara XXXVIII(2) dan XXXVIII(5) Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959 dalam keputusan tersebut.

Istana juga menyatakan bahawa pentadbiran negeri perlu diteruskan tanpa gangguan dan kepentingan rakyat perlu sentiasa dipelihara.

Tetapi MB kata Exco masih sah

Perkembangan menjadi lebih menarik apabila Ismail Lasim memberikan kenyataan balas pada Isnin.

Beliau berkata dirinya tidak pernah dirujuk atau memberikan nasihat berhubung pemberhentian mana-mana anggota Exco di bawah Perkara 38(5).

Atas sebab itu, beliau berkata tidak ada keperluan untuk mengemukakan senarai Exco baharu kerana barisan sedia ada masih sah dan akan terus menjalankan tugas seperti biasa.

Menurut tafsiran Menteri Besar, sistem pentadbiran Negeri Sembilan berasaskan prinsip Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen.

Beliau turut merujuk Perkara 40(1) UUTKNS 1959 yang, menurutnya, menetapkan Yang di-Pertuan Besar bertindak mengikut nasihat Menteri Besar dan Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri dalam menjalankan fungsi pentadbiran negeri.

Ismail juga berkata Perkara 38(5) tidak boleh dibaca secara berasingan daripada peruntukan lain seperti Perkara 38(4) dan Perkara 40(1).

Jadi, siapa yang mempunyai kuasa?

Inilah bahagian yang menjadi persoalan utama dalam perkembangan terbaru Negeri Sembilan.

Istana merujuk Perkara XXXVIII(5) yang menyatakan seseorang anggota Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri memegang jawatan selagi mendapat perkenan Yang di-Pertuan Besar.

Berdasarkan kenyataan Istana, perkenan tersebut telah ditarik balik selepas kesemua Exco didapati melanggar sumpah jawatan.

Sebaliknya, Menteri Besar memberikan tafsiran bahawa kuasa tersebut perlu dibaca bersama peruntukan lain dalam UUTKNS, termasuk perkara berkaitan nasihat Menteri Besar dalam urusan pentadbiran negeri.

Beliau berpendapat pemberhentian Exco tanpa nasihat atau permintaan Menteri Besar merupakan kekhilafan dari sudut undang-undang dan tidak mempunyai kuat kuasa.

Maksudnya, buat masa ini terdapat dua pendirian yang berbeza mengenai kesan undang-undang keputusan tersebut.

Siapa 10 Exco yang terlibat?

Kesemua 10 anggota Exco yang dilantik pada Ogos lalu ialah:

• Datuk Mohd Faizal Ramli
• Datuk Mustapha Nagoor
• Datuk Zaifulbahri Idris
• Siow Kong Choon
• Siti Nur Umaira Hasim
• Datuk Mohd Asna Amin
• Datuk Mohd Razi Mohd Ali
• Suhaimizan Bizar
• Mohd Fairuz Mohd Isa
• Datuk Razali Abu Samah

Kesemua pelantikan itu kini menjadi subjek pertikaian susulan keputusan Istana dan pendirian Menteri Besar.

Apa yang berlaku selepas ini?

Persoalan paling besar sekarang ialah bagaimana pertikaian tafsiran Perlembagaan Negeri Sembilan ini akan diselesaikan.

Buat masa ini, Istana telah menyatakan bahawa pelantikan kesemua 10 Exco dibatalkan dan meminta senarai baharu dikemukakan.

Pada masa yang sama, Menteri Besar pula menyatakan Exco sedia ada masih sah dan akan terus menjalankan tugas.

Jadi, perkembangan seterusnya amat penting kerana ia akan menentukan bagaimana pentadbiran kerajaan negeri diteruskan dalam keadaan terdapat dua pendirian berbeza mengenai kedudukan Exco.

Yang pasti, isu ini bukan lagi sekadar mengenai pertukaran beberapa orang Exco.

Ia kini melibatkan persoalan tafsiran Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959 dan bagaimana kuasa antara institusi negeri digunakan dalam urusan pentadbiran.

Buat masa ini, kita tunggu perkembangan rasmi seterusnya daripada pihak Istana, kerajaan negeri dan mana-mana proses perundangan yang mungkin berlaku.